S’ka më ëmbël sesa kur na habit vetë Gjuha Amtare!

S. Guraziu – Ars Poetica, K 2015

Një kuriozitet mjaft “interesant” lidhur me Shqipen e mësova jo nga ndonjë libër, fjalor, gazetë, revistë, enciklopedi shqiptare… por nga një skotlandez.
Sipas tij shqipja na i paska plot 27 fjalë për lloje të ndryshme të mustaqeve, dhe 30 fjalë për lloje të ndryshme vetullash! E mësova këtë nga Arran Lomas (sapo e dëgjova nga ai… dmth. në anglisht, në një video-channel të tij në Youtube). Nëse është kuriozitet i bazuar, apo thjesht thënie kot, shaka kontekstuale, sharllatanizëm, s’e kam idenë.

Ngela pakëz, sikur po vrisja mendjen vallë prej nga ta ketë mësuar skotlandezi këtë kuriozitet! M’u duk mjaft e vështirë për ta vërtetuar pohimin e tij. S’ka si e vërteton njeriu pa i patur në “mendje” të gjitha 57 variacionet prej fjalësh të “larmishme”. Ai thoshte sa fjalë janë (30 + 27, për vetullat + mustaqet), por jo dhe cilat janë, nuk përmendeshin shembuj. Ashtu-kështu njeriu duhet t’i ketë në dispozicion të gjithë fjalorët e botuar sëfundi. Thjesht si hamendësim, por sikur s’ma merrte mendja që ndonjë fjalor i shqipes t’i ketë 27 “versione” të mustaqeve dhe 30 të tjera për vetullat!

Apo dhe ku di unë, ndoshta këto 10-15 vitet e fundit paska ndodhur ndonjë pasurim i bujshëm i fjalorëve të Shqipes. Mua më qenka përvjedhur ky pasurim, s’paskam ditur gjë. Ndoshta fjalorët modernë, botimet e reja janë pasuruar dukshëm, natyrisht që duhet të pasurohen me fjalë. Kurrë s’më janë duhur “mustaqet”, s’kam kërkuar… por sikur s’më besohej që ai Fjalori i 1980-s ta ketë një “pasuri” të tillë fjalësh. Ky kuriozitet padyshim duhet të jetë përpiluar nga ndonjë njohës i veçantë i shqipes. Këso grade e njohurisë patjetër duhet t’jetë ekspertizë “speciale”, aso njohurie e të rrallëve… Njohuri që gatuhen me ingrediente fort të rralla të “fanatizmit” e të kureshtisë!

Apo… veç e thashë, “ku di unë”. Për momentin s’e kam idenë kush do t’mrekullohej me laryshinë marramendëse të vetullave. Ndoshta 30 lloje vetullash s’iu hynë në punë as salloneve të bukurisë, as ekspertëve, as makiazhistëve, as shkrimtarëve të mëdhenj, as Balzakëve as romancierëve më të famshëm. Ndërsa kur është fjala për mustaqet, atëherë me shqipen padyshim do t’mburreshin dhe vetë musketirët, imagjino pastaj gjithë fansat e mustaqeve në Turqi e në mbarë botën. Pse jo dhe vetë ai piktori surrealist Dali, ai “nazeliu” i njohur për shijet e stërholla e për estetikat e sofistikuara. Ndoshta Dali do t’i kish mësuar të gjitha 27 fjalët e mustakologjisë së shqipes… thjesht ashtu kot, t’i kishte diku në mbamendje : )