{"id":10162,"date":"2022-03-09T14:20:56","date_gmt":"2022-03-09T13:20:56","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=10162"},"modified":"2024-08-18T18:45:48","modified_gmt":"2024-08-18T17:45:48","slug":"dolce-far-niente-kenaqesia-e-asgjeberjes-italiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=10162","title":{"rendered":"Dolce far niente &#8211; K\u00ebnaq\u00ebsia e &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221; italiane!"},"content":{"rendered":"<p><em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, shk 22 &#8211; asgj\u00ebb\u00ebrja italiane ka dallim me at\u00eb t\u00eb &#8220;tradit\u00ebs \u00e7ajupiane&#8221; : )<\/em><\/p>\n<p>(&#8230;<strong>sipas italian\u00ebve duhet shijuar n\u00eb plot\u00ebsin\u00eb e vet secilin moment t\u00eb &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221;, e gjitha q\u00eb ia vlen n&#8217;ato momente \u00ebsht\u00eb t\u00eb jetohet vet\u00eb momenti<\/strong>&#8230;)<\/p>\n<p>[ ngjitur: Lawrence Alma-Tadema (1836-1912) &#8211; <strong>Banjat e Perandorit Karakalla<\/strong>, 1899 ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-10163 zoooom\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"675\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web-300x225.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web-768x576.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/sg-arspoetica_dolce_far_niente_web-1536x1152.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8230;n\u00eb piktur\u00ebn e Alma-Tadema shohim nj\u00eb sken\u00eb imagjinare nga interieri i &#8220;thermae&#8221; t\u00eb perandorit Karakalla, gjoja gjat\u00eb nj\u00eb dite teksa mbushur me romak\u00eb duke u lar\u00eb e freskuar, n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb tri vajza n\u00eb stilin &#8220;dolce far niente&#8221; * padyshim duke biseduar rreth &#8220;dashuris\u00eb&#8221; (nj\u00ebra nga to n\u00eb duart mban nj\u00eb buqet\u00eb me lule), tutje pas tyre shihet di\u00e7 si pjes\u00eb e rezervuar p\u00ebr femrat (mbase p\u00ebr zonjat e zonjushat e rangut t\u00eb lart\u00eb) dhe tutje pak m\u00eb larg shihen figura meshkujsh n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, thuase paksa t\u00eb hutuar a t\u00eb p\u00ebrhumbur, duke i shijuar idilikat e banjo-nudistikave : )<\/p>\n<p>(<em>djathtas &#8211; ca foto t\u00eb g\u00ebrmadhave, banjat e perandorit Karakalla, Rom\u00eb<\/em>)<br \/>\n&#8230;nd\u00ebrtuar mes viteve 212 &#8211; 217, gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb perandorit Septimius Severus dhe perandorit Karakalla, p\u00ebr nga madh\u00ebsia n\u00eb metropolisin e Rom\u00ebs u takonte &#8220;vendi i dyt\u00eb&#8221;, thuhet se ishin funksionale p\u00ebr nja 3 shekuj, pat\u00ebn qen\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim deri n\u00eb vitet 530 &#8211; nga t\u00eb gjitha banjot publike (dmth. t\u00eb Rom\u00ebs romake) p\u00ebr nga madh\u00ebsia &#8220;vendi i par\u00eb&#8221; u takonte atyre t\u00eb Dioklecianit, nd\u00ebrtuar mes viteve 298 &#8211; 306, s&#8217;domend se interieret do ken\u00eb qen\u00eb madh\u00ebshtore p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb pun\u00eb imagjinat\u00ebn pikturale, mir\u00ebpo piktori Alma-Tadema n\u00eb piktur\u00ebn e vet ka &#8220;preferuar&#8221; t&#8217;jet\u00eb nj\u00eb sken\u00eb nga banjat e perandorit Karakalla&#8230;<\/p>\n<p>[ <strong>dolce far niente &#8211; k\u00ebnaq\u00ebsia e &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221; italiane<\/strong> ]<\/p>\n<p>( ngjitur: John William Godward &#8211; &#8220;<strong>Dolce Far Niente<\/strong>&#8220;, 1897 )<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-15372\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1095\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt-300x205.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt-1024x701.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt-768x526.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/artk_john_william_godward_dolce_far_niente_1897_opt-1536x1051.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8230;dihet se dhe &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrja&#8221; ka r\u00ebnd\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb di\u00e7 si k\u00ebnaq\u00ebsi e vet\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjallimit, psh. italian\u00ebt p\u00ebrve\u00e7 pun\u00ebs, gatimit, ver\u00ebs s\u00eb \u00ebmb\u00ebl, dijet\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndetshme mediteraneske, qeshjes, dashuris\u00eb, muzik\u00ebs, vall\u00ebzimit, shetis\u00eb, aktivitetit shoq\u00ebror n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi etj. etj., &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjen&#8221; e konsiderojn\u00eb si di\u00e7 fort t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, sepse ndihmon q\u00eb njeriu t&#8217;jet\u00eb i lumtur, i buz\u00ebqeshur dhe i sh\u00ebndetsh\u00ebm\u2026<\/p>\n<p>\u2026gjithsesi, rishtas kuptohet q\u00eb s&#8217;duhet ngat\u00ebrruar gj\u00ebrat, bie fjala ka lloj-lloj m\u00ebnyrash t\u00eb &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221; shqiptare (s&#8217;\u00ebsht\u00eb nevoja t\u00eb mohohet ky fakt, anise lexuesi ka t\u00eb drejt\u00ebn t&#8217;mos pajtohet &#8211; e kjo do n\u00ebnkuptonte q\u00eb lexuesi nuk u pajtuaka as me &#8220;verejtjen&#8221; e \u00c7ajupit), e sidomos &#8220;metodat tradicionale&#8221; t\u00eb dembelis\u00eb malazeze, padyshim bota i kategorizon t\u00eb gjitha si &#8220;dembelosje&#8221; \u2013 sepse shpesh ndodh\u00eb t&#8217;mos jen\u00eb di\u00e7 m\u00eb shum\u00eb se aq, di\u00e7 si dembeli e gjith\u00eb dit\u00ebs duke ndenjur n\u00ebn hije sipas tradit\u00ebs \u00e7ajupiane &#8220;\u2026bilbili ia thot\u00eb, grat\u00eb si sorkadhe, burrat n\u00ebn hije, lozin, kuvendojn\u00eb, pika q\u00eb s&#8217;u bie, se nga grat\u00eb rrojn\u00eb&#8221;\u2026<\/p>\n<p>\u2026jo pra, &#8220;dolce far niente&#8221;, asgj\u00ebb\u00ebrja italiane \u00ebsht\u00eb pak\u00ebz m\u00eb ndryshe, \u00ebsht\u00eb pothuaj di\u00e7 si akt-kult, di\u00e7 si ves kulturor, anise nuk \u00ebsht\u00eb &#8220;yoga&#8221; mir\u00ebpo thuase p\u00ebrmban nj\u00eb lloj urt\u00ebsie &#8220;orientale&#8221; brenda, thuase e ng\u00ebrthen dhe nj\u00eb lloj &#8220;budizmi&#8221; \u2013 esenca e &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221; italiane nuk e manipulon obligimin p\u00ebr pun\u00ebn dhe angazhimin, por n\u00ebnkupton ta shijosh jet\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb moment sa m\u00eb shlirsh\u00ebm t&#8217;jet\u00eb e mundur, thjesht \u00e7aste t\u00eb relaksimit total mendor, shpirt\u00ebror e fizik (ngjash\u00ebm si kur njeriu ik\u00ebn p\u00ebr ca dit\u00eb diku n\u00eb det, p\u00ebr ta harruar pun\u00ebn, stresin e gjith\u00e7ka)\u2026<\/p>\n<p>\u2026sipas italian\u00ebve duhet shijuar n\u00eb plot\u00ebsin\u00eb e vet secilin moment t\u00eb &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221; (dmth. derisa duke mos b\u00ebr\u00eb gj\u00eb, u muar vesh jo t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn) \u2013 me fjal\u00eb t\u00eb tjera &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrja&#8221; italiane \u00ebsht\u00eb p\u00ebrvoja e k\u00ebndshme e t\u00eb shijuarit t\u00eb koh\u00ebs n\u00eb kalim e sip\u00ebr, duke i l\u00ebn\u00eb mendimet t\u00eb lira, fare pa frer, e gjitha q\u00eb ia vlen n&#8217;ato momente \u00ebsht\u00eb t\u00eb jetohet vet\u00eb momenti, pa stres, pa brenga, pa lodhamendje, pa presion, thjesht t\u00eb shijohet momenti si nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e vet\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjallimit, moment &#8220;duke mos b\u00ebr\u00eb gj\u00eb&#8221;\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(s. guraziu &#8211; ars poetica, shk 22 &#8211; asgj\u00ebb\u00ebrja italiane ka dallim me at\u00eb t\u00eb &#8220;tradit\u00ebs \u00e7ajupiane&#8221; : ) (&#8230;sipas italian\u00ebve duhet shijuar n\u00eb plot\u00ebsin\u00eb e vet secilin moment t\u00eb &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrjes&#8221;, e gjitha q\u00eb ia vlen n&#8217;ato momente \u00ebsht\u00eb t\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=10162\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-10162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}