{"id":1057,"date":"2019-09-24T16:44:25","date_gmt":"2019-09-24T16:44:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=1057"},"modified":"2024-08-31T16:44:53","modified_gmt":"2024-08-31T15:44:53","slug":"gabimi-i-ajnshtajnit-mashtrimi-kuantik-si-buzeqeshje-gabimthi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=1057","title":{"rendered":"Gabimi i Ajnshtajnit &#8211; Mashtrimi kuantik, si &#8220;buz\u00ebqeshje&#8221; gabimthi!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016<\/em><\/p>\n<p>&#8220;<strong>Teoria Kuantike, kund\u00ebrshti fondamentale p\u00ebr shkenc\u00ebn moderne<\/strong>&#8221; &#8211; (Albert Einstein, 1938) &#8211; <em>pra e qart\u00eb, as Ajnshtajni nuk dinte gjith\u00e7ka (af\u00ebrmendsh, thua se e kishte me borxh t\u00eb dinte gjith\u00e7ka, thuase pak pati ditur : )<\/em><\/p>\n<p>\u2026sot do t\u2019i shkonte buza n\u00eb gaz dhe vet\u00eb Ajnshtajnit (lidhur me skeps\u00ebn e tij ndaj shkenc\u00ebs kuantike), sot kjo fush\u00eb e interesimit dhe e aktivitetit t\u00eb njeriut gjeneron jo m\u00eb pak por 1\/3 e ekonomis\u00eb amerikane \/ evropiane, fal\u00eb investimeve t\u00eb pafund gjithandej globit kryhen panum\u00ebr eksperimente t\u00eb avancuara n\u00eb nivele sub-atomike, shkenca moderne ushqehet me miliarda e miliarda, investohen shumash marramend\u00ebse (bie fjala nd\u00ebrtimi i Large Hadron Collider \u2013 LHC Cern, Zvic\u00ebr, aparati m\u00eb i avancuar shkencor nd\u00ebrtuar ndonj\u00ebher\u00eb nga njeriu, ku dhe u zbulua bozoni i Higgs, 2013)\u2026<\/p>\n<p>***<br \/>\n&#8230;n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr, e vitit 1938, shkruar nga Ajnshtajni n\u00eb gjermanisht, shohim q\u00eb ai refuzonte ta shkruaj\u00eb parath\u00ebnien p\u00ebr librin e &#8220;kolegut t\u00eb nderuar&#8221; [ fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr Dr. Gustaf Str\u00f6mberg, dhe p\u00ebr librin &#8220;Shpirti i Universit&#8221; (Universums Sjal) ], Ajnshtajni e refuzon &#8220;kolegun&#8221; ose k\u00ebrkes\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb shkruar parath\u00ebnien, n\u00eb let\u00ebr i referohet Teoris\u00eb Kuantike si &#8220;n\u00eb kund\u00ebrshti me shkenc\u00ebn moderne&#8221; dhe flet p\u00ebr nj\u00eb &#8220;tendenc\u00eb kah pik\u00ebpamja mistike&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;I nderuar Koleg: ve\u00e7 ju kam shkruar dhe jua kam th\u00ebn\u00eb p\u00ebrse pata vendosur t&#8217;mos e shkruaj parath\u00ebnien p\u00ebr librin tuaj. Dallimi midis gj\u00ebrave reale, q\u00eb duhet t&#8217;i n\u00ebnshtrohen procesit t\u00eb caktuar t\u00eb guid\u00ebs idealiste, dhe t\u00eb cilit proces i p\u00ebrshkruhet ekzistenca e caktuar e pavarur, \u00ebsht\u00eb evidente si p\u00ebrpjekje n\u00eb zgjidhjen tuaj. Ky koncept duhet t&#8217;i sh\u00ebrbej\u00eb nj\u00eb kuptimi t\u00eb caktuar i cili do t&#8217;i balanconte procedurat n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb natyr\u00ebs organike dhe inorganike. Megjithat\u00eb, m\u00eb duhet ta refuzoj\u00eb eksperimentin sepse, sipas mendimit tim, (Teoria Kuantike) n\u00eb fush\u00ebn inorganike tashm\u00eb ve\u00e7 \u00ebsht\u00eb si qasje mashtruese. N\u00eb nj\u00ebfar\u00eb mase \u00ebsht\u00eb parim i dyfisht\u00eb i cili, sipas meje, m\u00eb shum\u00eb i ngjan shpjegimit sip\u00ebrfaq\u00ebsor primitiv dhe rr\u00ebnj\u00ebsisht i kund\u00ebrvihet shkenc\u00ebs moderne. Sidoqoft\u00eb, aktualisht ekziston nj\u00eb tendenc\u00eb e caktuar p\u00ebr pik\u00ebpamje mistike, e q\u00eb \u00ebsht\u00eb duke u publikuar n\u00eb literatur\u00ebn e popullarizuar shkencore. Nuk dua ta ushqej k\u00ebt\u00eb tendenc\u00eb me asgj\u00eb&#8230;&#8221;<br \/>\n(<em>p\u00ebrgatitur nga sguraziu, 2016<\/em>)<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1058 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"1065\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi.jpg 1280w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi-300x250.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi-768x639.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gabimi-i-Ajnshtajnit-Mashtrimi-kuantik-si-buz\u00ebqeshje-gabimthi-1024x852.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016 &#8220;Teoria Kuantike, kund\u00ebrshti fondamentale p\u00ebr shkenc\u00ebn moderne&#8221; &#8211; (Albert Einstein, 1938) &#8211; pra e qart\u00eb, as Ajnshtajni nuk dinte gjith\u00e7ka (af\u00ebrmendsh, thua se e kishte me borxh t\u00eb dinte gjith\u00e7ka, thuase pak pati&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=1057\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1057","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-perkthime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1057"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}