{"id":11937,"date":"2022-11-16T22:06:04","date_gmt":"2022-11-16T21:06:04","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=11937"},"modified":"2024-04-09T06:01:41","modified_gmt":"2024-04-09T05:01:41","slug":"polifemi-ishte-babai-i-ilireve-sa-bukur-kur-perputhen-historirat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=11937","title":{"rendered":"Polifemi ishte “babai” i Ilir\u00ebve – sa bukur kur p\u00ebrputhen historirat!"},"content":{"rendered":"

(s. guraziu – ap, n 22)<\/em><\/p>\n

…si\u00e7 e dim\u00eb nj\u00eb Polifem qe verbuar nga Odiseu, i ngrati ciklop e pati humbur t\u00eb vetmin sy, ky na ishte Polifemi i Homerit, nga logjika nisemi se Homeri s’e kishte fjal\u00ebn p\u00ebr Polifemin e Gjigant\u00ebve, sepse s’kishte si, q\u00ebkur at\u00ebbot\u00eb as Troja as Olimpian\u00ebt (zotat e Olimpit) akoma s’ekzistonin – jo, Polifemi i Homerit (do duhej t’na) ishte i biri i Poseidonit, pastaj vet\u00ebm 700-800 vjet pas Homerit (ose le t’jen\u00eb dhe 1000 vjet), versioni m\u00eb i besuesh\u00ebm i Apianit (i grekut t\u00eb aleksandrizuar, ose romak-izuar, romanizuar) na ishte se Polifemi na qenkesh “babai” i Ilir\u00ebve, dhe Galatea n\u00ebna e tyre – tani 2000 vjet pas Apianit shqiptar\u00ebt krenohen se jan\u00eb pasardh\u00ebsit e Ilir\u00ebve, fort bukur, sidoqoft\u00eb sikur po e vrisja mendjen, s’m\u00eb ka r\u00ebn\u00eb asnj\u00ebher\u00eb t’i d\u00ebgjoj\u00eb shqiptar\u00ebt tek thon\u00eb se Poseidoni na ishte o “Gjyshi… o St\u00ebrgjyshi” i tyre, dmth. pra i bie se dhe Amfitrita, ajo bukuroshja marramend\u00ebse e detit, ajo shkumbardha e Jonit dhe e Mesdheut, do ket\u00eb qen\u00eb “gjyshja” e shqiptar\u00ebve, hm sa bukur kur p\u00ebrputhen historirat : )<\/p>\n

[ “Grek\u00ebt i quajn\u00eb ilir\u00eb ata njer\u00ebz q\u00eb pushtojn\u00eb rajonin p\u00ebrtej Maqedonis\u00eb dhe Trakis\u00eb nga Kaonia dhe Thesprotia deri n\u00eb lumin Ister (Danub). Kjo \u00ebsht\u00eb gjat\u00ebsia e vendit. Gjer\u00ebsia e Iliris\u00eb \u00ebsht\u00eb nga Maqedonia dhe malet e Trakis\u00eb deri n\u00eb Panoni dhe Adriatik, si dhe deri n\u00eb bjeshk\u00ebt e Alpeve. Gjer\u00ebsia e vendit \u00ebsht\u00eb pes\u00eb dit\u00eb udh\u00ebtim dhe gjat\u00ebsia tridhjet\u00eb — k\u00ebshtu thon\u00eb shkrimtar\u00ebt grek\u00eb. Romak\u00ebt e mat\u00ebn vendin dhe zbuluan se gjat\u00ebsia ishte mbi 6000 stade nd\u00ebrsa gjer\u00ebsia rreth 1200 stade.
\nThon\u00eb se vendi emrin e ka marr\u00eb nga Iliri, i biri i Polifemit; pasi ciklopi Polifem dhe gruaja e tij Galatea i kishin tre djem, Keltin, Ilirin dhe Galasin, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulur nga Sicilia; dhe kombet e quajtura Kelt\u00eb, Ilir\u00eb dhe Galatas (Galatian\u00eb) e mor\u00ebn origjin\u00ebn prej tyre. Mes shum\u00eb miteve q\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb nd\u00ebr popujt e shumt\u00eb, ky (version) m\u00eb duket m\u00eb i besueshmi. ” ]
\n[ Apiani – Luftrat Ilire, Kapitulli I (Ekstrakt nga “Appian, The Foreign Wars” – Horace White, New York, 1899<\/em> ]<\/p>\n

***
\nApiani i Aleksandris\u00eb (~95 – 165) ishte nj\u00eb historian grek me qytetarin\u00eb romake, jetoi e punoi gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb perandor\u00ebve Trajan, Hadrian dhe Antoninus Pius. Vepra e tij e njohur n\u00eb latinisht si Historia Romana \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb greqisht, n\u00eb 24 v\u00ebllime. Kjo vep\u00ebr i ngjan m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb serie monografike sesa nj\u00eb historie t\u00eb lidhur. Ai jep nj\u00eb p\u00ebrshkrim t\u00eb popujve dhe vendeve t\u00eb ndryshme, deri n\u00eb p\u00ebrfshirjen e tyre n\u00eb Perandorin\u00eb Romake. Thuhet se p\u00ebr historian\u00ebt vepra \u00ebsht\u00eb mjaft e vlefshme, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr periudh\u00ebn e luft\u00ebrave civile.<\/p>\n

Vepra tjet\u00ebr e ruajtur e Apianit \u00ebsht\u00eb “Luftrat e Huaja”, m\u00eb tep\u00ebr si p\u00ebrshkrim historiko-etnografik q\u00eb na flet p\u00ebr konfliktet e ndryshme t\u00eb romak\u00ebve kund\u00ebr armiqve t\u00eb huaj, deri n\u00eb koh\u00ebn e Apianit. Jan\u00eb ruajtur dhe disa fragmente t\u00eb vogla, nd\u00ebr tjerash tekste edhe “Luftrat Ilire”, i p\u00ebrshkruan konfliktet e romak\u00ebve ose peripecit\u00eb e tyre kund\u00ebr ilir\u00ebve. Saher\u00eb t’jet\u00eb fjala p\u00ebr tekste, libra, histori, rr\u00ebfime… lidhur me “Ilir\u00ebt”, pothuaj s’ka autor q\u00eb s’e permend Apianin tek referencat bibliografike…<\/p>\n

Sidoqoft\u00eb, derisa shkrimet e Apianit (nd\u00ebr librat e tij) i mbulojn\u00eb rreth n\u00ebnt\u00eb shekuj dhe popuj t\u00eb ndrysh\u00ebm, megjithat\u00eb burimet e tij mbeten t\u00eb pasigurta. Pasi si kronist ai rrall\u00eb ose dhe fare nuk i p\u00ebrmend burimet, aty-k\u00ebtu shprehet si p\u00ebrgjith\u00ebsim “grek\u00ebt thon\u00eb”… dhe aq. [ Librat e tij n\u00eb greqisht e n\u00eb aglisht mund t\u00eb gjenden psh. n\u00eb “Perseus Catalog” (perseus.tufts.edu) – edituar nga Horace White, 1899, nga ku \u00ebsht\u00eb dhe kjo referenc\u00eb e imja, por dhe n\u00eb vende tjera, n\u00eb linj\u00eb ]<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(s. guraziu – ap, n 22) …si\u00e7 e dim\u00eb nj\u00eb Polifem qe verbuar nga Odiseu, i ngrati ciklop e pati humbur t\u00eb vetmin sy, ky na ishte Polifemi i Homerit, nga logjika nisemi se Homeri s’e kishte fjal\u00ebn p\u00ebr Polifemin… Lexo →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-11937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ese"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11937\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}