{"id":12205,"date":"2023-02-17T20:39:10","date_gmt":"2023-02-17T19:39:10","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=12205"},"modified":"2024-04-09T05:21:39","modified_gmt":"2024-04-09T04:21:39","slug":"vrasja-e-paramenduar-e-1-zogu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=12205","title":{"rendered":"Vrasja e Paramenduar e 1 Zogu!"},"content":{"rendered":"<p><em>(sguraziu &#8211; ap, 4 janar 2013)<\/em><\/p>\n<p>[ <em>ngjitur<\/em>: <span style=\"color: #999999;\">di\u00e7 si parodizim, kampanj\u00eb e &#8220;Wakker Dier&#8221; (Holand\u00eb), gjoja evolucioni i pul\u00ebs, pas miliona vitesh t\u00eb evoluimit dinosauresk m\u00eb n\u00eb fund do ta kishim pul\u00ebn e p\u00ebrkryer natyrale, 3000 vjet p.e.s. ishte &#8220;kulmi evolutiv&#8221; i pul\u00ebs \u00e7ubardhake Gallus Gallus Domestcus, tani me veset laboratorike e me metodat industriale evolucioni i pul\u00ebs \u00ebsht\u00eb nisur tatpjet\u00ebs, aq keq sa mos pyet, mozomokeq&#8230;<\/span> ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-12206\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"868\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier.jpg 1200w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier-300x217.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier-1024x741.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nrc-charity_award-wakker_dier-768x556.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Para disa viteve, ndoshta para 6-7 viteve (anise s&#8217;jam i sigurt p\u00ebr sakt\u00ebsin\u00eb tani), n\u00eb mediat holandeze qe b\u00ebr\u00eb aq shum\u00eb buj\u00eb, me dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra rresht, lidhur me vrasjen e &#8220;paramenduar&#8221; t\u00eb 1 zogu. Si duket, njeriu vet\u00eb nga natyra \u00ebsht\u00eb kontradiktor me vetveten, n\u00eb raport me natyr\u00ebn e tij, n\u00eb raport me &#8220;filozofit\u00eb&#8221; e veta, me pretendimet e veta.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb gare shtet\u00ebrore p\u00ebr Domino (e keni parasysh kur k\u00ebt\u00eb loj\u00eb f\u00ebmij\u00ebsh ta &#8220;komercializojn\u00eb dhe zyrtarizojn\u00eb&#8221; t\u00eb rriturit) n\u00eb sall\u00ebn e pafund ku garuesit i pask\u00ebshin renditur dominot, n\u00eb pritje p\u00ebr ta mahnitur bot\u00ebn me spektaklin e dit\u00ebs vendimtare, sa p\u00ebr sherr na pask\u00ebsh hyr\u00eb nj\u00eb zog. I ngrati zog, e pati humbur rrug\u00ebn. Dhe ja fundi i bot\u00ebs!<\/p>\n<p>Nj\u00eb rrahje e gabuar krah\u00ebsh mbi nj\u00eb hektar me mozaik\u00eb e xingla-minglash, varg\u00ebzuar aty plot figura t\u00eb laryshuara, nj\u00eb fluturim ul\u00ebt i zogut, nj\u00eb &#8220;teshtim\u00eb&#8221; e tij&#8230; dhe do ta \u00e7onte d\u00ebm mundin e nj\u00eb muaji, t\u00eb kushedi sa ekipeve garuese. Dihet, domino-efekti vetiu \u00ebsht\u00eb i pashmangsh\u00ebm, p\u00ebrndryshe s&#8217;do quhej ashtu &#8211; do merrte &#8220;hov&#8221; dhe ndoshta s&#8217;do ndalej derisa t\u00eb jet\u00eb rr\u00ebzuar dhe pllak\u00ebza e fundit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb qen\u00eb munduar njerezia ta trembnin, p\u00ebr t\u00eb ikur zogu jasht\u00eb nga dritaret lart, por pa sukses. Karamba-karambita! \u00c7&#8217;duhej b\u00ebr\u00eb tani, si ta mbronin &#8220;integritetin hap\u00ebsinor dhe ajror&#8221; nga hutimi i nj\u00eb zogu? Cilat forca kund\u00ebrajrore duhej angazhuar, cila do ishte strategjia e mbrojtjes?<\/p>\n<p>E vetmja zgjidhje, si\u00e7 u muar vesh, na pask\u00ebsh ngelur pushka ajrore. Sipas ekspert\u00ebve, gjith\u00e7ka \u00e7far\u00eb duhej t\u00eb kujdeseshin ishte: patjet\u00ebr duhej vet\u00ebm nj\u00eb e sht\u00ebn\u00eb, 1 e vetme, duhej angazhuar vet\u00ebm nj\u00eb shenj\u00ebtar-kampion i pagabuesh\u00ebm. P\u00ebrndryshe pun\u00ebt mund t\u00eb niseshin rrug\u00ebs s\u00eb pakthim, rrug\u00ebs s\u00eb d\u00ebshtimit t\u00eb kampionatit.<br \/>\nNga ana shkencore, duhej llogaritur madje dhe vet\u00eb hujet e gravitacionit, rrymat e ajrit, trajektorja e r\u00ebnies pasi ta vrisnin, sakt\u00ebsisht e me milimetra. Mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr d\u00ebshtime s&#8217;mund ta merrnin me mend, s&#8217;mund t&#8217;ia lejonin vetes luksin p\u00ebr 2 a m\u00eb shum\u00eb marrjesh n\u00eb shenj\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe sikur kjo fatkeq\u00ebsi domino-ajrore t&#8217;mos ishte e mjaftueshme, sa hap e mbyll syt\u00eb t&#8217;na shk\u00eblqyen shpatat mediatike. As pa e kuptuar si e pse, t&#8217;na plasi sherri e lufta mediatike. Me qindra njer\u00ebz e dhjetra organizatash sakaq u gjenden n\u00eb luft\u00eb verbale e germatike lidhur me &#8220;etikat&#8221; rreth vrasjes s\u00eb 1 zogu. Debate, argumente, predikime, opinione, ide &#8220;shkencore&#8221;, replikime deri n\u00eb marramendje.<\/p>\n<p>Un\u00eb si nj\u00eb &#8220;outsider&#8221; goj\u00ebhapur, si nj\u00eb spektator &#8220;neutral&#8221; i kuptoja fort mir\u00eb mbrojt\u00ebsit e zogjve, t\u00eb shtaz\u00ebve dhe t\u00eb natyr\u00ebs, sikur secili n\u00eb rrafshin personal me pak fjal\u00eb ta shprehnin kund\u00ebrshtin\u00eb dhe solidarizimin me zogun. Por ama t&#8217;i p\u00ebrthekonin t\u00eb gjitha me dy-tri fjal\u00eb &#8211; p\u00ebr lirin\u00eb e natyrshme t\u00eb tij, p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e tij t\u00eb fluturimit, t\u00eb frymimit, p\u00ebr cic\u00ebrimat etj. etj. Me dy-tri fjal\u00eb si keqardhje, dhe kaq.<\/p>\n<p>Sipas meje at\u00ebbot\u00eb, do duhej t\u00eb merrte fund lufta sa m\u00eb par\u00eb. Dhe madje duhej t\u00eb turp\u00ebroheshim t\u00eb gjith\u00eb ne, varg e varg, pse jo dhe vet\u00eb un\u00eb si spektator, edhe gazetar\u00ebt me gjith\u00eb kureshtar\u00ebt, q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. Thjesht duhej ta mbyllnim nj\u00eb debat p\u00ebrmasash t\u00eb turpit.<\/p>\n<p>Si e shihja un\u00eb, dukej aq qesharake p\u00ebr njeriun e shek. XXI t\u00eb moralizoj\u00eb dhe t&#8217;i komercializoj\u00eb artificialitetet &#8220;eter-ike&#8221;, spektaklet moderne mediatike, p\u00ebr t\u00eb drejtat e 1 zogu. Derisa brenda 1 dite t\u00eb vetme n\u00eb Holand\u00eb 1 milion e 200.000 kafsh\u00eb nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet nisen p\u00ebr n\u00eb therrtoret industriale. Pa e p\u00ebrmendur Gjermanin\u00eb 80-milion\u00ebshe dhe shtetet tjera t\u00eb m\u00ebdha, Franc\u00ebn, Italin\u00eb, Rusin\u00eb, ose m\u00eb thjesht gjith\u00eb Evropen, Ameriken&#8230; ose akoma m\u00eb shkurt, gjith\u00eb kontinentet dhe akullnentet e planetit.<\/p>\n<p>Kur i kujtoja k\u00ebto, nj\u00eb debat i till\u00eb &#8220;etik&#8221;, moralizimet p\u00ebr jet\u00ebn e 1 zogu dhe gjith\u00eb ajo buj\u00eb mediatike m\u00eb dukeshin absurditet! Nuk di n\u00ebse kisha t\u00eb drejt\u00eb, por s&#8217;dua t\u00eb vet\u00ebgjykohem tani.<\/p>\n<p>***<br \/>\nSot (6-7 vite m\u00eb von\u00eb), n\u00eb nj\u00eb kampanj\u00eb reklamatike t\u00eb fondacionit holandez p\u00ebr mbrojtjen e kafsh\u00ebve me emrin &#8220;Wakker Dier&#8221;, lexova si vijon (pasi m\u00eb lusnin p\u00ebr ndihm\u00eb me 3 ose 5 Euro modeste, sipas d\u00ebshir\u00ebs, nd\u00ebrsa nj\u00eb kafsh\u00eb e pik\u00eblluar ishte ilustruar n\u00eb reklam\u00ebn, z\u00ebn\u00eb ngusht n\u00eb di\u00e7 prej hekurash, si kafaz i shtall\u00ebs, posht\u00eb fotos shkruante):<\/p>\n<p>Kjo n\u00ebn\u00eb si\u00e7 e shihni rri e ngujuar mes shufrash hekuri. Ajo mund t\u00eb l\u00ebviz\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb hap para dhe nj\u00eb hap anash. Nd\u00ebrkoh\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb t&#8217;jet\u00eb sa m\u00eb &#8220;produktive&#8221;. Por a mundet si n\u00ebn\u00eb ajo t\u00eb ofroj\u00eb kujdesin e nj\u00eb n\u00ebne me dashurin\u00eb e natyrshme p\u00ebr t\u00eb vegjlit e vet?! Kjo q\u00eb shihni \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrditshmja e jet\u00ebs s\u00eb nj\u00eb n\u00ebne, e nj\u00ebr\u00ebs nga kafsh\u00ebt m\u00eb inteligjente t\u00eb planetit!<\/p>\n<p>N\u00eb Holand\u00eb 12 milion\u00eb derra jetojn\u00eb mes hekurash, ngjeshur e hedhur mbi nj\u00ebri-tjetrin, pa e par\u00eb kurr\u00eb drit\u00ebn e diellit &#8211; sqaronte tutje reklama.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa po, e si jo, duhet sa m\u00eb shum\u00eb spektakle filozofike-mediatike, sa m\u00eb shum\u00eb debate moralistike p\u00ebr tragjedin\u00eb e 1 zogu.<\/p>\n<p>Sipas kampanj\u00ebs &#8220;Wakker Dier&#8221; s&#8217;\u00ebsht\u00eb n\u00eb pyetje vet\u00ebm konsumimi dhe kushtet q\u00eb imponohen nga tregtar\u00ebt, por dhe kushtet, jeta dhe trajtimi i keq i vet\u00eb kafsh\u00ebve sa jan\u00eb gjall\u00eb. Pastaj eksperimentet laboratorike n\u00eb em\u00ebr t\u00eb rritjes s\u00eb produktivitetit dhe paras\u00eb (t\u00eb cilat eksperimente kurr\u00eb s&#8217;dalin n\u00eb sip\u00ebrfaqe). Natyrisht se kan\u00eb t\u00eb &#8220;drejt\u00eb&#8221; p\u00ebr fsheht\u00ebsin\u00eb, t\u00eb tilla avancime duhet mbajtur prapa kulisave, q\u00ebkur flitet p\u00ebr miliarda. P\u00ebr mbrojtjen e investimeve dhe t\u00eb projekteve shpesh investohet dhe n\u00eb &#8220;blerjen e tabu-ve&#8221;, n\u00eb krijimin artificial t\u00eb tyre. Mbase n\u00eb bot\u00ebn moderne industriale mund t\u00eb blihet dhe &#8220;heshtja mediatike&#8221;, gjith\u00e7ka.<\/p>\n<p>N\u00ebse n\u00eb zemr\u00ebn e shoq\u00ebrive m\u00eb t\u00eb avancuara t\u00eb bot\u00ebs, sot industrialisht me shifra milion\u00ebshe mund ta prodhojm\u00eb &#8220;jet\u00eb-vrasjen&#8221; e kafsh\u00ebve (mbase p\u00ebr t&#8217;i patur filozofit\u00eb m\u00eb t\u00eb &#8220;mprehta&#8221; gjat\u00eb mbushjes s\u00eb xhepave, dhe sepse defacto, dhurat\u00eb nga Zoti, nga Natyra + nga Shkencat laboratorike), at\u00ebher\u00eb do lutem t\u00eb hyj\u00eb nj\u00eb zog n\u00eb dhom\u00ebn time, sepse dua ta vras.<\/p>\n<p>Le t&#8217;jet\u00eb hyrja e tij &#8220;gabim&#8221;, humbje e udh\u00ebs padashtas&#8230; aq m\u00eb b\u00ebn, dua ta vras me q\u00ebllim, me paramendim, p\u00ebr inat t\u00eb njeriut dhe t\u00eb filozofive t\u00eb tij. Uroj vet\u00ebm t&#8217;ia dal, uroj t&#8217;mos m\u00eb dridhet as dora as zemra. Uroj t&#8217;mos m\u00eb p\u00ebrzihet n\u00eb pun\u00ebt e brendshme nd\u00ebrgjegjia, Zoti, a ndokush tjet\u00ebr nga &#8220;Mbrojt\u00ebsit e Natyr\u00ebs&#8221;. Uroj t&#8217;ia dal, dua t&#8217;jem kontradiktor dhe un\u00eb!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(sguraziu &#8211; ap, 4 janar 2013) [ ngjitur: di\u00e7 si parodizim, kampanj\u00eb e &#8220;Wakker Dier&#8221; (Holand\u00eb), gjoja evolucioni i pul\u00ebs, pas miliona vitesh t\u00eb evoluimit dinosauresk m\u00eb n\u00eb fund do ta kishim pul\u00ebn e p\u00ebrkryer natyrale, 3000 vjet p.e.s. ishte&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=12205\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-12205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}