{"id":13586,"date":"2023-10-29T14:30:53","date_gmt":"2023-10-29T13:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=13586"},"modified":"2025-07-25T06:32:25","modified_gmt":"2025-07-25T05:32:25","slug":"bota-e-modes-dhe-stilet-pa-surpriza-e-pa-cudira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=13586","title":{"rendered":"Bota e mod\u00ebs dhe stilet, pa surpriza, pa “\u00e7udira”"},"content":{"rendered":"

(s. guraziu – ars poetica, t 23)<\/em><\/p>\n

…q\u00eb nga koha kur Alexander McQueen e pati dizajnuar fustanin e “korbave”, ose m\u00eb mir\u00eb q\u00eb nga koha kur pop-k\u00ebng\u00ebtarja amerikane Lady Gaga desh e pati “\u00e7mendur” bot\u00ebn me fustanin e saj t\u00eb “misht\u00eb”, q\u00eb nga at\u00ebher\u00eb “fashionizmi” (dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi \u00e7udirat e bot\u00ebs s\u00eb mod\u00ebs) p\u00ebr mua tutje s’jan\u00eb \/ s’mund t’jen\u00eb t\u00eb “\u00e7uditshme” : )<\/p>\n

\u2026sidoqoft\u00eb, p\u00ebr hir t\u00eb artit e t\u00eb dizajnit (dmth. dizajni si nj\u00ebra nga deg\u00ebt e artit), 1 a 2 x brenda dekad\u00ebs i p\u00ebrcjell sadopak “\u00e7udirat” e mod\u00ebs, edhe pse (si\u00e7 thash\u00eb) q\u00eb nga \u00e7udia e dikurshme e gaga-fustanit sikur qesh ftohur, arti i mod\u00ebs tutje sikur s’e kishte fuqin\u00eb e surprizave serioze – madje, sa i p\u00ebrket mod\u00ebs guxoj t\u00eb “deklaroj” se, koh\u00ebve t\u00eb fundit dizajni i AI (i inteligjenc\u00ebs artificiale) me freskin\u00eb ideatike, me racionalizmin e vet makinal, me gjenialitetin, m\u00eb ka surprizuar m\u00eb tep\u00ebr sesa dizajner\u00ebt-njer\u00ebz (gjoja k\u00ebta inteligjenc\u00eb natyrale moderne, post-moderne, avangardiste, futuriste etj : )<\/p>\n

…para nj\u00eb dekade tashm\u00eb, n\u00eb v. 2011, muzeumi i Nju Jorkut “Metropolitan Museum of Art” do e kishte ekspozit\u00ebn e ashtuquajtur “Bukuria e Eg\u00ebr” (Savage Beauty), qen\u00eb ekspozuar fustanet dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dizajni i artistit Alexander McQueen, sipas Andrew Bolton (kurator at\u00ebbot\u00eb i institutit t\u00eb mod\u00ebs) fustani me puplat e zeza i McQueen ishte fort “interesant”, dizajn tejet melankolik por nj\u00ebkoh\u00ebsisht dhe shum\u00eb romantik, fustani ishte b\u00ebr\u00eb nga puplat e ros\u00ebs ngjyrosur t\u00eb zeza, e cila gj\u00eb i jepte p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb korbi, nd\u00ebrsa dihet q\u00eb korbi \u00ebsht\u00eb di\u00e7 si simbol romantik i vdekjes\u2026<\/p>\n

\u2026nd\u00ebrsa sipas vet\u00eb dizajnerit McQueen, edhe vdekja \u00ebsht\u00eb di\u00e7 romantike \u2013 “\u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb merremi dhe me vdekjen, sepse vdekja \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs. Vdekja \u00ebsht\u00eb di\u00e7 e trisht\u00eb, melankolike por nj\u00ebkoh\u00ebsisht dhe romantike. \u00cbsht\u00eb fundi i nj\u00eb cikli \u2013 gjith\u00e7ka duhet ta ket\u00eb fundin e vet. Cikli i jet\u00eb-vdekjes \u00ebsht\u00eb pozitiv sepse krijon hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb reja” – pat\u00ebn qen\u00eb fjal\u00ebt e tij [ m\u00eb von\u00eb (pas koleksionit t\u00eb fundit “Atlantida e Platonit”, 2010) McQueen pati b\u00ebr\u00eb vet\u00ebvrasje, i bie sikur dizajneri pati deklaruar ashtu dhe thjesht e pati pranuar qafimin e “vdekjes romantike”… ]<\/p>\n

* fustani i “korbave”, si romantik\u00eb e vdekjes \u2013 \u00ebsht\u00eb em\u00ebr, titull nga un\u00eb (sg), dizajni me pupla t\u00eb zeza s’kishte ndonj\u00eb em\u00ebr specifik, quhej thjesht “fustan”<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n