{"id":13924,"date":"2024-01-21T16:26:23","date_gmt":"2024-01-21T15:26:23","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=13924"},"modified":"2024-04-08T21:38:20","modified_gmt":"2024-04-08T20:38:20","slug":"ekoduktet-urat-faunore-dhe-akuaduktet-e-se-tashmes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=13924","title":{"rendered":"Ekoduktet (urat faunore) dhe akuaduktet e s\u00eb tashmes"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, J 2024 (disa shembuj, Holand\u00eb &#8211; pak fjal\u00eb dhe foto)<\/em><\/p>\n<p>Ekoduktet, ose urat faunore mbi autostradat jan\u00eb mbikalime q\u00eb ua mund\u00ebsojn\u00eb kafsh\u00ebve kalimin n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, dhe k\u00ebshtusoj moscenimin e ekosistemeve (ose sa m\u00eb pak q\u00eb t&#8217;jet\u00eb e mundur).<\/p>\n<p>Ekoduktet n\u00eb Holand\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e rrjetit komb\u00ebtar t\u00eb zonave t\u00eb mbrojtura, synohet mbrojtja e specieve t\u00eb rrezikuara si dhe rritja e biodiversitetit. Aktualisht ka 30 ekodukte, nd\u00ebrsa planifikohet nd\u00ebrtimi dhe i 20 t\u00eb tjer\u00ebve.<br \/>\nGjithsesi, m\u00ebsova se Holanda i paska mbi 600 vendkalime t\u00eb ndryshme, her\u00eb t\u00eb m\u00ebdha e her\u00eb urash m\u00eb t\u00eb vogla, q\u00eb u sh\u00ebrbejn\u00eb kafsh\u00ebve t\u00eb egra.<\/p>\n<p>Disa shembuj t\u00eb ekodukteve n\u00eb Holand\u00eb<\/p>\n<p>[ <strong>Ekodukti De Borkeld, Rijsserberg<\/strong> ]<br \/>\nKjo ur\u00eb e gjelb\u00ebr ekoduktore kalon mbi autostrad\u00ebn s\u00eb bashku me ur\u00ebn e \u00e7ikletave, pra p\u00ebr t&#8217;ua mund\u00ebsuar kafsh\u00ebve t\u00eb egra q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, ndodhet n\u00eb Rijsserberg, Overijssel, Holand\u00eb<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13925\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"999\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt-300x214.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo1_ecoduct_de_borkeld_rijsserberg_1_opt-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>[ <strong>Ekodukti Laarderhoogt, Rijksweg West<\/strong> ]<br \/>\nNj\u00ebsoj si ekodukti De Borkeld edhe &#8220;ura faunore&#8221; Laarderhoogt ua mund\u00ebson kafsh\u00ebve kalimin mbi autostrad\u00ebn e gjer\u00eb, ndodhet n\u00eb Rijksweg West, Holand\u00eb<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13926\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"999\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt-300x214.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo2_ecoduct_laarderhoogt_rijksweg_west1_opt-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Akuaduket<br \/>\n<\/strong><br \/>\nN\u00eb koh\u00ebn e romak\u00ebve akuaduktet n\u00ebnkuptonin transportin e ujit, nd\u00ebrsa n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb &#8220;akuaduktet&#8221; p\u00ebrdoren kryesisht n\u00eb form\u00ebn e urave ujore (ose kanaleve mbikaluese). Karakteristik\u00eb e k\u00ebtyre strukturave \u00ebsht\u00eb se transporti ujor mund\u00ebsohet artificialisht (n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb kanali mbikalues). K\u00ebto kanale n\u00eb thelb jan\u00eb urash ujore krijuar nga njeriu p\u00ebr ta mund\u00ebsuar kryq\u00ebzimin e trafikut rrugor dhe atij ujor.<\/p>\n<p>Trafiku rrugor kalon n\u00ebn &#8220;ur\u00ebn ujore&#8221; (dmth. n\u00ebn kanalin, akuaduktin), anise nj\u00eb akuadukt mund t\u00eb kaloj\u00eb dhe mbi nj\u00eb lum\u00eb natyral. Mir\u00ebpo sipas autorit P. Geertsma, teknikisht n\u00eb inxhinierin\u00eb civile tashm\u00eb flitet p\u00ebr ura ujore dhe jo p\u00ebr akuadukte. Pasi akuaduktet, nj\u00ebsoj si dikur n\u00eb koh\u00ebn e romak\u00ebve, n\u00ebnkuptohen kryesisht si transportues t\u00eb ujit.<br \/>\nNd\u00ebrkaq ur\u00eb-kanali apo ura ujore moderne nuk e ka funksionin e dikursh\u00ebm, tashm\u00eb p\u00ebrdoret kryesisht p\u00ebr ta mund\u00ebsuar transportin ujor.<\/p>\n<p>Akuadukti m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb ndodhet n\u00eb Gjermani, akuadukti Magdeburg si &#8220;ur\u00eb ujore&#8221; apo si kanal i lundruesh\u00ebm kalon mbi lumin Elba, pra n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kryq\u00ebzohen dy &#8220;rrug\u00eb ujore&#8221;, 1 lum natyral dhe 1 kanal artificial. \u00cbsht\u00eb i njohur po ashtu akuadukti &#8220;Pont du Sart&#8221; i Belgjik\u00ebs, i cili i mbikalon 3 rrug\u00eb, \u00ebsht\u00eb 498 m i gjat\u00eb dhe 46 m i gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Disa shembuj t\u00eb akuadukteve n\u00eb Holand\u00eb<\/p>\n<p>[ <strong>Akuadukti Veluwemeer &#8211; Harderwijk<\/strong> ]<br \/>\nAkuadukt i lundruesh\u00ebm vet\u00ebm 25 m i gjat\u00eb, 19 m i gjer\u00eb, 3 m i thell\u00eb por si ur\u00eb ujore \u00ebsht\u00eb &#8220;unike&#8221;, var\u00ebsisht nga p\u00ebrspektiva dhe duket pothuaj si &#8220;efekt-mashtrim optik&#8221;, sikur e &#8220;k\u00ebput\u00eb&#8221; autostrad\u00ebn N302, e cila kalon p\u00ebrmes liqenit Veluwemeer, posht\u00eb akuaduktit kalojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb afro 35.000 automjete, akuadukti ndodhet n\u00eb Harderwijk, Holand\u00eb.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13927\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"999\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt-300x214.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo3_aqueduct_veluwemeer_hardewijk_1_opt-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>[ <strong>Akuadukti Ringvaart, Haarlemmermeer<\/strong> ]<br \/>\nAkuadukti Ringvaart kalon mbi 2 autostrada, A4 dhe HSL-Jug, si dhe mbi hekurudh\u00ebn, ndodhet n\u00eb Sotaweg, Holand\u00eb.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13928\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"999\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt-300x214.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/arspo4_aqueduct_ringvaart_harlemmemeer_1_opt-768x548.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, J 2024 (disa shembuj, Holand\u00eb &#8211; pak fjal\u00eb dhe foto) Ekoduktet, ose urat faunore mbi autostradat jan\u00eb mbikalime q\u00eb ua mund\u00ebsojn\u00eb kafsh\u00ebve kalimin n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, dhe k\u00ebshtusoj moscenimin e ekosistemeve (ose sa m\u00eb pak&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=13924\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-13924","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13924"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13924\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}