{"id":15381,"date":"2024-08-09T10:15:38","date_gmt":"2024-08-09T09:15:38","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15381"},"modified":"2025-11-30T08:00:47","modified_gmt":"2025-11-30T07:00:47","slug":"hermann-steinfurth-duke-e-ushqyer-jupiterin-zeusin-e-vogel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15381","title":{"rendered":"Hermann Steinfurth &#8211; Duke e ushqyer Jupiterin (Zeusin) e vog\u00ebl"},"content":{"rendered":"<p><em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, g 24 &#8211; pak fjal\u00eb, art klasik, mitologji)<\/em><\/p>\n<p>&#8211; Hermann Steinfurth (1823-1880) &#8211; <strong>Duke e ushqyer Jupiterin (Zeusin) e vog\u00ebl n\u00eb malin Ida t\u00eb Kret\u00ebs<\/strong>, 1846<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-15382\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1066\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt-300x200.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt-768x512.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/artk_hermann_steinfurth_-_duke_e_ushqyer_jupiterin_e_vogel_opt-1536x1023.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb piktur\u00ebn e Herman Steinfurth, n\u00eb qendr\u00ebn pikturale e shohim dhin\u00eb Amaltea dhe Zeusin e vog\u00ebl (Jupiterin &#8211; ekuivalenti romak) duke thithur, si dhe rrotull plot figura t\u00eb mitologjis\u00eb. Nd\u00ebr to padyshim do jen\u00eb nimfat Ida, Oinoa, Adrastea, Amaltea etj.<\/p>\n<p>Sipas Hesiodit, Kronosi i g\u00eblltiste f\u00ebmij\u00ebt e vet menj\u00ebher\u00eb sapo lindnin, sepse profecia e parashihte se f\u00ebmij\u00ebt e tij do ta rr\u00ebzonin nga froni hyjnor, nj\u00ebsoj si\u00e7 dhe ai vet\u00eb e pati rr\u00ebzuar baban\u00eb e vet (&#8220;Teogonia&#8221; e Hesiodit e p\u00ebrshkruan origjin\u00ebn dhe gjenealogjin\u00eb e hyjnor\u00ebve t\u00eb mitologjis\u00eb greke).<br \/>\nP\u00ebr ta shp\u00ebtuar Zeusin si foshnje, n\u00ebna per\u00ebndesh\u00eb Rea (motra e Kronosit dhe gruaja) e mashtroi Kronosin duke ia dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb gur t\u00eb mb\u00ebshtjellur (q\u00eb dukej si foshnj\u00eb) n\u00eb vend t\u00eb Zeusit. Per\u00ebndesha Rea pastaj ia dha Zeusin nimf\u00ebs Adamantea p\u00ebr ta ushqyer. Ajo do kujdesej p\u00ebr Zeusin, e fshehur diku n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb Kret\u00ebs (mbase Adamantea do jet\u00eb ndonj\u00eb epitet i Amaltea).<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe nimfa Amaltea nganj\u00ebher\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsohet dhe si dhia q\u00eb e ushqeu Zeusin e vog\u00ebl n\u00eb malin e Kret\u00ebs Aigaion (Mali i Dhis\u00eb) &#8211; si\u00e7 e shohim dhe n\u00eb piktur\u00ebn e Steinfurth. Sidoqoft\u00eb, sipas Apollodorit, Rea ia dha Zeusin jo nimf\u00ebs Adamantea por nimfave Adrastea dhe Ida p\u00ebr ta ushqyer, dhe ato do e ushqenin me qum\u00ebshtin e dhis\u00eb Amaltea. Nimfat Ida dhe Adrastea (s\u00eb bashku me nimf\u00ebn Amaltea) ishin vajzat e per\u00ebndis\u00eb akuatike, Oqeanit.<\/p>\n<p>Kur Zeusi qe rritur do ta shp\u00ebrblente &#8220;dhin\u00eb&#8221; (nimf\u00ebn Amaltea) duke e vendosur mes yjeve si yll\u00ebsia &#8220;Capra&#8221;, e q\u00eb do t&#8217;thot\u00eb thjesht &#8220;dhia&#8221;. Mir\u00ebpo Capra s&#8217;duhet ngat\u00ebrruar me cjapin e detit, me Bricjapin e Zodiakut, i cili s&#8217;ka ndonj\u00eb lidhje me dhin\u00eb Amaltea.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb moderne, Amaltea \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nga h\u00ebnat e Jupiterit, planetit gjigant t\u00eb sistemit ton\u00eb diellor, i cili dmth. e mban emrin e Zeusit (si ekuivaent romak, Jupiter). H\u00ebna Amaltea qe zbuluar n\u00eb v. 1892 dhe ishte h\u00ebna e re e Jupiterit q\u00eb do zbulohej pas shekujsh, pasi nuk qe zbuluar asnj\u00eb satelit i Jupiterit q\u00eb nga koha e h\u00ebnave t\u00eb Galileos (dmth. zbuluar nga Galileo Galilei n\u00eb v. 1610 &#8211; H\u00ebnat e Galileos jan\u00eb kat\u00ebr h\u00ebnat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Jupiterit: Iona (ose Jona), Europa, Ganimedi dhe Kalistoja). Pra h\u00ebna e re e Jupiterit, Amaltea qe em\u00ebruar sipas nimf\u00ebs mitologjike Amaltea, e cila si\u00e7 sqaruam qe kujdesur p\u00ebr Zeusin (Jupiterin) e vog\u00ebl.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-15383\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1066\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea-300x200.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea-768x512.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_aurorart_e_jupiterit_dhe_amalthea_adrastea-1536x1023.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8211; Foto e teleskopit James Webb (relativisht e re, shkrepur m\u00eb 20 Gusht 2022) &#8211; aurorat e Jupiterit, shihen po ashtu Amaltea dhe Adrastea<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(s. guraziu &#8211; ars poetica, g 24 &#8211; pak fjal\u00eb, art klasik, mitologji) &#8211; Hermann Steinfurth (1823-1880) &#8211; Duke e ushqyer Jupiterin (Zeusin) e vog\u00ebl n\u00eb malin Ida t\u00eb Kret\u00ebs, 1846 N\u00eb piktur\u00ebn e Herman Steinfurth, n\u00eb qendr\u00ebn pikturale e&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=15381\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-15381","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15381"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15381\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}