{"id":15388,"date":"2024-07-26T10:29:16","date_gmt":"2024-07-26T09:29:16","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15388"},"modified":"2024-08-18T19:33:30","modified_gmt":"2024-08-18T18:33:30","slug":"varet-dhe-si-e-interpretojme-ne-vete-historine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15388","title":{"rendered":"Varet dhe si e &#8220;interpretojm\u00eb&#8221; ne vet\u00eb historin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, k 24)<\/em><\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-15389\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"884\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine-300x166.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine-1024x566.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine-768x424.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/arspo_varet_dhe_sie_e_interpretojme_historine-1536x849.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>(<em>ngjitur: &#8220;amandamenti 19&#8221;, i famshmi amandament, dokumenti origjinal, i cili grave n\u00eb ShBA do u jepte t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs &#8211; e gjeta n\u00eb Enc. Britannica &#8211; s&#8217;jam ndonj\u00eb historian i madh dhe as ekspert por m\u00eb p\u00eblqen kur kronikat e historis\u00eb &#8220;ushqehen&#8221; me fakte, me dokumente t\u00eb prekshme &#8211; andaj e ngjita<\/em> : )<\/p>\n<p>&#8230;dihet se historia e &#8220;grave&#8221; \u00ebsht\u00eb mjaft interesante, e edhe e grave t\u00eb Amerik\u00ebs, qe p\u00ebrmir\u00ebsuar bukur kushtetuta amerikane, pothuaj 150-200 vjet pas shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb amerikan\u00ebt qen\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsuar se dhe grat\u00eb na paskeshin t\u00eb drejt\u00eb vote, s&#8217;ka si m\u00eb bukur, m\u00eb mir\u00eb von\u00eb se kurr\u00eb, apo jo &#8211; madje, ky amandament sipas meje pastaj ndoshta do i &#8220;shkaktonte t\u00eb 4 val\u00ebt e feminizmit&#8221; evro-amerikan dhe bot\u00ebror, me gjith\u00eb &#8220;woman-izmin&#8221; komplet (shaka mjaft e sakt\u00eb kjo, sipas meje, varet dhe si e &#8220;interpretojm\u00eb&#8221; ne vet\u00eb historin\u00eb : )<\/p>\n<p>&#8230;k\u00ebt\u00eb termin e fundit &#8220;woman-izmin&#8221; shpesh kam vesin ta quaj &#8220;\u00e7oko-feminizmi&#8221; (rishtas, nganj\u00ebher\u00eb si shaka ashtu e quaj feminizmin e zezakeve, pasi femrat zezake i &#8220;kap&#8221; nj\u00eb lloj shpate e mpreht\u00eb feministe me 2 tehurina, edhe femer edhe zezake (ekzotike si \u00e7okollat\u00eb &#8211; do thoshte Berluskoni) booo imagjino, vet\u00eb tragjedia : )<\/p>\n<p>[ n\u00eb v. 2015 dhe 2019, n\u00eb form\u00ebn e komenteve, i pata shkruar ca fjal\u00eb rreth t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb grave p\u00ebr vot\u00ebn (tani duke i thuktuar 2 komentet e dikurshme, dhe si respekt ndaj dokumentit origjinal q\u00eb e gjeta, i cili \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia e p\u00ebrparimit historik, komentin e sot\u00ebm po e &#8220;hijeshoj&#8221; sadopak : ) ]<\/p>\n<p>&#8230;n\u00eb Holand\u00eb grat\u00eb s&#8217;mund t\u00eb votonin deri von\u00eb, kurr\u00eb n\u00eb histori n\u00eb fakt, mir\u00ebpo s\u00ebpaku e fituan t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs para shek. XXI &#8211; arritje e jasht\u00ebzakonshme, apo jo &#8211; t\u00eb pakt\u00ebn grave lulandeze e drejta u erdhi para Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore, n\u00eb v. 1919. Nj\u00ebjt\u00eb dhe grat\u00eb n\u00eb Kanada, n\u00eb ShBA \u2026 por dhe n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb v. 1920.<br \/>\nThem &#8220;arritje&#8221;&#8230; pasi mjaft gra tjera t\u00eb Evrop\u00ebs u desh t\u00eb prisnin deri pas L. II Bot\u00ebrore, madje dhe m\u00eb von\u00eb. Psh. grat\u00eb e Franc\u00ebs pat\u00ebn pritur deri n\u00eb v. 1944, ato t\u00eb Italis\u00eb deri n\u00eb v. 1946 (2 dekada e gjysm\u00eb pas grave shqiptare). Madje Zvicra (gjoja ajo konfederata bukuroshe 700-vje\u00e7are) tek n\u00eb v. 1971 ua pati lejuar grave t\u00eb votojn\u00eb.<\/p>\n<p>Shih pra, imagjino&#8230; Shqip\u00ebria ende s&#8217;e kishte mbushur as 1 dekad\u00eb si shtet i pavar\u00ebsuar, thuase duke u &#8220;shkundullosur&#8221; nga pluhuri, nga zymt\u00ebsia, nga err\u00ebsira e shekujve, 400-500 vjet e shkelur nga thund\u00ebrzeza otomane, e ngulfatur nga skamja e prapangelja, e n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbur nga aspekti ekonomik, kulturor dhe nga secili aspekt i mundsh\u00ebm, otomanizmi as shkollat shqip s&#8217;i lejonte, as shkrimin e gjuh\u00ebs shqipe, asgj\u00eb&#8230; mir\u00ebpo Shqip\u00ebria krenarisht baraz me Amerik\u00ebn, me Kanadan\u00eb, me Holand\u00ebn etj, sa i p\u00ebrket vot\u00ebs s\u00eb grave. Imgajino \u00e7far\u00eb emancipimi, sa avangard, sa i p\u00ebrparuar bot\u00ebkuptimi shqiptar &#8211; madje grat\u00eb shqiptare do votonin plot 14 vjet para grave gjoja t\u00eb Turqis\u00eb &#8220;moderne&#8221;, s&#8217;ishte m\u00eb Turqi allaturka, tashm\u00eb gjoja na ishte allafrangizuar : )<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa zviceran\u00ebt nga nj\u00ebra an\u00eb mburreshin p\u00ebr 700 vjet t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb (pothuaj 1 mij\u00ebvje\u00e7ar konfederat\u00eb), e nga ana tjet\u00ebr aq t\u00eb &#8220;prapangelur&#8221; kur jan\u00eb n\u00eb pyetje grat\u00eb : ) Gjithsesi, Zvicra prap\u00eb &#8220;lule&#8221; krahasuar bie fjala me Arabin\u00eb, grat\u00eb arabe (n\u00eb shek. XX hi\u00e7 se hi\u00e7) u desh t\u00eb prisnin deri dhe 1 dekad\u00eb e gjysm\u00eb t\u00eb shek. XXI, n\u00ebse s&#8217;gabohem e fituan t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs n\u00eb v. 2015, dmth. gjysm\u00eb shekulli pas grave zvicerane &#8211; &#8220;nj\u00ebsoj&#8221; sikur dhe grat\u00eb zvicerane gjysm\u00eb shekulli pas grave shqiptare : )<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(s. guraziu &#8211; ars poetica, k 24) (ngjitur: &#8220;amandamenti 19&#8221;, i famshmi amandament, dokumenti origjinal, i cili grave n\u00eb ShBA do u jepte t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs &#8211; e gjeta n\u00eb Enc. Britannica &#8211; s&#8217;jam ndonj\u00eb historian i madh dhe&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=15388\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-15388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15388\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}