{"id":15590,"date":"2024-09-01T09:35:25","date_gmt":"2024-09-01T08:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15590"},"modified":"2024-09-04T16:42:35","modified_gmt":"2024-09-04T15:42:35","slug":"projekti-manhattan-dhe-paranoja-mekarthiste-pak-fjale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=15590","title":{"rendered":"Projekti Manhattan, dhe Paranoja Mekarthiste (pak fjal\u00eb)"},"content":{"rendered":"<p>Hiroshima dhe Nagasaki (Infografika) &#8211; &#8220;Projekti Manhattan&#8221;, dhe &#8220;Paranoja Mekarthiste&#8221;<br \/>\n<em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, g 2024 &#8211; pak fjal\u00eb)<\/em><\/p>\n<p>&#8230;n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Pjes\u00ebs 2 t\u00eb shkrimit &#8220;<strong>Pendimi i Ajnshtajnit &#8211; Letra e tij, dhe Bombat Atomike t\u00eb Shek. XX<\/strong>&#8221; [ <span style=\"color: #999999;\">publikuar nga un\u00eb gjat\u00eb Shkurtit 2024, dhe i cili mund t\u00eb lexohet<\/span> &gt; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=14411\">k\u00ebtu<\/a> ] po i ngjes 2 infografika t\u00eb Enc. Britannica lidhur me bombat hedhur n\u00eb Hiroshima dhe Nagasaki, m\u00eb 6 dhe 9 Gusht 1945 &#8211; Infografikat i thuktojn\u00eb faktet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, faktet teknike dhe historike por dhe ofrojn\u00eb detaje ekzakte p\u00ebr viktimat e 2 bombardimeve t\u00eb para atomike kryer nga njeriu, si d\u00ebshmi e si ta quaj&#8230; e &#8220;katastrofalizmit t\u00eb verb\u00ebr atomik&#8221; p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit, si rezultat i gar\u00ebs marramend\u00ebse at\u00ebbot\u00eb nd\u00ebrmjet &#8220;shkenc\u00ebs dhe luft\u00ebs&#8221;&#8230;<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-15591\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1364\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1.jpg 2000w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1-300x205.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1-1024x698.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1-768x524.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/arspo_hiroshima_dhe_nagasaki_infografika_opt1-1536x1048.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2000px) 100vw, 2000px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8230;udh\u00ebheq\u00ebsi i &#8220;Programit Manhattan&#8221; fizikani Oppenheimer, e pati p\u00ebrdorur krahasimin me hindu-per\u00ebndesh\u00ebn Vishnu, tek e merr form\u00ebn me shum\u00eb krah\u00eb dhe thot\u00eb &#8220;tani jam vdekja, shkat\u00ebrrimi i bot\u00ebve&#8221;, sipas Oppenheimer at\u00ebbot\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb involvuarit rreth krijimit t\u00eb bombave padyshim do e ken\u00eb &#8220;menduar&#8221; t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn, pakashum\u00eb&#8230; n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo tjet\u00ebr, meq\u00eb sipas tij p\u00ebrve\u00e7 entuziasmit shkencor p\u00ebr avancimet teknologjike, n\u00eb kokat e teknolog\u00ebve dhe t\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve padyshim do ket\u00eb patur dhe tjera &#8220;simptoma&#8221; t\u00eb nd\u00ebrgjegjes&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;sidoqoft\u00eb, siduket kokat e politikan\u00ebve s&#8217;kishin t\u00eb tilla probleme, n\u00ebse ndokush do duhej t&#8217;kishte vdekur nga &#8220;nd\u00ebrgjegjia&#8221; at\u00ebher\u00eb mbase do duhej t&#8217;ishte Presidenti Truman, \u00e7udi si pati mundur t\u00eb flinte, thuase mendjen me gjith\u00eb zemr\u00ebn i kishte bosh, totalisht&#8230; s&#8217;ndjente gj\u00eb, athua vall\u00eb si e zinte gjumi gjat\u00eb dekadave t\u00eb m\u00ebpastajme t\u00eb jet\u00ebs, bie fjala Alfred Nobeli (i Nobelizmit) q\u00eb shiste dhe shpikte dinamite desh pati dh\u00ebn\u00eb shpirt nga &#8220;ndergjegjia&#8221;, tani ka 100 vjet duke u ndar\u00eb Nobela dhe miliona t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tij, urojm\u00eb t&#8217;jet\u00eb &#8220;lar\u00eb&#8221; sadopak nd\u00ebrgjegjia andej udh\u00ebs s\u00eb amshimit, urojm\u00eb ta ket\u00eb gjetur qet\u00ebsin\u00eb, sepse secili shpirt i k\u00ebsaj bote e meriton qet\u00ebsin\u00eb absolute dhe pa kushte&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;fizikani Oppenheimer do ishte kund\u00ebr programit p\u00ebr nd\u00ebrtimin e bomb\u00ebs hidrogjenike, sipas tij ishte e tmerrshme t\u00eb nd\u00ebrtohej nj\u00eb tekno-monstruozitet akoma m\u00eb shkat\u00ebrrues, nj\u00ebmij\u00eb her\u00eb m\u00eb shkat\u00ebrrues se bomba q\u00eb ve\u00e7 e kishin nd\u00ebrtuar, vall\u00eb p\u00ebrdorimi i 2 monstruoziteteve t\u00eb tilla n\u00eb Japoni nuk e &#8220;mbushi mend&#8221; askend&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;e cila gj\u00eb, dmth. kund\u00ebrshtimi i tij p\u00ebr &#8220;hidrogjenikat&#8221; do rezultonte n\u00eb pezullimin e tij si i dyshuar t&#8217;jet\u00eb &#8220;spiun i komunist\u00ebve&#8221;, anise m\u00eb von\u00eb historia do i &#8220;ndreqte&#8221; gj\u00ebrat rreth pafaj\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij, duke e sjellur gjith\u00e7ka n\u00eb vendin e vet&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;historia e Amerik\u00ebs pothuaj &#8220;dhe i ka k\u00ebrkuar falje&#8221; p\u00ebr absurdin si\u00e7 e pat\u00ebn trajtuar gjat\u00eb er\u00ebs s\u00eb ashtuquajtur &#8220;McCarthyism&#8221; (gjat\u00eb paranoj\u00ebs s\u00eb Mekarthizmit), e q\u00eb ishte shtypje dhe persekutim i individ\u00ebve t\u00eb krahut t\u00eb majt\u00eb politik, &#8220;Mekarthizmi&#8221; ishte nj\u00eb lloj &#8220;paranoje masive amerikane ndaj komunizmit&#8221;, ishte nj\u00eb fushat\u00eb e papar\u00eb deri at\u00ebher\u00eb q\u00eb e p\u00ebrhapte frik\u00ebn e ndikimit t\u00eb supozuar komunist dhe t\u00eb influenc\u00ebs sovjetike nd\u00ebr institucionet amerikane, si dhe kuptohet, m\u00eb e rrezikshmja dyshimi p\u00ebr spiunazhin sovjetik n\u00eb ShBA gjat\u00eb fund-viteve 1940 deri 1950-at. Oppenheimer pati qen\u00eb viktim\u00eb direkte e &#8220;paranojes mekarthiste&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hiroshima dhe Nagasaki (Infografika) &#8211; &#8220;Projekti Manhattan&#8221;, dhe &#8220;Paranoja Mekarthiste&#8221; (s. guraziu &#8211; ars poetica, g 2024 &#8211; pak fjal\u00eb) &#8230;n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Pjes\u00ebs 2 t\u00eb shkrimit &#8220;Pendimi i Ajnshtajnit &#8211; Letra e tij, dhe Bombat Atomike t\u00eb Shek. XX&#8221;&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=15590\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-15590","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15590\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}