{"id":162,"date":"2018-12-08T20:09:06","date_gmt":"2018-12-08T20:09:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=162"},"modified":"2024-08-24T16:09:22","modified_gmt":"2024-08-24T15:09:22","slug":"syte-si-dritare-te-shpirtit-dhe-shpirti-si-dritare-e-qenies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=162","title":{"rendered":"Syt\u00eb si &#8220;dritare t\u00eb shpirtit&#8221;, dhe shpirti si &#8220;dritare&#8221; e qenies!"},"content":{"rendered":"<p>(&#8230;<strong>&#8220;vajza sygjelb\u00ebr&#8221; e Afganistanit, &#8220;Mona Liza Mediatike&#8221; e bashk\u00ebkoh\u00ebsis\u00eb, si simbol universal i brisht\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore, nj\u00eb nga fytyrat m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb &#8220;individ\u00ebve t\u00eb panjohur&#8221; t\u00eb shek. XX, ndoshta asnj\u00eb pal\u00eb sy s&#8217;u ka &#8220;folur&#8221; shpirtrave t\u00eb k\u00ebsaj bote si syt\u00eb e gjelb\u00ebr t\u00eb Sharbat Gula<\/strong>&#8230;)<\/p>\n<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, N 2018<\/em><\/p>\n<p>Dikur moti (n\u00eb nj\u00eb lloj humoreske, me titull \u201cMustaqet e Hekurta\u201d) pata b\u00ebr\u00eb shaka duke th\u00ebn\u00eb se ai piktori Salvador Dali, edhe n\u00ebse t\u2019mos na ishte fare artist, a \u201csurrealist\u201d, t\u2019mos merrej fare me art, ashtu-k\u00ebshtu do ishte fort i famsh\u00ebm\u2026 dhe vet\u00ebm fal\u00eb mustaqeve t\u00eb veta. Madje pata \u201cekzagjeruar\u201d duke shkruar n\u00ebse dikush t\u2019na ishte kujtuar at\u00ebbot\u00eb t\u2019ia k\u00ebpuste mustaqet (thjesht ashtu me g\u00ebrsh\u00ebr\u00eb, kur pati ikur n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr) sot mustaku i tij do ishte endur andej-k\u00ebndej oqeanit si ofert\u00eb pompoze n\u00ebp\u00ebr ankandet e pasanik\u00ebve t\u00eb Nju Jorkut, Londr\u00ebs, Parisit\u2026 duke i tejkaluar ndoshta shitje-blerjet prej qindra miliona dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Fama \u00ebsht\u00eb di\u00e7 fort e \u201c\u00e7uditshme\u201d, nganj\u00ebher\u00eb njeriu s\u2019duhet b\u00ebr\u00eb hi\u00e7-as-gj\u00eb, as gishtin e vock\u00ebl ta l\u00ebviz\u2026 dhe hooop b\u00ebhet i famsh\u00ebm. Bie fjala ndonj\u00eb bukuroshe e k\u00ebsaj bote mund t\u00eb b\u00ebhet e famshme dhe vet\u00ebm p\u00ebr syt\u00eb e bukur. Ose shembulli m\u00eb i &#8220;bukur&#8221; do ishin politikan\u00ebt e mediatik\u00ebt, k\u00ebta aq t\u00eb \u201cpaturpsh\u00ebm\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, sa mos pyet\u2026 dmth. ata q\u00eb v\u00ebrtiten e gravitojn\u00eb rreth mediave. Askush s\u2019mund t\u00eb shtyhet me ego-famozitetin e politikan\u00ebve, dihet kjo : )<\/p>\n<p>Apo ndoshta shembulli m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr ta ilustruar &#8220;fenomenin&#8221; e \u00e7uditsh\u00ebm t\u00eb fam\u00ebs do ishin syt\u00eb. Dhe dmth. do mjaftonin vet\u00ebm syt\u00eb e thjesht\u00eb t\u00eb pafaj\u00ebsis\u00eb.<br \/>\nNuk thuhet kot &#8220;syt\u00eb jan\u00eb dritaret e shpirtit&#8221; &#8211; th\u00ebnie kjo q\u00eb nuk dihet sakt\u00eb kush ta ket\u00eb th\u00ebn\u00eb i pari. M\u00eb s\u00eb shpeshti i atribuohet Leonardo DaVin\u00e7it (un\u00eb vet\u00eb deri von\u00eb e dija ashtu). Pastaj pata lexuar diku se mendohet ta ket\u00eb th\u00ebn\u00eb jo DaVin\u00e7i, por vet\u00eb Shekspiri&#8230; Ndokund tjet\u00ebr nuk p\u00ebrmendet &#8220;autor&#8221;, thjesht thuhet se \u00ebsht\u00eb &#8220;fjal\u00eb e urt\u00eb angleze&#8221;!<\/p>\n<p>Epo, at\u00ebher\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, nj\u00ebsoj pra mund t\u00eb thuhet se \u00ebsht\u00eb dhe \u201cfjal\u00eb\u2026 italiane\u201d, e pse jo dhe \u201cfjal\u00eb e urt\u00eb shqiptare\u201d : ) Q\u00ebkur s\u2019kemi sakt\u00ebsi \u201cshkencore\u201d at\u00ebher\u00eb t\u00eb gjitha spekulimet e mundshme jan\u00eb t\u00eb \u201cmbrojtura\u201d nga pafaj\u00ebsia. Mua vet\u00eb se si m\u00eb duket m\u00eb e besueshme ta ket\u00eb th\u00ebn\u00eb DaVin\u00e7i\u2026 para Shekspirit, s&#8217;e kam iden\u00eb pse!<\/p>\n<p>Sharbat Gula ishte 12 vje\u00e7 kur qe fotografuar nga Steve McCurry n\u00eb nj\u00eb kamp refugjat\u00ebsh n\u00eb Pakistan. Fotoja qe shkrepur n\u00eb v. 1984, nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb u shfaq n\u00eb ballin\u00ebn e National Geographic dhe syt\u00eb e Gulas\u00eb e mahnit\u00ebn bot\u00ebn me gjelb\u00ebrsin\u00eb e brisht\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore.<\/p>\n<p>Vajza me sy t\u00eb gjelb\u00ebr thjesht u b\u00eb simbol universal i refugjat\u00ebve, i trazirave politike e sociale nga rajoni. Fotoja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur gjithandej, aq gjer\u00ebsisht, ndoshta s\u2019ka sy t\u00eb k\u00ebsaj bote q\u00eb nuk e kan\u00eb par\u00eb. Mediatik\u00ebt thon\u00eb se fytyra e Sharbat Gula u b\u00eb nj\u00eb nga fytyrat m\u00eb t\u00eb famshme, m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb &#8220;individ\u00ebve t\u00eb panjohur&#8221; t\u00eb shekullit XX.<\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka e impresionit rreth &#8220;vajz\u00ebs sygjelb\u00ebr&#8221; e pati shtyr\u00eb fotografin McCurry ta gjente znj. Gula n\u00eb v. 2002, pati hequr p\u00ebr ta gjetur mir\u00ebpo e pati gjetur, dhe p\u00ebrs\u00ebri e pati shkrepur &#8220;portretin&#8221; e saj. Sipas meje lirisht mund t\u00eb quhet &#8220;Mona Liza Mediatike&#8221; e bashk\u00ebkoh\u00ebsis\u00eb, asnj\u00eb pal\u00eb sy t\u00eb koh\u00ebve moderne s&#8217;e kan\u00eb g\u00ebzuar statusin spontan t\u00eb &#8220;fam\u00ebs&#8221; si syt\u00eb e saj, ndoshta asnj\u00eb pal\u00eb sy s&#8217;u kan\u00eb &#8220;folur&#8221; shpirtrave t\u00eb k\u00ebsaj bote si syt\u00eb e gjelb\u00ebr t\u00eb Sharbat Gula.<\/p>\n<p>***<br \/>\n<em>(sg &#8211; ap, 26 nentor 2021)<\/em><br \/>\n<strong>&#8220;Mona Liza Mediatike&#8221; qenka strehuar n\u00eb Itali<\/strong> &#8211; (Sharbat Gula, &#8220;vajza&#8221; afgane) &#8211; nga lajmet m\u00ebsova se Sharbat Gula paska mb\u00ebrritur n\u00eb Itali&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-163 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1.jpg\" alt=\"\" width=\"1704\" height=\"831\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1.jpg 1704w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1-300x146.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1-768x375.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/sharbat_gula_web1-1024x499.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1704px) 100vw, 1704px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Fotot: Steve McCurry &#8211; Sharbat Gula, 1984 dhe 2002 &#8211; National Geographic<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(&#8230;&#8220;vajza sygjelb\u00ebr&#8221; e Afganistanit, &#8220;Mona Liza Mediatike&#8221; e bashk\u00ebkoh\u00ebsis\u00eb, si simbol universal i brisht\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore, nj\u00eb nga fytyrat m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb &#8220;individ\u00ebve t\u00eb panjohur&#8221; t\u00eb shek. XX, ndoshta asnj\u00eb pal\u00eb sy s&#8217;u ka &#8220;folur&#8221; shpirtrave t\u00eb k\u00ebsaj bote si&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=162\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}