{"id":1633,"date":"2019-09-26T17:28:39","date_gmt":"2019-09-26T17:28:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=1633"},"modified":"2024-04-23T14:04:41","modified_gmt":"2024-04-23T13:04:41","slug":"ekspozita-nderkombetare-paris-1937","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=1633","title":{"rendered":"Ekspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937!"},"content":{"rendered":"<p><em>s. guraziu &#8211; ars poetica, t 2018 (koment)<\/em><\/p>\n<p>Ndonj\u00ebher\u00eb historia thuase di t&#8217;jet\u00eb &#8220;ironike&#8221; (ose tekefundit interpretimi yn\u00eb i historis\u00eb : ) Fare n\u00eb prag t\u00eb L 2-t\u00eb B, n\u00eb v.1937 Parisi e organizoi Ekspozit\u00ebn Bot\u00ebrore dedikuar Artit dhe Teknologjis\u00eb (World-Expo), e cila i mblodhi s\u00eb bashku 44 vende t\u00eb bot\u00ebs. Pat\u00ebn qen\u00eb t\u00eb ftuar t\u00eb merrnin pjes\u00eb edhe nazi-gjerman\u00ebt, edhe sovjet\u00ebt. Historia thot\u00eb se Hitlerit fillimisht nuk i &#8220;p\u00eblqente&#8221; ideja e shkuarjes n\u00eb Expo-n\u00eb e Parisit, por ekspert\u00ebt e vet e pat\u00ebn bindur se ishte nj\u00eb rast ideal p\u00ebr t&#8217;ia shpalosur bot\u00ebs krenarin\u00eb dhe t\u00eb arriturat. &#8220;Fuhreri&#8221; qe bindur&#8230;<\/p>\n<p>Si p\u00ebr ironi, pavijonet e Nazi-Gjermanis\u00eb dhe t\u00eb Bashkimit Sovjetik qen\u00eb vendosur p\u00ebrball\u00eb nj\u00ebri-tjetrit, n\u00eb dy an\u00ebt e fontanave t\u00eb Trocadero. Sipas gjerman\u00ebve, jo sovjet\u00ebt por askush s&#8217;mund t&#8217;ua kalonte. Pavioni ultra-modern i Gjermanis\u00eb, me shqiponj\u00ebn dhe me &#8220;svastika-n\u00eb&#8221; duhej t\u00eb simbolizonte gjith\u00e7ka si krenari e kryelart\u00ebsi, dizajni impozant p\u00ebr parisien\u00ebt dhe p\u00ebr miliona vizitor\u00eb t\u00eb bot\u00ebs synonte ta &#8220;komunikonte&#8221; nj\u00eb Gjermani t\u00eb re e t\u00eb fuqishme, duhej t&#8217;ia b\u00ebnte gjithkujt t\u00eb qart\u00eb krenarin\u00eb komb\u00ebtare gjermane.<\/p>\n<p>Rishtas, si p\u00ebr ironi, vet\u00ebm 2-3 vite tutje dhe L 2-t\u00eb B do t&#8217;fillonte, nd\u00ebr t\u00eb tjera varg e varg&#8230; nazist\u00ebt do ta pushtonin dhe vet\u00eb Parisin mikprit\u00ebs, parisien\u00ebt e ngrat\u00eb s&#8217;do t\u00eb \u00e7liroheshin deri n\u00eb v. 1944. Ndoshta kurr\u00eb n\u00eb historin\u00eb e vet Parisi nuk \u00ebsht\u00eb &#8220;turp\u00ebruar&#8221; m\u00eb shum\u00eb sesa me pushtimin nga nazist\u00ebt. Meq\u00eb Londra pati &#8220;shp\u00ebtuar&#8221; nga turpi (i pushtimit), pati hequr mjaft nga bombat e nga presioni nazi-ushtarak mir\u00ebpo \u00e7izmet naziste Londra s&#8217;do i njihte. Anglez\u00ebt pastaj gjat\u00eb dekadave t\u00eb pasluft\u00ebs gjithmon\u00eb me batutash e me serialesh humoristike televizive lidhur me gjoja &#8220;rezistenc\u00ebn&#8221; franceze (ose at\u00eb parisiene). Natyrisht, pse jo, iu ka hije francez\u00ebve e anglezve t\u00eb nd\u00ebrrojn\u00eb batutash mes vete! Gjithsesi Franca aq e madhe, Parisi po ashtu, gjith\u00eb ai metropol gjigant, zemra e perandorive pararend\u00ebse&#8230; zemra e revolucioneve, djep i kultur\u00ebs evropiane e bot\u00ebrore, dhe t&#8217;na &#8220;gjunj\u00ebzohej&#8221; tek ashtu nga nazist\u00ebt!<\/p>\n<p>Sulmi japonez n\u00eb Perl Harbour t\u00eb Havajeve e ka &#8220;an\u00ebn e vet&#8221; t\u00eb pesh\u00ebs ironike, Amerika e madhe dukej si nj\u00eb &#8220;gala-arush\u00eb e fjetur&#8221;, elementet amerikane t\u00eb &#8220;pro luft\u00ebs&#8221; ashtu-k\u00ebshtu do t&#8217;kishin mjaft justifikim p\u00ebr t&#8217;u &#8220;angazhuar&#8221; me presionin ndaj aparatit politik. Sot, vet\u00eb historian\u00ebt amerikan\u00eb thon\u00eb se qe trasuar me koh\u00eb &#8220;sulmi&#8221; i japonez\u00ebve, ushtarak\u00ebt dhe kreu i lart\u00eb politik ishin t\u00eb informuar, por thjesht qen\u00eb shtirur sikur s&#8217;dinin gj\u00eb, historian\u00ebt pohojn\u00eb se nuk pati qen\u00eb &#8220;befasi&#8221;.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr&#8230; le q\u00eb n\u00ebndetset gjermane e pat\u00ebn fundosur nj\u00eb anije udh\u00ebtar\u00ebsh t\u00eb amerikan\u00ebve (mbytjen e mij\u00ebra udh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb pafajsh\u00ebm nazist\u00ebt e justifikonin dhe e barazonin me dyshimin se anijet amerikane t\u00eb udh\u00ebtar\u00ebve u sillnin armatime e ndihma britanik\u00ebve), historia s&#8217;e fsheh q\u00eb Hitleri me gjith\u00eb gjeneral\u00ebt e vet thuase qen\u00eb &#8220;\u00e7mendur&#8221;, e kishin &#8220;kap\u00ebrcyer&#8221; pragun, i pat\u00ebn shpenzuar t\u00eb gjitha kokrrat e arsyes. Ai dhe gjeneral\u00ebt e vet mir\u00eb e dinin q\u00eb fuqia ushtarake e Gjermanis\u00eb s&#8217;ishte as af\u00ebr asaj t\u00eb Amerik\u00ebs, shum\u00eb segmente t\u00eb industris\u00eb gjermane madje dhe i p\u00ebrdornin parat\u00eb e bankier\u00ebve &#8220;amerikan\u00eb&#8221; dhe shih, &#8220;Fuhreri&#8221; si nj\u00eb kacagjel do na i shpallte luft\u00eb Amerik\u00ebs! Epo, \u00e7menduria s&#8217;kishte si dilte ndryshe n\u00eb shesh&#8230; vet\u00ebm si &#8220;ironi&#8221;!<br \/>\nSidoqoft\u00eb &#8220;futja&#8221; e amerikan\u00ebve n\u00eb kazanin e luft\u00ebs at\u00ebbot\u00eb do ta &#8220;shp\u00ebtonte&#8221; edhe Londr\u00ebn, do ta \u00e7lironte dhe Parisin, dhe gjith\u00eb Evrop\u00ebn!<\/p>\n<p>[ <em>Fotot: Scan-archives &#8211; Dr. Chris Mullen<\/em> ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1634 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1188\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937-300x223.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937-768x570.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare4-Paris-1937-1024x760.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><br \/>\nEkspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Pavijonet e Britanis\u00eb se Madhe dhe t\u00eb Kanadas\u00eb ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1635 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1156\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937-300x217.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937-768x555.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare5-Paris-1937-1024x740.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><br \/>\nEkspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Pavijoni i Holandes ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1636 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"878\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937.jpg 1280w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937-300x206.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937-768x527.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare6-Paris-1937-1024x702.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a> Ekspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Pavijonet e Gjermanis\u00eb dhe t\u00eb Bashkimit Sovjetik ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1637 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1151\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937-300x216.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937-768x552.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare1-Paris-1937-1024x737.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><br \/>\nEkspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Fontanat e Trocadero ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1638 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1202\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937-300x225.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937-768x577.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare2-Paris-1937-1024x769.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><br \/>\nEkspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Pavijonet e Gjermanis\u00eb dhe t\u00eb Bashkimit Sovjetik ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1639 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1178\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937-300x221.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937-768x565.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Ekspozita-Nd\u00ebrkomb\u00ebtare3-Paris-1937-1024x754.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><br \/>\nEkspozita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Paris 1937 [ Muzeu i Artit Modern ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>s. guraziu &#8211; ars poetica, t 2018 (koment) Ndonj\u00ebher\u00eb historia thuase di t&#8217;jet\u00eb &#8220;ironike&#8221; (ose tekefundit interpretimi yn\u00eb i historis\u00eb : ) Fare n\u00eb prag t\u00eb L 2-t\u00eb B, n\u00eb v.1937 Parisi e organizoi Ekspozit\u00ebn Bot\u00ebrore dedikuar Artit dhe Teknologjis\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=1633\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,16],"tags":[],"class_list":["post-1633","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1633\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}