{"id":1725,"date":"2019-09-29T18:31:57","date_gmt":"2019-09-29T18:31:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=1725"},"modified":"2024-04-23T00:06:28","modified_gmt":"2024-04-22T23:06:28","slug":"amarcord-et-e-fellinit-dhe-ato-te-rame-trendafilit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=1725","title":{"rendered":"Amarcord-et e Fellinit, dhe ato t\u00eb Ram\u00eb Tr\u00ebndafilit!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016<\/em><\/p>\n<p>&#8230;<strong>&#8220;amarcord nuk \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb &#8211; ose n\u00ebse \u00ebsht\u00eb, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb fals &#8211; (amarcord-et) nuk jan\u00eb fragmente t\u00eb asaj q\u00eb dikur ishte (realisht), por fragmente t\u00eb asaj q\u00eb imagjinohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb<\/strong>&#8230;&#8221;<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Amarcord-et-e-Fellinit-dhe-ato-t\u00eb-Ram\u00eb-Tr\u00ebndafilit.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1726 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Amarcord-et-e-Fellinit-dhe-ato-t\u00eb-Ram\u00eb-Tr\u00ebndafilit.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Amarcord-et-e-Fellinit-dhe-ato-t\u00eb-Ram\u00eb-Tr\u00ebndafilit.jpg 1000w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Amarcord-et-e-Fellinit-dhe-ato-t\u00eb-Ram\u00eb-Tr\u00ebndafilit-300x200.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Amarcord-et-e-Fellinit-dhe-ato-t\u00eb-Ram\u00eb-Tr\u00ebndafilit-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/p>\n<p>***<br \/>\nT\u00eb shkruash &#8220;amarcorde&#8221; (si Kryeministri i R. s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Edi Rama), ta eksploatosh &#8220;patriotizmin&#8221; e fansave politik\u00eb me komente e scribo-cop\u00ebza t\u00eb rrjeteve sociale, t\u00eb tipit &#8220;a la ramush\u00e7e&#8221;, me lavde e me opinione glorifikuese p\u00ebr foto t\u00eb ndryshme nga e kaluara, t&#8217;ua servir\u00ebsh atyre nj\u00eb mishmash komentesh &#8220;patriotike&#8221; (i cili mishmash do t\u00eb shkrihet e b\u00ebhet \u00e7orb\u00eb politike p\u00ebrgjat\u00eb impenjimit t\u00ebnd konstant e sistematik &#8211; sepse komentet dhe p\u00ebrputhen me parapritjet e fansave (votuesve t\u00eb ardhsh\u00ebm), p\u00ebrputhen me &#8220;historin\u00eb ton\u00eb t\u00eb lavdishme&#8221;, ti thjesht do t&#8217;shkruash p\u00ebr gj\u00ebra q\u00eb fansat kan\u00eb d\u00ebshir\u00eb t&#8217;i lexojn\u00eb-d\u00ebgjojn\u00eb, thjesht do t&#8217;ua rifreskosh kujtesen &#8211; me gj\u00ebra q\u00eb dhe ata vet\u00eb i din\u00eb, ose kan\u00eb d\u00ebshir\u00eb t&#8217;i din\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn si\u00e7 i servir ti)&#8230; shkurt, t\u00eb gjitha marifetet &#8220;amarcordiale&#8221; t\u00eb Rames jan\u00eb thjesht joshje me sup\u00ebn m\u00eb t\u00eb lir\u00eb politike, jan\u00eb di\u00e7 si &#8220;art of persuasion&#8221; por q\u00eb nuk jan\u00eb manipulim, jan\u00eb truk psikologjik i bindjes dhe i joshjes s\u00eb fansave &#8211; i votuesve t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Anise Rama i kap\u00ebrcen dekadat &#8220;amarcordiale&#8221; dhe hooop na del tek Rilindasit, ose n\u00eb Mesjet\u00eb, ose n\u00eb Lasht\u00ebsi, e pse jo ndoshta dhe n\u00eb Prahistori! Sa p\u00ebr historin\u00eb e af\u00ebrt mir\u00eb q\u00eb nuk i shkapurit\u00eb &#8220;bajgat&#8221;, thjesht aty-k\u00ebtu na e p\u00ebrkujton ndonj\u00eb trimulesh\u00eb, ndonj\u00eb bukuroshe partizane, asgj\u00eb tjet\u00ebr.<br \/>\nImagjino sikur t\u00eb gjith\u00eb nostalgjik\u00ebt tr\u00ebndafilesk\u00eb t&#8217;ia fillonin me &#8220;amarcord-e&#8221; p\u00ebr intervalin historik prej 4-5 dekadash, t&#8217;ia b\u00ebnim fiuuuu kujtes\u00ebs p\u00ebr rapsodikat e tipit &#8220;xhaxhi-kuqi e maoceduni jan\u00eb si buka prej nj\u00eb brumi&#8221;! Ose, meq\u00eb historia nuk rri &#8220;pal\u00ebvizur&#8221;, t&#8217;na kujtoheshin versione m\u00eb t\u00eb reja amarcordiale, si psh. &#8220;na ka dal\u00eb si dreqi Kina, na ka dal\u00eb shejtan me brina&#8230;&#8221;, pa pa pa.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, &#8220;amarcord-et&#8221; e tij mund t&#8217;i b\u00ebj\u00eb gati cilado \u00e7up\u00eb (me nivel t\u00eb mendimit &#8220;universitar&#8221;, apo dhe mesatar) e zyr\u00ebs s\u00eb tij. T\u00eb mos themi &#8220;sekretareshat&#8221;, pasi ato mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb z\u00ebna me pun\u00eb m\u00eb specifike dhe m\u00eb t\u00eb men\u00e7ura sesa &#8220;joshja&#8221; e grupnajes s\u00eb votuesve t\u00eb pavendosur.<\/p>\n<p>Ndoshta p\u00ebr z. Rama vet\u00eb, &#8220;amarcord-et&#8221; e tij jan\u00eb ngjash\u00ebm si ato &#8220;shkarravinat artistike t\u00eb pavet\u00ebdijshme&#8221; (dmth. kjo q\u00eb e fut\u00ebm tani n\u00eb thonj\u00ebza padyshim dtth. &#8211; vizatime gjat\u00eb or\u00ebve t\u00eb pavet\u00ebdijshme n\u00eb zyr\u00ebn e tij). S&#8217;\u00e7ojn\u00eb pesh\u00eb as pes\u00eb cent\u00eb, aq t\u00eb lehta jan\u00eb, q\u00ebkur Rama \u00ebsht\u00eb ekspert i shkencave t\u00eb historis\u00eb dhe i njeh &#8220;uj\u00eb&#8221; me foto e me patriot\u00eb, me kisha e me xhamia, me ura e me arkitektura&#8230;<\/p>\n<p>Sa per shkarra-vizatimet Rama dhe bordi i tij ndihm\u00ebs ia dalin t&#8217;i monetizojn\u00eb. Pra artin e &#8220;pavet\u00ebdijsh\u00ebm&#8221; dhe t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb tij (thua se ndonje &#8220;art automatik&#8221;, si ai i bojaxhiut t\u00eb dikursh\u00ebm sp\u00ebrkat\u00ebs, Pollock) ia dalin ta shesin dhe ta kthejn\u00eb n\u00eb Euro.<\/p>\n<p>Mediat shqiptare pastaj krenohen me faktin se Rama pothuaj s&#8217;ka fare nevoj\u00eb p\u00ebr &#8220;nj\u00ebqindmij\u00eb eurot&#8221; e pag\u00ebs, pasi q\u00eb ai me shitjet e &#8220;shkarravinave&#8221; na i paska fituar pothuaj &#8220;nj\u00ebqindepes\u00ebdhjet\u00ebmij\u00eb&#8221; Euro. TV-t\u00eb e s\u00eb majtes shqiptare k\u00ebt\u00eb detaj e jepnin si &#8220;lajm interesant&#8221;, e kthenin n\u00eb lajm pompoz zot\u00ebsin\u00eb e Ram\u00ebs me vizatimet dhe me business-in e tij, me zot\u00ebsin\u00eb e tij prej tregtari shkarravinash t\u00eb pavet\u00ebdijshme. Ajme!<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo k\u00ebshtu shkojn\u00eb t\u00eb gjitha pun\u00ebt dhe relacionet-simpatike mediatike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ta ka \u00ebnda, ma ka \u00ebnda dhe &#8220;deal&#8221; (G. Orwell ndoshta do ta quante &#8220;media relation&#8221;). Nj\u00eb dikush nga fansat e gazetave, ose mbase t\u00eb faqeve t\u00eb panum\u00ebrta mediatike shqiptare, mrekullin\u00eb e Rames e sqaron k\u00ebshtu: (cit.) &#8220;AMARCORD mban emrin &#8220;rubrika m\u00eb e re&#8221; e Kryeministrit Edi Rama n\u00eb rrjetin social Facebook. Imazhe t\u00eb rralla, kishash, vendesh, personazhesh, emrash me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr kombin shqiptar, a foto historike, jan\u00eb shfaqur p\u00ebr t\u00eb kujtuar p\u00ebrvjetore, ngjarje, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetur artist\u00eb a data, por edhe p\u00ebr t&#8217;iu p\u00ebrgjigjur debateve t\u00eb dit\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb form\u00eb krejt tjet\u00ebr, p\u00ebrmes nostalgjis\u00eb, q\u00eb rivjen n\u00eb nj\u00eb format tjet\u00ebr, si kujtes\u00eb ndaj atyre q\u00eb kemi l\u00ebn\u00eb pas, ata q\u00eb na kan\u00eb paraprir\u00eb&#8230;&#8221; (fund i cit.)<\/p>\n<p>Si\u00e7 e tham\u00eb m\u00eb lart, &#8220;persuasion&#8221; ose bindja e njer\u00ebzve, vjedhja sistematike e v\u00ebmendjes s\u00eb tyre me gj\u00ebrash &#8220;aparente&#8221;, nuk \u00ebsht\u00eb asfare manipulim. K\u00ebt\u00eb e thot\u00eb dhe autori Jason Nazar, i cili n\u00eb nj\u00eb artikull-studim (publikuar n\u00eb Forbes, m\u00eb 2013), i pati rrumbullak\u00ebsuar jo m\u00eb pak por 21 principe bazike t\u00eb &#8220;marramendjes&#8221; (si\u00e7 mua m\u00eb p\u00eblqen ta quaj fenomenin &#8220;persuasion&#8221;, kam p\u00ebrshtypjen m\u00eb shum\u00eb i afrohet sakt\u00ebsis\u00eb \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Sipas Nazar, bindja (ose m\u00eb mir\u00eb le ta p\u00ebrdorim &#8220;termin&#8221; tim &#8211; marramendja) \u00ebsht\u00eb arti i sjelljes s\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb stadin (psikologjik) p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra q\u00eb p\u00ebrputhen me interesat e tyre, por q\u00eb interesat e tyre (ose iluzionet p\u00ebr interesa) fluktohen n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb interesit tuaj.<br \/>\n&#8220;Fushatat politike e p\u00ebrq\u00ebndrojn\u00eb koh\u00ebn dhe parat\u00eb e tyre n\u00eb nj\u00eb grupnaj\u00eb t\u00eb votuesve t\u00eb &#8220;l\u00ebkundsh\u00ebm&#8221; (ose t\u00eb pavendossh\u00ebm), t\u00eb cil\u00ebt e vendosin ose e vulosin rezultatin p\u00ebrfundimtar t\u00eb zgjedhjeve&#8221; &#8211; thekson Nazar.<\/p>\n<p>***<br \/>\nPra, fansat e &#8220;tr\u00ebndafilave&#8221; t\u00eb Ram\u00ebs mjaftohen q\u00eb Amarcord do t\u00eb thot\u00eb &#8220;un\u00eb mbaj mend, ose mua m\u00eb kujtohet&#8230; m\u00eb shum\u00eb e ka kuptimin e nostalgjis\u00eb&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb shkrimin eseistik me titull &#8220;Amarcord: Federico of the Spirits&#8221;, publikuar m\u00eb 2011, autori Sam Rohdie (Profesor i studimeve t\u00eb kinemas\u00eb n\u00eb Universitetin e Floridas\u00eb, ShBA), lidhur me filmin italian t\u00eb zhanrit dram\u00eb-komedi, Amarcord, prodhuar n\u00eb vitin 1973, drejtuar nga regjisori Federico Fellini, nd\u00ebr t\u00eb tjera shkruan:<br \/>\n&#8220;Amarcord \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neologjiz\u00ebm i ujdisur nga Fellini, q\u00eb i afrohet m\u00eb s\u00eb shumti fraz\u00ebs s\u00eb dialektit Emiliano-Romagnolo mi ricordo (m\u00eb kujtohet, ose mbaj mend). Fellini, nj\u00eb g\u00ebnjeshtar i madh, e mohoi origjin\u00ebn (e neologjizmit t\u00eb vet), duke pretenduar se ishte nj\u00eb fjal\u00eb misterioze, kabalistike, lidhur me shpikjen m\u00eb par\u00eb sesa me kujtes\u00ebn.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Amarcord mish\u00ebron k\u00ebt\u00eb ekuivokim mes kujtes\u00ebs dhe shpikjes (imagjinat\u00ebs), n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb bote q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsohet (si mbamendje, kujtes\u00eb) dhe nj\u00eb bote t\u00eb krijuar enkas (imagjinare, t\u00eb paqen\u00eb). Amarcord nuk \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb &#8211; ose n\u00ebse \u00ebsht\u00eb, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb fals &#8211; (amarcord-et) nuk jan\u00eb fragmente t\u00eb asaj q\u00eb dikur ishte (realisht), por fragmente t\u00eb asaj q\u00eb imagjinohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb&#8230;&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016 &#8230;&#8220;amarcord nuk \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb &#8211; ose n\u00ebse \u00ebsht\u00eb, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb fals &#8211; (amarcord-et) nuk jan\u00eb fragmente t\u00eb asaj q\u00eb dikur ishte (realisht), por fragmente t\u00eb asaj q\u00eb imagjinohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb&#8230;&#8221; ***&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=1725\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1725","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1725"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1725\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}