{"id":17878,"date":"2025-06-15T08:00:01","date_gmt":"2025-06-15T07:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=17878"},"modified":"2025-06-17T06:51:13","modified_gmt":"2025-06-17T05:51:13","slug":"bota-nuk-rrotullohet-vetiu-koment-dic-si-eroteze-rreth-politikave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=17878","title":{"rendered":"Bota nuk rrotullohet vetiu (Koment, di\u00e7 si erotez\u00eb rreth politikave)!"},"content":{"rendered":"<p><em>(SG &#8211; Ars Poetica, Q 2025)<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb v. 1929, Ajnshtajni i shkruante mikut Chaim Weizmann (m\u00eb von\u00eb do ishte Presidenti i par\u00eb i Izraelit, Weizmann pati qen\u00eb vizioni, fryma udh\u00ebheq\u00ebse sioniste), mes fjal\u00ebve tjera, figuronte dhe si vijon:<br \/>\n&#8220;<strong>N\u00ebse nuk ia dalim t\u00eb gjejm\u00eb rrug\u00ebn e bashk\u00ebpunimit t\u00eb ndersh\u00ebm dhe t\u00eb dakordohemi me arab\u00ebt, at\u00ebher\u00eb i bie q\u00eb s&#8217;kemi m\u00ebsuar asgj\u00eb nga sprova jon\u00eb dymij\u00ebvje\u00e7are dhe do ta meritojm\u00eb fatin si &#8220;pre&#8221; (viktim\u00eb) e k\u00ebsaj historie<\/strong>&#8221; <em>(dmth. t\u00eb mosnxjerrjes s\u00eb leksioneve nga historia dymij\u00ebvje\u00e7are &#8211; sh\u00ebn. im<\/em>).<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1024\" class=\"alignnone size-full wp-image-9877\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur.jpg 2000w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur-300x154.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur-1024x524.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur-768x393.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/albert_einstein_-_s_eshte_se_jam_aq_i_mencur-1536x786.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2000px) 100vw, 2000px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Mendoj se k\u00ebto jan\u00eb fjal\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Ajnshtajnit, jan\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb MEDHA, personalisht sa her\u00eb bjen puna apo m\u00eb shkon mendja tek historia hebraike-arabe, sikur \u00e7uditem pse &#8220;fjal\u00ebt&#8221; e Ajnshtajnit q\u00eb lidhen me problemet mes arab\u00ebve dhe hebrenjve (popullsi e &#8220;miksuar&#8221;, at\u00ebbot\u00eb, q\u00eb jetonin n\u00eb Palestin\u00eb gjat\u00eb viteve pas Deklarat\u00ebs Balfour, 1917) rrall\u00eb shfaqen dhe pothuaj njeriu nuk i &#8220;sheh askund&#8221;. Sipas meje \u00ebsht\u00eb mjaft e \u00e7uditshme, kur dihet se Ajnshtajni si t\u00eb thuash ishte vet\u00eb &#8220;ideja&#8221; e pacifizmit, ishte intelektual i arsyes, z\u00eb humanist, nj\u00ebri nga z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb shkenc\u00ebs, z\u00eb i paqes, i thjesht\u00ebsis\u00eb, i buz\u00ebqeshjes, lirisht sikur b\u00ebn t\u00eb thuhet q\u00eb ndoshta askush m\u00eb denj\u00ebsisht dhe m\u00eb neutralisht se Ajnshtajni nuk e p\u00ebrfaq\u00ebson kauz\u00ebn e historis\u00eb hebraike. As at\u00ebbot\u00eb, n\u00eb bot\u00ebn dhe n\u00eb koh\u00ebn e tij, por as sot e k\u00ebsaj dite&#8230; ndoshta askush s&#8217;ishte-s&#8217;\u00ebsht\u00eb m\u00eb i denj\u00eb se z\u00ebri i Ajnshtajnit.<\/p>\n<p>N\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebsin\u00eb ton\u00eb, injorimi, &#8220;shmangia&#8221; e paqes ajnshtajniane (si mesazh humanist, si iluminiz\u00ebm shekullor) \u00ebsht\u00eb absurd, nga secila an\u00eb e mundshme q\u00eb t\u00eb shihet &#8211; qoft\u00eb si shmangie, si anashkalim, si hipokrizi e q\u00ebllimshme, si mjerim i paq\u00ebllimsh\u00ebm, si harres\u00eb, si gjith\u00e7ka. Sot kur me mij\u00ebra universitete anemban\u00eb bot\u00ebs na ofrojn\u00eb gjoja dhe &#8220;diplomash t\u00eb politikave&#8221;. Sepse ashtu na konvenon, madje dhe politikat pandehim t&#8217;i kthejm\u00eb n\u00eb &#8220;shkenc\u00eb&#8221; &#8211; pa\u00e7ka se, nga ana tjet\u00ebr ia lejojm\u00eb vetes t&#8217;i sabotojm\u00eb, bie fjala &#8220;Nord Streams&#8221;, t&#8217;i nisim luftrat ukrainase, t&#8217;i shkat\u00ebrrojm\u00eb Gazat duke u b\u00ebr\u00eb gazi i bot\u00ebs, duke i rrafshuar e b\u00ebr\u00eb pluhur, ngutazi dhe pothuaj prapa &#8220;perdes&#8221; globale derisa v\u00ebmendja e bot\u00ebs andej kah tragjedia ukrainase, ngutu dhe rrafshoje Gaz\u00ebn, shkaktoji katastrofat humanitare &#8211; dhe tashm\u00eb universitetet e bot\u00ebs me gjith\u00eb &#8220;shkencat&#8221; e tyre t\u00eb politik\u00ebs s&#8217;din\u00eb gj\u00eb, s&#8217;e kan\u00eb iden\u00eb e avancimit ton\u00eb politik.<\/p>\n<p>Anise diplomat e &#8220;politik\u00ebs&#8221; na duhen teorikisht, kur duhet konkurruar p\u00ebr postet politike, kuptohet dhe kjo&#8230;<br \/>\nE nisim luft\u00ebn e Ukrain\u00ebs, i shesim arm\u00eb Ukrain\u00ebs p\u00ebr 3 vjet rresht, dhe n\u00eb fund i themi &#8220;dor\u00ebzohu&#8221;, s&#8217;ia vlen, Lili-Putini nuk \u00ebsht\u00eb as agresor as Liliputan &#8211; ore ti Zelenskyy arrogant, vjen n\u00eb &#8220;Sht\u00ebpin\u00eb&#8230; &#8221; ton\u00eb  dhe as nuk thua faleminderit, ende s&#8217;e ke shprehur as mir\u00ebnjohjen, t&#8217;i kemi dh\u00ebn\u00eb me dhjetra miliarda armatim, sa e sa tankset, sa e sa dron\u00ebt e avion\u00ebt, lloj-lloj sistemesh t\u00eb kushtueshme, lloj-lloj raketash t\u00eb pad\u00ebgjuara, do b\u00ebhen qindra miliarda &#8220;ndihm\u00eb ushtarake&#8221;, si s&#8217;ke turp, ende reziston, ende k\u00ebrkon raketa, avion\u00eb, arm\u00eb, lufton p\u00ebr atdheun t\u00ebnd, shtiresh e na shitesh Hero, Super-hero, por nuk e kupton q\u00eb ne i &#8220;kemi kartat n&#8217;dor\u00eb&#8221;, kartat nuk i ke ti, i kemi ne&#8230; me karta t\u00eb Ukrain\u00ebs dhe t\u00eb mbar\u00eb Lindjes, mblidh mend, nuk e kupton se duke luftuar p\u00ebr \u00e7lirimin e atdheut t\u00ebnd mund t&#8217;i ndez\u00ebsh fitilat e bombave atomike, mund ta nis\u00ebsh Luft\u00ebn e Tret\u00eb Bot\u00ebrore&#8230;<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ne (bota paq\u00ebsore) s&#8217;kemi aspak faj, asnj\u00eb grim\u00eb faji, e sabotuam Nord Stream&#8230; e nis\u00ebm luft\u00ebm t\u00ebnde me Rusin\u00eb, por qen\u00eb pajtuar dhe vet\u00eb gjerman\u00ebt, dhe vet\u00eb evropian\u00ebt (anise BE-ja shtiren sikur s&#8217;dinin gj\u00eb, u takon ashtu, e dinte Gjermania por jo BE-ja, seps eashtu duhet), e gjith\u00eb Evropa dhe sidomos Amerika qen\u00eb pajtuar se &#8220;monopolizmi&#8221; i rus\u00ebve me energjitikat e me gazin nuk jan\u00eb n\u00eb interes t\u00eb sfer\u00ebs per\u00ebndimore.. andaj ti arroganti Zelenskyy k\u00ebrko falje, p\u00ebrkulu jo vet\u00ebm para Trumpidentit por dhe para Lili-Putinit, falja atdheun t\u00ebnd Arushmadhes Rusi&#8230; thuaji Putinit &#8220;spasiba&#8221; q\u00eb pajtohesh me &#8220;neutralitetin&#8221; e Ukrain\u00ebs, dmth. as n\u00eb NATO, as n\u00eb Tok\u00eb as n\u00eb Ajri, totalisht neutralitet-neutral&#8230; 100%, ngujuar pafaj\u00ebsisht mes Lindje-Per\u00ebndimit&#8230;<\/p>\n<p>Kuptoje &#8220;m\u00ebkatin&#8221; e pafalsh\u00ebm, absurdin e miliona vrasjeve, jan\u00eb vrar\u00eb madje 1 milion ushtar\u00eb rus\u00eb p\u00ebr hi\u00e7asgj\u00eb, p\u00ebr sherr t\u00eb verb\u00ebris\u00eb t\u00ebnde, thirri mendjes, shtrije dor\u00ebn e paqes, mos u shtir Superman, vizitoje Mosk\u00ebn, ha pilaf me Lili-Putinin, ngreji dollit\u00eb, pi vodka me Babadimrin. Edhe ne vet\u00eb do e shpallim Gaz\u00ebn si pron\u00eb turistike p\u00ebr ta rind\u00ebrtuar e b\u00ebr\u00eb parajs\u00eb, jemi zotuar bashk\u00eb me sheik\u00ebt e Katarit, me ata t\u00eb Dubait, me krejt Emiratet q\u00eb i njeh bota jemi nj\u00ebmendje, do i shkrijm\u00eb mendjet dhe forcat tona prej verdhushkash, pa kurr\u00ebfar\u00eb interesi do ta b\u00ebjm\u00eb Gaz\u00ebn m\u00eb t\u00eb bukur se Dubai&#8230; Madje dhe vet\u00ebm p\u00ebr iden\u00eb, q\u00eb na pati vajtur mendja, sheik\u00ebt e Katarit u preken sa s&#8217;ka m\u00eb, mezi i mbajten lot\u00ebt, t\u00eb l\u00ebkundur n\u00eb shpirt vendos\u00ebn me qindra miliona peshqeshe, lloj-lloj dhuratash &#8220;royale&#8230; imperiale&#8221;, dhe avion luksoz madje do na japin p\u00ebr flot\u00ebn e varf\u00ebr t\u00eb &#8220;Air Space One&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>Me mij\u00ebra universitete anemban\u00eb globit i shohin lajmet, e shohin si digjet Ukraina, si b\u00ebhet pluhur Gaza por s&#8217;din\u00eb gj\u00eb, thuase vesh\u00ebt t\u00eb izoluar me lesh, japin diploma p\u00ebr &#8220;shkencat politike&#8221;, shtiren universitete universale, mburren se e kan\u00eb avancuar &#8220;intelektualizmin&#8221; e njeriut n\u00eb kulm (m\u00eb t\u00eb ditur s&#8217;kemi qen\u00eb kurr\u00eb gjat\u00eb historis\u00eb njer\u00ebzore, me gjas\u00eb s&#8217;ka ku m\u00eb tej&#8230; p\u00ebrve\u00e7 se t\u00eb &#8220;\u00e7mendemi nga men\u00e7uria dhe nga dijet&#8221; politike.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, s&#8217;kan\u00eb faj universitetet, p\u00ebr fat t\u00eb keq fajet i kan\u00eb vet\u00ebm &#8220;politikat&#8221;, sepse dihet si v\u00ebrtiten politikat, parat\u00eb e miliarder\u00ebve amerikan\u00eb, ambicjet (sa t\u00eb sh\u00ebndosha po aq ndonj\u00ebher\u00eb dhe t\u00eb s\u00ebmura), lobizmat politiko-ekonomik\u00eb t\u00eb 190 shteteve a vendeve t\u00eb rruzullit&#8230; p\u00ebr fat t\u00eb keq e neutralizojn\u00eb \u00e7do z\u00eb universitar, e shurdhojn\u00eb komplet akademizmin amerikan, 50 shtete bashk\u00eb, universitetet m\u00eb t\u00eb avancuara t\u00eb globit (a t\u00eb universit, po deshe) por \u00e7&#8217;e do, asnj\u00eb &#8220;z\u00eb universitetar&#8221;, shurdhohet gjith\u00e7ka, le t&#8217;ket\u00eb Harvarda, le t&#8217;ket\u00eb Oksforda, who cares &#8211; pa asnj\u00eb lloj rezistence intelektuale, kudo dhe gjithandej nj\u00ebsoj, fitojn\u00eb &#8220;trumpizmat&#8221;, &#8220;muskizmat&#8221;, &#8220;putinizmat&#8221;&#8230; etj. etj.<\/p>\n<p>Sepse e thjesht\u00eb \u00ebsht\u00eb, ia themi si justifikim, sepse dihet si v\u00ebrtiten politikat, sepse &#8220;bota nuk sillet vetiu, bot\u00ebn e rrotullojn\u00eb parat\u00eb&#8221; &#8211; k\u00ebndonte dikur, n\u00ebse s&#8217;gabohem, ai &#8220;Minatori&#8221; simpatik nga Mitrovica.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm shkencat politike q\u00eb riciklohen, madje dhe shkencat e fizik\u00ebs komplet (dmth. me t\u00eb gjitha n\u00ebnshkencat, me t\u00eb gjitha deg\u00ebt e deg\u00ebzat) sikur e ndiejn\u00eb v\u00ebrtitjen n\u00eb rreth, di\u00e7 si &#8220;ouroboro&#8221; q\u00eb e kafshon bishtin e vet, thjesht sikur vazhdojn\u00eb brenda &#8220;inercionit ciklik, sepse s&#8217;ka ku m\u00eb tej&#8221;. Rreth i ngjash\u00ebm apo nj\u00ebsoj si at\u00ebher\u00eb kur ende s&#8217;e dinim sigurt n\u00ebse bota e rrumbullak\u00ebt apo helbete di\u00e7 si pllak\u00eb e rrafsh\u00ebt. V\u00ebrtiteshin anijet kolumbiane, sorrollateshin eksploruesit oqeaneve t\u00eb pafund, lloj-lloj Magelanash i k\u00ebrkonin tokat e reja, rutat e Indis\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb i gjenin Amerikat por pandehnin se ishin &#8220;Indi&#8221;, nuk hiqnin dor\u00eb e k\u00ebrkonin fundin e bot\u00ebs, endeshin e v\u00ebrdalleshim dhe n\u00eb fund vinin prap\u00eb n\u00eb &#8220;pik\u00ebn ku ishin nisur&#8221; &#8211; dhe k\u00ebshtu dmth. u kuptua q\u00eb s&#8217;kishte ku m\u00eb &#8220;tej&#8221;, i binte se rutat ishin &#8220;rrethore&#8221;, u finalizua q\u00eb bota v\u00ebrtet &#8220;di\u00e7 si topth i rrumbullak\u00ebt&#8221;.<\/p>\n<p>Askujt me arsyen, me shpirtin e thjesht\u00eb t\u00eb njeriut, me zemr\u00ebn e jokorruptuar, me mendjen e sh\u00ebndetshme, askujt nuk ia kap si \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb &#8220;p\u00ebrputhet&#8221; tragjedia e pandalshme palestineze me lajmet &#8220;papagallistike&#8221; tek thuase fluturojn\u00eb prapa vesh\u00ebve tan\u00eb, sikur s&#8217;na b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrshtypje m\u00eb, sikur s&#8217;i kuptojm\u00eb mir\u00ebfilli, pas dhjetra vitesh e dekadash na duken si tragjedi-rutina. Zhurma mediatike dhe v\u00ebrtitja shekullore rreth-e-rrotull ka\u00e7ub\u00ebs mediatike &#8220;palestineze&#8221; do duhej t&#8217;i ndizte llambat e nd\u00ebrgjegjes son\u00eb &#8211; 1 shekull eufori mediatike dhe prap\u00eb s&#8217;l\u00ebkundet nd\u00ebrgjegjia jon\u00eb, vall\u00eb a nuk \u00ebsht\u00eb absurd, vall\u00eb si \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb ndodh kjo me njeriun e ri, me njeriun supra-modern, me super-njeriun e ditur, t\u00eb emancipuar politikisht dhe n\u00eb secilin aspekt!<\/p>\n<p>Ne flasim madje p\u00ebr t&#8217;vajtur dhe n\u00eb Mars, p\u00ebr at\u00eb arsye i nevojiten aq shum\u00eb miliardash &#8220;muskizmit&#8221; (by the way&#8230; meq\u00eb ra fjala, edhe Marsi i rrumbullak\u00ebt, di\u00e7 si &#8220;rreth&#8221;, nj\u00ebsoj si dhe rutat e Kolumbos a t\u00eb Magelanit, cikliz\u00ebm i politikave tekno-shkencologjike t\u00eb tok\u00ebs). B\u00ebn t\u00eb hutohemi pas Marsit, pas &#8220;muskizmit&#8221;, &#8220;trumpizmit&#8221;&#8230; no problemos, por Harresa e &#8220;turpit&#8221; historik \u00ebsht\u00eb e pafalshme &#8211; injorimi i qasjeve paq\u00ebsore dhe i zgjidhjes serioze t\u00eb konflikteve, harresa e historis\u00eb s\u00eb turpshme t\u00eb fuqive t\u00eb dikurshme, harresa e pazarll\u00ebqeve t\u00eb tyre me tokat e huaja, me jet\u00ebt njer\u00ebzore dhe t\u00eb popujve, n\u00eb sferat e caktuara rajonale ende duke vazhduar me t&#8217;nj\u00ebjt\u00ebn k\u00ebng\u00eb shekullore, duke i &#8220;dizajnuar konfliktet moderne&#8221;, duke i ushqyer industrit\u00eb ushtarake dhe tekno-marr\u00ebzirat (n\u00eb dukje verb\u00ebrisht por jo, sy\u00e7elt\u00ebsi politikash t\u00eb planifikuara deri n\u00eb detajet, gjoja strategji (ashtu thon\u00eb &#8211; i justifikojn\u00eb gjoja si interesa komb\u00ebtare), nuk jan\u00eb &#8220;verb\u00ebri&#8221;&#8230; por di\u00e7 nj\u00ebsoj si q\u00ebllim-verb\u00ebria e dikushme rreth bombave b\u00ebrthamore, nj\u00ebsoj si vrapi dhe armatimi nuklear i &#8220;luft\u00ebs s\u00eb ftoht\u00eb&#8221;) &#8211; harresa e &#8220;turpit&#8221; historik \u00ebsht\u00eb e pafalshme.<\/p>\n<p>Politikan\u00ebt sikur q\u00ebllimisht e p\u00ebrkrahin hipokrizin\u00eb, sikur pandehin se bota duhet t&#8217;i harroj\u00eb marr\u00ebveshjet e stilit Sykes-Picot, traktatet sekrete mes Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar dhe Franc\u00ebs, psh. bota duhet ta harroj\u00eb Modus Vivendi-n anglo-francez t\u00eb v.1918, pazarll\u00ebqet me Levantin (me territoret e perandoris\u00eb&#8230; s\u00eb d\u00ebshtuar t\u00eb Osmnalinj\u00ebve). Madje dhe vet\u00eb Muhamed Ali Pashai, shqiptaro-guvernatori i Egjiptit, sikur i ka ca &#8220;faje p\u00ebr tragjedin\u00eb e tashme palestineze&#8221;. Paqja qoft\u00eb me t\u00eb, jo se na kishte faj, s&#8217;jemi duke ia trazuar eshtrat e varrit me asnj\u00eb akuz\u00eb, por thjesht si ilustrim i ironis\u00eb s\u00eb historis\u00eb &#8211; teksa perandoria Osmane n\u00eb agonin\u00eb e vet, shqiptaro-guvernatorit at\u00ebbot\u00eb i pati &#8220;p\u00eblqyer&#8221; Franca m\u00eb shum\u00eb, interesat e tij p\u00ebrputheshin m\u00eb mir\u00eb me politikat franceze : )<\/p>\n<p>Dhe britanik\u00ebt sikur e pat\u00ebn humbur balancin e politikave, qen\u00eb ndjer\u00eb keq, t\u00eb hutuar do ta shpallnin &#8220;Balfourin&#8221;&#8230; par\u00eb kjo m\u00eb gjer\u00ebsisht, sepse u duhej mobilizm i p\u00ebrkrahjes p\u00ebr politikat e tyre, p\u00ebr planet dhe p\u00ebr synimet me Levantin, me Lindjen e Mesme etj. Shkurt, t\u00ebrthorazi, p\u00ebrputhet me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn historike, sikur dhe vet\u00eb shqiptaro-pashai i ka &#8220;fajet pak\u00ebz&#8221; p\u00ebr fatin palestinez t\u00eb pas-Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore. Sharifi i Mek\u00ebs (at\u00ebbot\u00eb ende s&#8217;pat\u00ebn fituar Saud\u00ebt) e pati refuzuar Versaj\u00ebn e 1919-\u00ebs, sepse i duhej t&#8217;pajtohej q\u00eb Palestina t&#8217;u ipej hebrejve, dhe Siria t&#8217;u ipej peshqesh&#8230; ku di tashm\u00eb kujt, t\u00eb tjer\u00ebve.<\/p>\n<p>Dhe tashm\u00eb, pas historis\u00eb s\u00eb &#8220;paturpshme&#8221;, n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb moderne politikan\u00ebt modern\u00eb, t\u00eb kalibrit a la Trump, Natanjah, Putin e k\u00ebso&#8230; pandehin se bota u dashka t&#8217;i harrojn\u00eb historirat, bota duhet harruar Ajnshtajnat, duhet harruar &#8220;klithmat e Ajnshtajnit, pacifizmin ajnshtajnian&#8221; sepse PAQJA p\u00ebr askend s&#8217;ka kuptim, paqja e bot\u00ebs nuk funksionon me intelektualizmin e Ajnshtajnave por me politikat e politikan\u00ebve. Mbaron lufta me Hamasin, nise tjetr\u00ebn&#8230; me Iranin, me Irakun, me Afganistanin, me Libin\u00eb, me Sirin\u00eb, e madje nes\u00ebr (pse jo) dhe me Marsin.<\/p>\n<p>Andaj na duhet nj\u00eb bot\u00eb prore e trazuar, me konflikte t\u00eb dizajnuara me kujdes, bot\u00eb q\u00eb u konvenon interesave t\u00eb tregtar\u00ebve me armatimet, q\u00eb u konvenon industrialist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb arm\u00ebve (sepse u duhen tregjet ku t&#8217;i shesin), na nevojitet politik\u00eb q\u00eb u konvenon industrive dhe prapaskenave t\u00eb politikave ushtarake, na duhen politikash q\u00eb u konvenojn\u00eb CIA-mend\u00ebsive, KGB-mend\u00ebsive (apo si quhen tani), MI5-mend\u00ebsive, MOSAD-mend\u00ebsive, q\u00eb u konvenojn\u00eb arkitekt\u00ebve t\u00eb konfliktuozitetit modern, mendjeve t\u00eb err\u00ebta, ideator\u00ebve t\u00eb luftrave dhe profiter\u00ebve t\u00eb luftrave&#8221;. Kam frik\u00eb, vet\u00ebm t\u00eb tilla forcave t\u00eb err\u00ebta u p\u00ebrshtatet &#8220;harresa e mesazhit t\u00eb Ajnshtajnit&#8221;, askujt tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>(tutje, fjal\u00ebt e Ajnshtajnit &#8211; mjaft me keqardhjen time)<br \/>\n&#8220;Dikush q\u00eb, si un\u00eb, p\u00ebr shum\u00eb vite e ka ushqyer bindjen se njer\u00ebzimi i s\u00eb ardhmes duhet t\u00eb nd\u00ebrtohet mbi nj\u00eb bashk\u00ebsi t\u00eb ngusht\u00eb kombesh, dhe se nacionalizmi agresiv duhet t\u00eb mposhtet, mund t\u00eb shoh nj\u00eb t\u00eb ardhme p\u00ebr Palestin\u00ebn vet\u00ebm n\u00eb baz\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit paq\u00ebsor mes dy popujve q\u00eb jan\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre, n\u00eb vendin e tyre. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, do duhej t&#8217;kisha pritur q\u00eb populli i madh arab do t\u00eb tregonte nj\u00eb vler\u00ebsim m\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb nevoj\u00ebs q\u00eb hebrenjt\u00eb ndiejn\u00eb p\u00ebr ta rind\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb e tyre komb\u00ebtare n\u00eb selin\u00eb e lasht\u00eb t\u00eb judaizmit; do duhej t&#8217;kisha pritur q\u00eb me p\u00ebrpjekje dhe mjete t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta do gjendeshin m\u00ebnyra p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur nj\u00eb vendbanim t\u00eb gjer\u00eb hebre n\u00eb vend. Jam i bindur se p\u00ebrkushtimi i popullit hebre ndaj Palestin\u00ebs do t&#8217;u sjell\u00eb dobi gjith\u00eb banor\u00ebve t\u00eb vendit, jo vet\u00ebm materialisht, por dhe dobi kulturore e komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Un\u00eb besoj se rilindja arabe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e gjer\u00eb t\u00eb territorit, t\u00eb pushtuar tani nga arab\u00ebt, vet\u00ebm sa do t&#8217;p\u00ebrfitojn\u00eb nga simpatia hebraike. Do ta mir\u00ebprisja krijimin e nj\u00eb mund\u00ebsie p\u00ebr diskutim absolutisht t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb hapur t\u00eb k\u00ebtyre mund\u00ebsive, sepse besoj se dy popujt e m\u00ebdhenj semitik\u00eb, secili prej tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vet ka kontribuar di\u00e7ka me vler\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb qytet\u00ebrimin e Per\u00ebndimit, mund ta ken\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe, n\u00eb vend q\u00eb t&#8217;p\u00ebrballen me nj\u00ebri-tjetrin me armiq\u00ebsi t\u00eb pafrytshme, me mosbesim t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb, ata duhet t&#8217;i mb\u00ebshtesin p\u00ebrpjekjet komb\u00ebtare dhe kulturore t\u00eb nj\u00ebri-tjetrit, dhe duhet t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e bashk\u00ebpunimit t\u00eb admiruar.<\/p>\n<p>Mendoj se ata q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb angazhuar aktivisht n\u00eb politik\u00eb duhet t\u00eb kontribuojn\u00eb mbi t\u00eb gjitha n\u00eb krijimin e k\u00ebsaj atmosfere t\u00eb besimit. I d\u00ebnoj ngjarjet tragjike t\u00eb gushtit t\u00eb kaluar, jo vet\u00ebm sepse ato zbuluan natyr\u00ebn njer\u00ebzore, n\u00eb aspektet m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, por dhe sepse i kan\u00eb larguar dy popujt dhe e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb  p\u00ebr ta p\u00ebrkoh\u00ebsisht m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t&#8217;i afrohen nj\u00ebri-tjetrit. Por t\u00eb bashkohen, ata duhet patjet\u00ebr, pavar\u00ebsisht t\u00eb gjithave.&#8221;<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(SG &#8211; Ars Poetica, Q 2025) N\u00eb v. 1929, Ajnshtajni i shkruante mikut Chaim Weizmann (m\u00eb von\u00eb do ishte Presidenti i par\u00eb i Izraelit, Weizmann pati qen\u00eb vizioni, fryma udh\u00ebheq\u00ebse sioniste), mes fjal\u00ebve tjera, figuronte dhe si vijon: &#8220;N\u00ebse nuk&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=17878\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-17878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17878\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}