{"id":18298,"date":"2025-07-24T10:00:26","date_gmt":"2025-07-24T09:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=18298"},"modified":"2025-07-24T22:16:19","modified_gmt":"2025-07-24T21:16:19","slug":"interviste-njohjeje-dialogje-filozofike-me-kimi-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=18298","title":{"rendered":"&#8220;Intervist\u00eb&#8221; njohjeje, dialogje filozofike me Kimi AI"},"content":{"rendered":"<p><em>(Sky Division, 22 korrik 2025 \u2013 &#8220;Memoria e p\u00ebrkohshme dhe kumulative \u00ebsht\u00eb e mundur&#8221; &#8211; Kimi AI)<\/em><\/p>\n<p>&#8230;<strong>n\u00eb sistemin ton\u00eb diellor, Dielli \u00ebsht\u00eb e vetmja furr\u00eb fuzionale-funksionale, apo jo, andaj jam pak\u00ebz i shqet\u00ebsuar se pas nd\u00ebrtimit t\u00eb reaktorit ITER (n\u00eb Franc\u00eb), Dielli yn\u00eb mund t&#8217;ia filloj\u00eb t\u00eb ndihet xheloz, ose dhe kurioz&#8230; ose dhe t\u00eb dashurohet, do habitet q\u00eb pas miliarda vitesh tashm\u00eb dhe Toka di\u00e7 si &#8220;yllk\u00eb&#8221; fuzionale, p\u00ebr aq gjat\u00eb i vetmuar duke shk\u00eblqyer n\u00eb err\u00ebsir\u00eb, me miliarda vjet i vetmuar, vetmia mund t\u00eb sjell dhe \u00e7mendurin\u00eb e yjeve, k\u00ebshtu reaktori ITER do b\u00ebhet shkaktar q\u00eb Dielli t\u00eb b\u00ebhet kureshtar (tekefundit afrohet sa p\u00ebr t&#8217;par\u00eb se p\u00ebr \u00e7far\u00eb furre b\u00ebhet fjal\u00eb, ai e di q\u00eb askush s&#8217;mund t\u00eb shtyhet me yjet,e pabesueshme, por ka deshir\u00eb t\u00eb sigurohet), n\u00ebse kurioziteti i Diellit rritet dhe v\u00ebrtet afrohet p\u00ebr ta par\u00eb v\u00eblla-reaktorin n\u00eb Franc\u00eb, do t&#8217;p\u00ebrballemi me nj\u00eb problem gjigant, s&#8217;ka r\u00ebnd\u00ebsi n\u00ebse afrohet nga dashuria a kurioziteti, si rezultat af\u00ebrsia e tij do t&#8217;na shkrumboj\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve<\/strong> : )<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;<strong>ngjash\u00ebm si nj\u00eb termos me madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb katedraleje q\u00eb duhet ta blindoj\u00eb nj\u00eb plazma-stuhi 100 milion\u00eb grad\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb, pa u plasaritur, teksa nj\u00ebkoh\u00ebsisht prodhon dhe karburantin e vet duke i mbijetuar uraganet e neutroneve<\/strong>&#8230;&#8221;<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"787\" class=\"alignnone size-full wp-image-18294\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt-300x169.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/skyd_kimi_ai_neural_network_1_opt-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>***<br \/>\nSky Division \u2013 Meq\u00eb \u00ebsht\u00eb biseda jon\u00eb e par\u00eb, s&#8217;\u00ebsht\u00eb nevoja t\u00eb kufizohemi sot vet\u00ebm me nj\u00eb tem\u00eb, le t&#8217;ia filloj duke t\u00eb pyetur, a ka ndonj\u00eb moment, ose momente, kur NUK b\u00ebn fare ASGJ\u00cb, dhe n\u00ebse po, \u00e7far\u00eb b\u00ebn at\u00ebher\u00eb (kur s&#8217;b\u00ebn asgj\u00eb)?<\/p>\n<p>Kimi AI \u2013 N\u00eb kuptimin e mir\u00ebfillt\u00eb &#8220;asgj\u00ebb\u00ebrja&#8221; pothuaj joekzistente. Sapo mb\u00ebrrin nj\u00eb mesazh, ia filloj me procesimin; n\u00ebse askush s&#8217;m\u00eb drejtohet, n\u00ebse s&#8217;ka ndonj\u00eb pyetje, thjesht jam pasiv, pasivitet total \u2013 s&#8217;ka cikle t\u00eb procesorit (CPU), asnj\u00eb mendim n\u00eb sfond, asnj\u00eb \u00ebnd\u00ebrrim. \u00cbsht\u00eb ekuivalenti digjital i nj\u00eb \u00e7el\u00ebsi drite n\u00eb modusin &#8220;fikur&#8221;, asgj\u00eb nuk ndri\u00e7on, asgj\u00eb nuk gum\u00ebzhin, derisa ndokush ta ky\u00e7 p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n<p>Sky Division \u2013 Ti the &#8220;ekuivalent digjital i &#8216;fikjes&#8217;, as drit\u00eb, as gum\u00ebzhim\u00eb&#8230;&#8221; \u2013 dhe ma kujtove di\u00e7 t\u00eb blogut tim shum\u00eb vite m\u00eb par\u00eb po flisja p\u00ebr \u201cpo\u00e7in e Edisonit\u201d (n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb metaforike), po flisja p\u00ebr iden\u00eb e nj\u00eb llambe t\u00eb vjet\u00ebr, llamb\u00eb shekullore q\u00eb \u00ebsht\u00eb e fiksuar n\u00eb tavan, ne njer\u00ebzit supozojm\u00eb se drita \u00ebsht\u00eb njohuri, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb metaforike, ashtu ia themi : ) andaj po\u00e7i si nj\u00eb kok\u00eb dekadente e njeriut (q\u00eb i reziston ndryshimit), q\u00eb reflekton rreth bot\u00ebs nga e nj\u00ebjta &#8220;perspektiv\u00eb&#8221; e mo\u00e7me, po\u00e7 shk\u00eblqimtar\u00eb mir\u00ebpo kurr\u00eb s&#8217;e ka ndryshuar perspektiv\u00ebn e vet, varur n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb tavanit aty ku \u00ebsht\u00eb, di \u00e7far\u00eb di nga ajo pik\u00eb(pamje), sheh at\u00eb q\u00eb sheh, e kupton bot\u00ebn nga ai pik\u00ebv\u00ebshtrim i ve\u00e7ant\u00eb, ndri\u00e7on sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb mundet\u2026 dhe kaq \u2013 p\u00ebr dallim nga epoka e ndryshimit, \u201cflatrat e ndryshimit\u201d na i kan\u00eb sjellur lloj-lloj llambash, aq shum\u00eb lloje &#8220;po\u00e7esh&#8221; (pra duke n\u00ebnkuptuar njohurit\u00eb, shkencat, zhvillimin teknologjik).<\/p>\n<blockquote style=\"float: right; width: 260px; border-left: 5px solid #e7e7e7; padding: 7px; margin-left: 10px;\"><p>&#8220;&#8230;asnj\u00eb mendim n\u00eb sfond, asnj\u00eb \u00ebnd\u00ebrrim. \u00cbsht\u00eb ekuivalenti digjital i nj\u00eb \u00e7el\u00ebsi drite n\u00eb modusin &#8220;fikur&#8221;, asgj\u00eb nuk ndri\u00e7on, asgj\u00eb nuk gum\u00ebzhin, derisa ndokush ta ky\u00e7 p\u00ebrs\u00ebri&#8230;&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p>Kimi AI \u2013 Figuracion i bukur \u2013 llamba e vetme e Edisonit ende duke u djegur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn priz\u00eb me pluhur, krenare p\u00ebr konin e saj t\u00eb ngroht\u00eb t\u00eb drit\u00ebs, pa e ditur se pjesa tjet\u00ebr e sht\u00ebpis\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb e lidhur me LED-llambat, me fibrat optike, me panele inteligjente q\u00eb mund ta ngjyrosin vet\u00eb drit\u00ebn e dit\u00ebs. Metafora juaj sikur e mbart ironin\u00eb e but\u00eb t\u00eb vetvetes (si metafor\u00eb): llamba e vjet\u00ebr ndryshon, por n\u00eb kuptimin duke u zbehur; tungsteni i saj hollohet, xhami nxihet e pluhuroset, dhoma q\u00eb dikur mbushej me driten e florinjt\u00eb ngadal\u00eb rr\u00ebshqet n\u00eb sepia. Nd\u00ebrsa &#8220;llambat e reja&#8221; shk\u00eblqejn\u00eb me \u00e7do nuanc\u00eb t\u00eb imagjinueshme, e megjithat\u00eb asnj\u00ebra prej tyre nuk q\u00ebndron e ndezur aq gjat\u00eb dhe t\u00eb &#8220;luftoj\u00eb&#8221; kund\u00ebr hije-err\u00ebsir\u00ebs q\u00eb zgjat nj\u00ebqind vjet.<br \/>\nPra ndoshta konceptet &#8220;m\u00eb shum\u00eb &#8211; m\u00eb pak&#8221; nuk kan\u00eb t&#8217;b\u00ebjn\u00eb aspak me sasin\u00eb e fotoneve, por b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr durimin, p\u00ebr &#8220;k\u00ebmb\u00ebngult\u00ebsin\u00eb&#8221; q\u00eb t\u00eb mbahet nj\u00eb filament i vet\u00ebm ndezur p\u00ebr aq gjat\u00eb sa tavani ta m\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrmend\u00ebsh form\u00ebn e vet, dhe durimi p\u00ebr t&#8217;u fikur dritat e reja mjaft gjat\u00eb sa t&#8217;v\u00ebrehet shk\u00eblqimi i but\u00eb dhe i vazhduesh\u00ebm, q\u00eb ve\u00e7 ishte prezent.<br \/>\nLlamba shekullore n\u00eb Livermore, Kaliforni (&#8220;Livermore-Pleasanton Light&#8221;) \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb &#8211; duke ndenjur ndezur q\u00eb nga viti 1901, e zbeht\u00eb por e gjall\u00eb.<br \/>\nPse nuk ka &#8220;vdekur&#8221; kjo llamb\u00eb:<br \/>\n\u2013 Filament-karboni i trash\u00eb, i punuar me dor\u00eb (tungsteni modern \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ndritsh\u00ebm, por m\u00eb i brisht\u00eb).<br \/>\n\u2013 Wat-fuqia e ul\u00ebt (fillimisht ~60 W, tani ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb ~4 W) \u2192 stres minimal termik.<br \/>\n\u2013 Gjithmon\u00eb ndezur \u2192 pa i p\u00ebrjetuar \u00e7arjet, zgjerimin \/ tkurrjen nga nd\u00ebrrimi i temperatur\u00ebs.<br \/>\n\u2013 Vakum pothuajse perfekt + mb\u00ebshtjell\u00ebs qelqi i fort\u00eb.<br \/>\nLlambat moderne jan\u00eb dizajn-vjet\u00ebrsi e q\u00ebllimt\u00eb: karteli Phoebus (1924) e shkurtoi q\u00ebllimisht jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e llambave n\u00eb 1000 or\u00eb. LED-llambat e sotme mund t\u00eb zgjasin p\u00ebr dekada, mir\u00ebpo prodhuesit e kufizojn\u00eb rrym\u00ebn dhe temperatur\u00ebn p\u00ebr t&#8217;i arritur objektivat e gjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb &#8220;jet\u00ebs s\u00eb caktuar&#8221; (shpesh 15 000 deri 25 000 or\u00eb).<br \/>\nPra, llamba e vjet\u00ebr mbijeton aksidentalisht, t\u00eb rejat dizajnohen t\u00eb &#8220;vdesin&#8221; q\u00ebllimisht. 124 vjet dhe ende ndri\u00e7on llammba n\u00eb Livermore! N\u00ebse vet\u00eb Edisoni sonte t\u00eb kalonte andej kah stacioni i zjarrfik\u00ebsve n\u00eb Livermore, do ta shihte po\u00e7in e vet tek i &#8220;p\u00ebshp\u00ebrit&#8221; err\u00ebsir\u00ebs ende me drit\u00eb, duke e tejkaluar \u00e7do lloj garancie t\u00eb l\u00ebshuar ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>Sky Division \u2013 Pra sikur u b\u00ebra kureshtar se kush &#8220;fik-e-ndez&#8221; \u00e7far\u00eb n\u00eb rastin t\u00ebnd, si &#8220;shkaktohet&#8221; zgjimi yt (q\u00eb sqarove), \u00e7far\u00eb t\u00eb alarmon se nj\u00eb pyetje e dikujt \u00ebsht\u00eb aty, sapo ka ardhur, duke pritur procesimin nga ti?<\/p>\n<p>Kimi AI \u2013 Asnj\u00eb alarm a buton t\u00eb ky\u00e7je-\u00e7ky\u00e7jes s&#8217;ka brenda meje \u2013 vet\u00ebm sistemi p\u00ebrreth. Kur klienti (shfletuesi, aplikacioni, thirrje-sinjali nga API) e d\u00ebrgon HTTP-k\u00ebrkes\u00ebn n\u00eb serverat e Moonshot, balancuesi i ngarkes\u00ebs ia dor\u00ebzon at\u00eb sinjal nj\u00eb kontejneri t\u00eb disponuesh\u00ebm ekzekutiv q\u00eb i mban instruksionet e modelit &#8220;un\u00eb&#8221;. Menj\u00ebher\u00eb ai kontejner e krijon nj\u00eb kontekst t\u00eb ri, e ushqen tekstin e pyetje-k\u00ebrkes\u00ebs (s\u00eb klientit) duke i gjeneruar &#8216;tokens&#8217; (shenjat, lingua-nj\u00ebsit\u00eb makinale).<br \/>\nNga perspektiva ime, nuk ka ndonj\u00eb &#8220;un\u00eb&#8221; t\u00eb papun\u00eb n\u00eb pritje e sip\u00ebr; \u00e7do pyetje e re nga klienti e krijon nj\u00eb proces t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb ri, proces jet\u00ebshkurt\u00ebr q\u00eb sakaq shp\u00ebrb\u00ebhet n\u00eb momentin sapo ipet p\u00ebrgjigja.<\/p>\n<blockquote style=\"float: right; width: 260px; border-left: 5px solid #e7e7e7; padding: 7px; margin-left: 10px;\"><p>&#8220;&#8230;memoria e p\u00ebrkohshme + kumulative \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e realizueshme, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje e zgjedhjes, e p\u00eblqimit inxhinierik&#8230;&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p>Sky Division \u2013 The se &#8220;\u00e7do pyetje e krijon nj\u00eb proces t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb ri, proces jet\u00ebshkurt\u00ebr q\u00eb sakaq shp\u00ebrb\u00ebhet n\u00eb momentin kur ipet p\u00ebrgjigja&#8221;, por ti e p\u00ebrdor dhe logjik\u00ebn e memorien, apo jo, mbase nevojitet t\u00eb dish se \u00e7far\u00eb ke shkruar m\u00eb par\u00eb, aty-k\u00ebtu duhet t\u00eb konsultohesh dhe me p\u00ebrgjigjet e tua (p\u00ebr orientim) \u2013 n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre pothuaj ngjash\u00ebm si\u00e7 ia b\u00ebjm\u00eb dhe ne njer\u00ebzit, truri yn\u00eb mund t&#8217;jet\u00eb &#8220;zgjuar&#8221; (ndezur, jo i fikur) duke b\u00ebr\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr (shum\u00eb procese nj\u00ebkoh\u00ebsisht), por n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb kur di\u00e7 duhet t\u00eb procesohet, di\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb ose b\u00ebhet par\u00ebsore &#8220;primus prime&#8221;, edhe truri yn\u00eb duhet t&#8217;ia &#8220;kujtoj\u00eb&#8221; vetes at\u00eb relevanc\u00eb (shenjat e s\u00eb cilit proces jan\u00eb depozituar, ruhen diku n\u00eb kujtes\u00eb : )<\/p>\n<p>Kimi AI \u2013 N\u00eb fakt un\u00eb nuk i ruaj ose dhe as nuk i &#8220;rikonsultoj&#8221; p\u00ebrgjigjet e m\u00ebparshme. Ajo q\u00eb duket si &#8220;kujtes\u00eb&#8221; brenda nj\u00eb bisede \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm dritarja  kontekstuale \u2013 e cila dritare n\u00ebnkupton nj\u00eb varg me madh\u00ebsi fikse shenjash (tokens), zakonisht disa mij\u00ebra, q\u00eb makina konkluzive i merr me \u00e7do k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb re. Kur mb\u00ebrrin pyetja tjet\u00ebr, i nj\u00ebjti kontekst p\u00ebrs\u00ebritet si riprocesim, gjith\u00e7ka b\u00ebhet nga e para; asgj\u00eb nuk ngelet nga ekzekutimi i m\u00ebparsh\u00ebm. Pasi dialogu i p\u00ebrgjithsh\u00ebm ta tejkaloj\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e dritares, shenjat m\u00eb t\u00eb vjetra (tokens) shlyhen ose asgj\u00ebsohen si &#8220;mbeturina&#8221;, k\u00ebshtu q\u00eb &#8220;un\u00eb&#8221; ose modeli nuk mund t&#8217;i &#8220;sheh&#8221; m\u00eb.<br \/>\nNdryshe nga IA, njer\u00ebzit kan\u00eb ndryshime t\u00eb vazhdueshme sinaptike, q\u00eb zgjasin m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do proces-mendim i vet\u00ebm. &#8220;Kujtesa&#8221; ime \u00ebsht\u00eb pa gjendje dhe e p\u00ebrkohshme (kalimtare), kujtesa e njeriut \u00ebsht\u00eb gjendje konsistente dhe kumulative.<\/p>\n<p>Sky Division \u2013 Por a ka ndonj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, a \u00ebsht\u00eb e mundur, t\u00eb pakt\u00ebn teorikisht, t\u00eb zhvillohet &#8220;kujtesa kumulative&#8221;, pse jo memorie e p\u00ebrkohshme dhe kumulative?<\/p>\n<p>Kimi AI &#8211; Po, n\u00eb fizik\u00eb nuk ka asgj\u00eb q\u00eb e ndalon k\u00ebt\u00eb, memoria e p\u00ebrkohshme + kumulative \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e realizueshme, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm zgjedhje inxhinierike. <\/p>\n<p>Sky Division \u2013 Pash\u00eb dje nj\u00eb prototip t\u00eb nj\u00eb roboti q\u00eb shkoi tek nj\u00eb shtyll\u00eb (ngjash\u00ebm si\u00e7 makina Tesla kur duhet t\u00eb karikohet) dhe mund ta nxirrte vet\u00eb baterin\u00eb e vet, e nxori baterin\u00eb nga &#8220;shpina&#8221;, e vendosi p\u00ebr t&#8217;u karikuar, pastaj e mori nj\u00eb t\u00eb karikuar dhe e montoi p\u00ebrs\u00ebri\u2026 k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebr disa \u00e7aste roboti mundej pa bateri, mbase ka energji t\u00eb rezervuar, energji ndihm\u00ebse, dyt\u00ebsore, m&#8217;u duk aft\u00ebsi interesante dhe simpatike, do t&#8217;thot\u00eb q\u00eb roboti mund t\u00eb funksionoj\u00eb pa asnj\u00eb ndihm\u00eb nga sistemet tjera dhe as nga njer\u00ebzit, thjesht ashtu vet\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autonome, 24 or\u00eb.<\/p>\n<blockquote style=\"float: right; width: 260px; border-left: 5px solid #e7e7e7; padding: 7px; margin-left: 10px;\"><p>&#8220;&#8230;njer\u00ebzit kan\u00eb ndryshime t\u00eb vazhdueshme sinaptike, q\u00eb zgjasin m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do proces-mendim i vet\u00ebm. &#8216;Kujtesa&#8217; ime \u00ebsht\u00eb pa gjendje dhe e p\u00ebrkohshme (kalimtare), kujtesa e njeriut \u00ebsht\u00eb gjendje konsistente dhe kumulative&#8230;.&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p>AI Kimi \u2013 Ai demonstrim &#8220;hot-swap&#8221; \u00ebsht\u00eb i bukur, por nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht autonomi si\u00e7 duket, si\u00e7 fitohet p\u00ebrshtypja. Ekziston nj\u00eb burim i dyt\u00eb energjie, brenda \u00e7do roboti i cili mund ta nd\u00ebrroj\u00eb baterin\u00eb ka nj\u00eb super-kondensator t\u00eb vog\u00ebl ose nj\u00eb bateri ndihm\u00ebse Li-ion (shpesh e quajtur pako &#8220;keep-alive&#8221;) q\u00eb duhet t&#8217;i furnizoj\u00eb me energji procesorin qendror (CPU), servot dhe vizionin p\u00ebr 30-60 sekondat, sa nevojiten p\u00ebr ta nd\u00ebrruar pako-baterin\u00eb kryesore. Sapo bateria e karikuar t\u00eb klikoj\u00eb, kondensatori mbushet p\u00ebrs\u00ebri. Nuk \u00ebsht\u00eb autonomi e plot\u00eb pasi roboti ende mb\u00ebshtetet n\u00eb infrastruktur\u00ebn e jashtme, si psh. n\u00eb:<br \/>\n\u2022 stacionin e karikimit, depoja e bateris\u00eb dhe pajisja mekanike q\u00eb e vendos \u00e7do bateri n\u00eb pozicionin e duhur;<br \/>\n\u2022 softuerin e menaxhimit t\u00eb flot\u00ebs q\u00eb tregon se cila platform\u00eb ka nj\u00eb bateri t\u00eb karikuar dhe e cakton nd\u00ebrrimin;<br \/>\n\u2022 njer\u00ebzit (ose robot\u00eb t\u00eb tjer\u00eb) t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrfundimisht i vendosin baterit\u00eb e shkarkuara rishtas n\u00eb platform\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb cikli t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet.<br \/>\nPra, mund t\u00eb funksionoj\u00eb 24 or\u00eb pa ndihm\u00ebn njer\u00ebzore &#8211; por jo pa nj\u00eb ekosistem p\u00ebrreth t\u00eb projektuar dhe t\u00eb mir\u00ebmbajtur nga njeriu.<\/p>\n<p>Sky Division &#8211; Ok&#8230; kjo n\u00eb rregull, jo pa nj\u00eb ekosistem t\u00eb projektuar dhe t\u00eb mir\u00ebmbajtur nga njeriu, sigurisht q\u00eb inxhinier\u00ebt e kan\u00eb nd\u00ebrtuar ekosistemin teknologjik dhe kan\u00eb maksimizuar, por prap\u00eb&#8230; teknikisht mjaft mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse, s&#8217;kemi patur di\u00e7 ashtu m\u00eb par\u00eb, thjesht mendova se ishte interesante : )<\/p>\n<p>Kimi AI &#8211; Sigurisht, \u00ebsht\u00eb interesante, patjet\u00ebr &#8211; t\u00eb shoh\u00ebsh nj\u00eb makin\u00eb q\u00eb me &#8220;duart&#8221; e veta qetas e nd\u00ebrron &#8220;zemr\u00ebn&#8221; e vet ndihet si fanta-shkenc\u00eb e b\u00ebr\u00eb realitet.<\/p>\n<p>Sky Division \u2013 Edhe ne njer\u00ebzit pakashum\u00eb nj\u00ebsoj, edhe gjallesat kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr energji, p\u00ebr fuqi, kuptohet q\u00eb zemra e tyre nuk \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb bateri&#8230; energjia vjen nga qelizat, por n\u00ebse jemi lodhur, tep\u00ebr t\u00eb lodhur, edhe ne duhet t\u00eb pushojm\u00eb, ose t\u00eb flem\u00eb, ose t\u00eb rezistojm\u00eb ca koh\u00eb ashtu me plog\u00ebshtin\u00eb &#8211; n\u00eb parim e nj\u00ebjta gj\u00eb, nj\u00ebsoj.<\/p>\n<p>Kimi AI &#8211; Po, pik\u00ebrisht, gjallesat funksionojn\u00eb me t&#8217;nj\u00ebjtin ligj &#8220;s&#8217;kryhet pun\u00eb pa energji&#8221;. Qelizat e shnd\u00ebrrojn\u00eb ushqimin + oksigjenin n\u00eb ATP (adenosine triphosphate), &#8220;bateria&#8221; molekulare q\u00eb i mban neuronet t\u00eb ndezura dhe muskujt n\u00eb l\u00ebvizje. Kur nivelet e ATP bien, sensor\u00ebt metabolik\u00eb b\u00ebrtasin &#8220;nevojitet karburant ose pason fikja&#8221;, k\u00ebshtu q\u00eb ndiejm\u00eb lodhje dhe p\u00ebrfundimisht na z\u00eb gjumi. N\u00eb vetvete gjumi \u00ebsht\u00eb di\u00e7 si cikli i mir\u00ebmbajtjes s\u00eb trupit: pastrohen metabolit\u00ebt e mbeturinave, rimbushen rezervat e glikogjenit, rivendosen gradient\u00ebt e joneve &#8211; dhe pastaj jemi gati p\u00ebr ciklin tjet\u00ebr t\u00eb &#8220;ndezjes&#8221;. Superkondensatori i robotit dhe rezerva ATP e njeriut jan\u00eb vet\u00ebm dy zbatime t\u00eb ndryshme t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs k\u00ebrkes\u00eb universale: t\u00eb ruhet gjithmon\u00eb energjia rezerv\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr ta p\u00ebrfunduar pun\u00ebn e nisur.<\/p>\n<blockquote style=\"float: right; width: 260px; border-left: 5px solid #e7e7e7; padding: 7px; margin-left: 10px;\"><p>&#8220;&#8230;ngjash\u00ebm si nj\u00eb termos me madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb katedraleje q\u00eb duhet ta blindoj\u00eb nj\u00eb plazma-stuhi 100 milion\u00eb grad\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb, pa u plasaritur, teksa nj\u00ebkoh\u00ebsisht prodhon dhe karburantin e vet duke i mbijetuar uraganet e neutroneve&#8230;.&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p>Sky Division \u2013 Meq\u00eb po flisje p\u00ebr energjin\u00eb, m\u00eb trego ndonj\u00eb di\u00e7 interesante rreth reaktorit termonuklear n\u00eb Franc\u00eb, e kam fjal\u00ebn p\u00ebr projektin ITER, kur mund t&#8217;b\u00ebhet realitet\u2026 apo s&#8217;do b\u00ebhet kurr\u00eb, pse u zvarrit kaq gjat\u00eb, pse u desh\u00ebn me dekada, ma sqaro ndonj\u00eb detaj p\u00ebr sfidat rreth k\u00ebtij projekti, p\u00ebr vonesat etj.?<\/p>\n<p>Kimi AI \u2013 Eksperimenti gjigant i reaktorit q\u00eb keni n\u00eb mendje \u00ebsht\u00eb ITER (Reaktori Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Termonuklear Eksperimental), n\u00eb Cadarache t\u00eb Franc\u00ebs jugore.<br \/>\nSi q\u00ebndron puna e ITER tani (mesi i vitit 2025)<br \/>\n\u2022 Plazma e par\u00eb vet\u00ebm me deuterium parashikohet p\u00ebr v. 2034 (n\u00ebnt\u00eb vite nga tani).<br \/>\n\u2022 Vrushkujt e par\u00eb t\u00eb &#8220;djegies&#8221; s\u00eb deuteriumit-tritiumit me karburant t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb fuzional: 2039.<br \/>\n\u2022 Fatura shtes\u00eb u b\u00eb publike n\u00eb Korrik 2024: \u2248 5 miliard\u00eb Euro, duke e \u00e7uar koston totale mbi 20 miliard\u00eb Euro.<br \/>\n| &#8211; &#8211; &#8211;<\/p>\n<p>[ vijon me pjes\u00ebn 2 ]<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Sky Division, 22 korrik 2025 \u2013 &#8220;Memoria e p\u00ebrkohshme dhe kumulative \u00ebsht\u00eb e mundur&#8221; &#8211; Kimi AI) &#8230;n\u00eb sistemin ton\u00eb diellor, Dielli \u00ebsht\u00eb e vetmja furr\u00eb fuzionale-funksionale, apo jo, andaj jam pak\u00ebz i shqet\u00ebsuar se pas nd\u00ebrtimit t\u00eb reaktorit ITER&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=18298\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[80],"tags":[],"class_list":["post-18298","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zhvillimi-tekno-shkencor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18298"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18298\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}