{"id":1836,"date":"2019-09-30T11:58:43","date_gmt":"2019-09-30T11:58:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=1836"},"modified":"2024-04-22T12:53:07","modified_gmt":"2024-04-22T11:53:07","slug":"vetem-koalat-dhe-njerezit-paskan-shenja-unike-gishtash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=1836","title":{"rendered":"Vet\u00ebm koalat dhe njer\u00ebzit me shenja unike &#8220;gishtash&#8221;!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2016<\/em><\/p>\n<p>Gjithmon\u00eb kam menduar \u201cdi mjaftuesh\u00ebm\u201d p\u00ebr koalat. Apo, me fjal\u00eb t\u00eb tjera: jo se di p\u00ebr to&#8230; por di aq sa m\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb di! Zakonisht kaq dhe na mjafton, apo jo. N\u00ebse mjaftohemi me aq sa dim\u00eb, at\u00ebher\u00eb, kuptohet s\u2019\u00ebsht\u00eb nevoja t\u2019i aspirojm\u00eb \u201cekspertizat\u201d. Nj\u00eb detaj q\u00eb nuk e dija p\u00ebr koalat, e m\u00ebsova mbr\u00ebm\u00eb. Mir\u00ebpo mbr\u00ebm\u00eb s\u2019kisha koh\u00eb t\u2019i tregoj bot\u00ebs se \u00e7\u2019kam m\u00ebsuar t\u00eb re : )<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1837 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"675\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash.jpg 1200w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash-300x169.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash-768x432.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Vet\u00ebm-koalat-dhe-njer\u00ebzit-paskan-shenja-unike-gishtash-1024x576.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Koalat qenkan t\u00eb vetmet kafsh\u00eb, si gjitar\u00eb q\u00eb paskan shenja unike &#8220;gishtash&#8221;, sikur dhe njeriu! N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim njer\u00ebzit dhe koalat na qenkan baraz, secila koal\u00eb i paska &#8220;shenjat&#8221; unikale. Mbr\u00ebm\u00eb m&#8217;u duk mjaft interesant ky detaj, dhe koalat rishtas m\u00eb habit\u00ebn!<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse gjithmon\u00eb kam qen\u00eb ngapak i \u00e7uditur me koalat, q\u00eb nga kur di p\u00ebr k\u00ebto krijesa. P\u00ebr mua koalat sikur jan\u00eb kafsh\u00ebt m\u00eb t\u00eb &#8220;shkreta&#8221; dhe m\u00eb interesante t\u00eb planetit (pothuaj sikur m\u00eb dhimbsen p\u00ebr jet\u00ebn e tyre totalisht sedentare, aty p\u00ebr aty ma kujtojn\u00eb pafaj\u00ebsin\u00eb &#8211; nj\u00ebjt\u00eb sikur dhe qengjat e njom\u00eb q\u00eb asociojn\u00eb at\u00eb pafaj\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb natyrshme). Ndoshta gjithkush &#8220;habitet&#8221; ngapak me koalat, padyshim. Lidhja e tyre me pyjet eukaliptike si habitat, pastaj ekskluzivisht me gjethet e k\u00ebtij druri si ushqim, dhe \u00ebsht\u00eb di\u00e7 p\u00ebr t&#8217;u habitur. Ky detaj mund t&#8217;jet\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt q\u00eb m\u00eb pati fascinuar dikur.<\/p>\n<p>Pothuaj s&#8217;ka artikullshkrues i cili merret me &#8220;p\u00ebrkrahjen&#8221; e religjionit, e t&#8217;mos i p\u00ebrdor koalat si shembull. E kam fjal\u00ebn p\u00ebr aso autor\u00eb q\u00eb merren me shkrime si &#8220;d\u00ebshmi&#8221; p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e Zotit. Pothuaj t\u00eb gjith\u00eb flasin p\u00ebr koalat dhe eukaliptusin, dmth. p\u00ebr ta &#8220;grushtosur&#8221; evolucionin dhe darvinizmin. Sepse sikur e pamundur t\u00eb anashkalohet nj\u00eb &#8220;mrekulli&#8221; e till\u00eb pa u p\u00ebrmendur si mrekulli. Aq interesante pra jan\u00eb koalat.<\/p>\n<p>Anise, shikuar nga aspekti shkencor p\u00ebr koalat thjesht dihet mjaftuesh\u00ebm, ka dy shekuj tashm\u00eb q\u00eb shkenca merret me to. \u00cbsht\u00eb fakt q\u00eb gjethet helmuese t\u00eb eukaliptusit p\u00ebr shume gjitar\u00eb te tjer\u00eb do ishin fatale, dhe \u00ebsht\u00eb fakt q\u00eb koalat ushqehen vet\u00ebm me k\u00ebto gjethe. Por dihet q\u00eb neutralizimi i substancave toksike mund\u00ebsohet fale mikroorganizmave te ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb aparatin e tretjes s\u00eb tyre. <\/p>\n<p>Shkenca s\u2019e ka sqaruar ende si kan\u00eb arritur mikroorganizmat e till\u00eb n\u00eb stomakun e tyre, e v\u00ebrtet\u00eb kjo. Por shkenca s\u00ebpaku nuk spekulon bie fjala se p\u00ebrse asnje kafsh\u00eb tjeter nuk u \u201cpajis\u201d me mikroorganizmat anti-toksik\u00eb. Shkenca s\u2019merret me spekulime p\u00ebr gj\u00ebrat q\u00eb s&#8217;dihen as nga vet\u00eb shkenca, p\u00ebr koalat thjesht thot\u00eb: \u201cnatyra i ka adaptuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb unike p\u00ebr t\u2019i neutralizuar kimikatet toksike eukaliptike\u2026\u201d : )<\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb shkurtazi dhe disa gj\u00ebra p\u00ebr koalat.<br \/>\n&#8211; koalat shtiren sikur nuk e din\u00eb q\u00eb dita zgjat\u00eb vet\u00ebm 24 or\u00eb, ato p\u00ebr ta kursyer energjin\u00eb thjesht ia krisin gjumit dhe flen\u00eb jo m\u00eb pak por 18-22 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb : )<br \/>\n&#8211; thuhet se 10-12 vite eshte mesatarja e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb se koalave (por valle si mund te jete kjo e sakte.. kur ato gjumashe per 20 e kusur ore te dites)<br \/>\n&#8211; koalat t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn mund t&#8217;mos han\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr pos gjetheve helmuese t\u00eb eukaliptusit, t\u00eb cilat jan\u00eb shum\u00eb fij\u00ebzore, me vler\u00eb t\u00eb ul\u00ebt ushqimore, p\u00ebr shumic\u00ebn e kafsh\u00ebve tjera tep\u00ebr helmuese<br \/>\n&#8211; koalat rralle pin\u00eb uj\u00eb, ose dhe fare&#8230; ato dhe l\u00ebngjet i marrin nga gjethi i eukaliptusit<br \/>\n&#8211; n\u00eb Australi ka mbi 600 lloje t\u00eb eukaliptusit, por jan\u00eb gjethet e vet\u00ebm 2-3 llojeve q\u00eb koalat i han\u00eb, n\u00eb ndonj\u00eb regjion vet\u00ebm 1 lloj<br \/>\n&#8211; koalat jan\u00eb kafsh\u00eb strajcore (marsupius (lat.) = strajc\u00eb)<br \/>\n&#8211; koalat ishin pjes\u00eb e miteve t\u00eb indigjen\u00ebve australian\u00eb p\u00ebr mij\u00ebra e mij\u00ebra vite, madje dhe i kan\u00eb vizatuar n\u00ebp\u00ebr shpella, por evropian\u00ebt p\u00ebr her\u00eb par\u00eb kan\u00eb m\u00ebsuar p\u00ebr to rreth v. 1800<br \/>\n&#8211; truri i koalave \u00ebsht\u00eb me &#8220;zbrazt\u00ebsi&#8221;, dhe i vog\u00ebl, ne krahasim me proporcionet e kok\u00ebs<br \/>\n&#8211; mesatarja e pesh\u00ebs s\u00eb koalave femra eshte nga 8 &#8211; 5 kg, por t\u00eb vegjlit kur lindin peshojn\u00eb m\u00eb pak se 1 gram dhe jan\u00eb rreth 2 cm (rriten pastaj n\u00eb strajc\u00ebn p\u00ebr 7-8 muaj)<br \/>\n&#8230;etj etj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2016 Gjithmon\u00eb kam menduar \u201cdi mjaftuesh\u00ebm\u201d p\u00ebr koalat. Apo, me fjal\u00eb t\u00eb tjera: jo se di p\u00ebr to&#8230; por di aq sa m\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb di! Zakonisht kaq dhe na mjafton, apo jo.&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=1836\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1836\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}