{"id":18596,"date":"2025-08-28T10:00:39","date_gmt":"2025-08-28T09:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=18596"},"modified":"2025-09-01T12:24:37","modified_gmt":"2025-09-01T11:24:37","slug":"nje-dekade-rritje-e-shpenzimeve-ushtarake-ne-ballkanin-perendimor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=18596","title":{"rendered":"Nj\u00eb Dekad\u00eb Rritje e Shpenzimeve Ushtarake n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor!"},"content":{"rendered":"<p>Shpenzimet Ushtarake n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor (2015-2024)<br \/>\n<em>S. Guraziu (Sky Divison) &#8211; Gusht 2025<\/em><\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e SIPRI t\u00eb filt\u00ebruara enkas p\u00ebr vitet 2015-2024, flasin se dekada e kaluar d\u00ebshmon p\u00ebr rritjen e konsiderueshme dhe t\u00eb vazhdueshme t\u00eb shpenzimeve ushtarake n\u00eb gjith\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Rajon i cili sikur ende duke u p\u00ebrballur me sfidat e rrug\u00ebtimit p\u00ebr integrimin evropian, pas faz\u00ebs konfliktuoze t\u00eb fundviteve t\u00eb shek. XX. T\u00eb dh\u00ebnat nga Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i K\u00ebrkimeve p\u00ebr Paqen n\u00eb Stokholm (SIPRI) p\u00ebr periudh\u00ebn 2015-2024 flasin qart\u00eb: shtetet ballkanike po investojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb mbrojtjen dhe n\u00eb asetet ushtarake sesa n\u00eb \u00e7do koh\u00eb tjeter. Kjo rritje padyshim se nxitet nga p\u00ebrzierja komplekse e presioneve gjeopolitike, e aspiratave p\u00ebr integrimin euroatlantik, dhe dinamikave t\u00eb brendshme politike.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1066\" class=\"alignnone size-full wp-image-18597\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt-300x200.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt-768x512.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/skyd_screen_military_sp_2_opt-1536x1023.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Tipari m\u00eb i habitsh\u00ebm i t\u00eb dh\u00ebnave (filteruar nga databazat e SIPRI) \u00ebsht\u00eb shkalla e madhe e shpenzimeve t\u00eb Serbis\u00eb dhe Kroacis\u00eb. N\u00eb terma absolut\u00eb ($ dolar\u00eb amerikan\u00eb \u2013 i lam\u00eb ashtu si\u00e7 figuronin n\u00eb SIPRI, anise mund t\u00eb konvertoheshin n\u00eb Euro) k\u00ebto dy shtete i kalojn\u00eb apo i tejkalojn\u00eb duksh\u00ebm fqinj\u00ebt e tyre. Shpenzimet e Kroacis\u00eb u rrit\u00ebn nga 891 milion\u00eb $ n\u00eb v. 2015 n\u00eb mbi 1.6 miliard\u00eb $ n\u00eb v. 2024, nd\u00ebrsa investimet e Serbis\u00eb u rrit\u00ebn ndjesh\u00ebm nga 700 milion\u00eb $ n\u00eb nj\u00eb shif\u00ebr marramend\u00ebse prej 2.3 miliard\u00eb $ gjat\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs periudh\u00eb. Kjo i vendos k\u00ebto 2 shtete n\u00eb nj\u00eb kategori \u201ctjet\u00ebr\u201d, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shpenzimeve totale ushtarake t\u00eb rajonit. Shpenzimet ushtarake te ketyre 2 shteteve i pasqyrojn\u00eb ekonomit\u00eb e tyre m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por ndoshta dhe rivalitetin tradicional dhe d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb fuqit\u00eb kryesore ushtarake n\u00eb rajon.<\/p>\n<p><canvas id=\"skyd_shpenz_usht_usd_1\" style=\"max-width: 100%; height: 500px;\"><\/canvas><br \/>\n<script src=\"https:\/\/cdn.jsdelivr.net\/npm\/chart.js\"><\/script><br \/>\n<script>\n  new Chart(document.getElementById('skyd_shpenz_usht_usd_1'), {\n    type: 'line',\n    data: {\n      labels: ['2015', '2016', '2017', '2018', '2019', '2020', '2021', '2022', '2023', '2024'],\n      datasets: [\n        { label: 'Shqip\u00ebria', data: [132.4, 130.9, 144.4, 175.9, 197.2, 196.6, 222.8, 228.7, 397.6, 535.5], borderColor: '#ff6384', backgroundColor: 'rgba(255,99,132,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Bosnja dhe Hercegovina', data: [162.2, 157.9, 156.3, 172.1, 165.4, 167.5, 209.7, 184.5, 197.3, 216.0], borderColor: '#36a2eb', backgroundColor: 'rgba(54,162,235,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Kroacia', data: [891.5, 836.0, 911.4, 950.6, 985.8, 981.4, 1360.3, 1282.1, 1439.1, 1629.1], borderColor: '#ffcd56', backgroundColor: 'rgba(255,205,86,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Kosova', data: [50.0, 51.9, 57.3, 63.3, 65.7, 79.0, 79.6, 107.6, 133.2, 165.6], borderColor: '#4bc0c0', backgroundColor: 'rgba(75,192,192,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Mali i Zi', data: [56.9, 61.7, 65.7, 75.4, 74.0, 82.9, 91.1, 98.0, 114.3, 150.0], borderColor: '#9966ff', backgroundColor: 'rgba(153,102,255,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Maqedonia Veriore', data: [100.0, 103.5, 100.8, 119.6, 146.1, 153.5, 205.6, 220.2, 266.6, 353.7], borderColor: '#ff9f40', backgroundColor: 'rgba(255,159,64,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Serbia', data: [700.2, 784.6, 796.4, 1064.7, 1178.6, 1282.5, 1813.0, 1451.3, 1796.9, 2322.8], borderColor: '#c9cbcf', backgroundColor: 'rgba(201,203,207,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 }\n      ]\n    },\n    options: {\n      responsive: true,\n      plugins: {\n        legend: {\n          position: 'top',\n        },\n        title: {\n          display: true,\n          text: 'Shpenzimet Ushtarake n\u00eb dollar\u00eb $ (Milion\u00eb) - 2015-2024',\n          font: { size: 16 }\n        },\n          subtitle: {\n          display: true,\n          text: 'Sky Division, 2025 \/ Burimet: Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), 2024, Logios)',\n          position: 'bottom',\n          font: 'italic 10px sans-serif',\n          color: 'orange', \n          padding: { bottom: 10 }\n        },\n        tooltip: {\n          mode: 'index',\n          intersect: false,\n          callbacks: {\n            label: function(context) {\n              return context.dataset.label + ': ' + context.raw + ' Milion\u00eb $';\n            }\n          }\n        }\n      },\n      scales: {\n        y: {\n          beginAtZero: true,\n          title: {\n            display: true,\n            text: 'Milion\u00eb $'\n          },\n          ticks: {\n            callback: function(value) {\n              return value + ' M $';\n            }\n          }\n        }\n      }\n    }\n  });\n<\/script><\/p>\n<p>Sipas variables s\u00eb dyt\u00eb \u2013 Megjithat\u00eb, metrika m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse \u00ebsht\u00eb shpesh shpenzimi ushtarak si p\u00ebrqindje e PBB-s\u00eb, e cila metrik\u00eb e mat\u00eb barr\u00ebn ekonomike q\u00eb nj\u00eb shtet \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm ta mbaj\u00eb (dhe ose ndaj\u00eb) p\u00ebr shpenzimet e mbrojtjes. K\u00ebtu shfaqet nj\u00eb narrativ\u00eb e ndryshme. Nd\u00ebrsa shpenzimet e Serbis\u00eb jan\u00eb t\u00eb larta n\u00eb shifra absolute, pjesa e PBB-s\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithashtu e konsiderueshme, duke l\u00ebvizur rreth 2.2% deri 2.6% n\u00eb vitet e fundit \u2013 shif\u00ebr kjo q\u00eb e p\u00ebrmbush dhe madje tejkalon objektivin e NATO-s prej 2%.<\/p>\n<p>Ve\u00e7an\u00ebrisht, Serbia (si jo-an\u00ebtare t\u00eb NATO-s) dhe Shqip\u00ebria tani jan\u00eb shpenzuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb krahasim me madh\u00ebsin\u00eb e ekonomive t\u00eb tyre. Shpenzimet e Shqip\u00ebris\u00eb pan\u00eb nj\u00eb k\u00ebrcim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, p\u00ebr t\u2019mos th\u00ebn\u00eb \u201cdramatik\u201d, nga nj\u00eb mesatare e q\u00ebndrueshme prej rreth 1.2% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb 2.04%, n\u00eb v. 2024. Kjo rritje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e fuqishme e angazhimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si an\u00ebtare e NATO-s, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb periudh\u00ebn e pasiguris\u00eb s\u00eb shtuar, pas fillimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr vendet e tjera, aspirante p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb NATO \u2013 Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Maqedonia e Veriut \u2013 pamja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e larmishme. Maqedonia e Veriut ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur me standardet e NATO-s, me shpenzimet e saj q\u00eb u rrit\u00ebn nga 0.99% e PBB-s\u00eb n\u00eb v. 2015 n\u00eb 2.1% n\u00eb v. 2024, pothuaj pakashum\u00eb e nj\u00ebjta \u201cpasqyr\u00eb\u201d si me Shqip\u00ebrin\u00eb.<br \/>\nKosova, nd\u00ebrsa pati filluar nga nj\u00eb baz\u00eb shum\u00eb e ul\u00ebt, tashm\u00eb m\u00eb shum\u00eb se i ka dyfishuar shpenzimet e mbrojtjes gjat\u00eb dekad\u00ebs. Bosnja dhe Hercegovina, padyshim meq\u00eb e pllakosur nga mosmarr\u00ebveshjet e brendshme politike, mbetet shpenzuesi m\u00eb i ul\u00ebt n\u00eb rajon, krahasuar me PBB-n\u00eb vendore, me vet\u00ebm 0.75% n\u00eb v. 2024. Kjo shif\u00ebr e ul\u00ebt padyshim i nxjerr\u00eb n\u00eb pah sfidat e konsensusit mbi politik\u00ebn dhe t\u00eb mbrojtjes boshnjake.<\/p>\n<p><canvas id=\"skyd_shpenz_usht_pbb_1\" style=\"max-width: 100%; height: 500px;\"><\/canvas><br \/>\n<script src=\"https:\/\/cdn.jsdelivr.net\/npm\/chart.js\"><\/script><br \/>\n<script>\n  new Chart(document.getElementById('skyd_shpenz_usht_pbb_1'), {\n    type: 'line',\n    data: {\n      labels: ['2015','2016','2017','2018','2019','2020','2021','2022','2023','2024'],\n      datasets: [\n        { label: 'Shqip\u00ebria', data: [1.16,1.10,1.11,1.16,1.28,1.30,1.24,1.21,1.74,2.04], borderColor: '#ff6384', backgroundColor: 'rgba(255,99,132,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Bosnja dhe Hercegovina', data: [0.99,0.92,0.85,0.84,0.81,0.83,0.89,0.75,0.72,0.75], borderColor: '#36a2eb', backgroundColor: 'rgba(54,162,235,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Kroacia', data: [1.75,1.59,1.63,1.54,1.60,1.70,1.97,1.80,1.71,1.79], borderColor: '#ffcd56', backgroundColor: 'rgba(255,205,86,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Kosova', data: [0.79,0.78,0.80,0.80,0.83,1.02,0.85,1.15,1.27,1.48], borderColor: '#4bc0c0', backgroundColor: 'rgba(75,192,192,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Mali i Zi', data: [1.40,1.41,1.36,1.37,1.33,1.74,1.56,1.57,1.52,1.83], borderColor: '#9966ff', backgroundColor: 'rgba(153,102,255,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Maqedonia Veriore', data: [0.99,0.97,0.90,0.94,1.16,1.24,1.45,1.58,1.69,2.10], borderColor: '#ff9f40', backgroundColor: 'rgba(255,159,64,0.2)', borderWidth: 2 },\n        { label: 'Serbia', data: [1.70,1.86,1.75,2.02,2.18,2.30,2.73,2.17,2.21,2.60], borderColor: '#c9cbcf', backgroundColor: 'rgba(201,203,207,0.2)', borderWidth: 2 }\n      ]\n    },\n    options: {\n      responsive: true,\n      plugins: {\n        legend: {\n          position: 'top',\n        },\n        title: {\n          display: true,\n          text: 'Shpenzimet Ushtarake si % e PBB-s\u00eb (P\u00ebrqindje) - 2015-2024',\n          font: { size: 16 }\n        },\n          subtitle: {\n          display: true,\n          text: 'Sky Division, 2025 \/ Burimet: Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), 2024, Logios)',\n          position: 'bottom',\n          font: 'italic 10px sans-serif',\n          color: 'orange', \n          padding: { bottom: 10 }\n        },\n        tooltip: {\n          mode: 'index',\n          intersect: false,\n          callbacks: {\n            label: function(context) {\n              return context.dataset.label + ': ' + context.raw + '%';\n            }\n          }\n        }\n      },\n      scales: {\n        y: {\n          beginAtZero: true,\n          title: {\n            display: true,\n            text: '% e PBB-s\u00eb'\n          },\n          ticks: {\n            callback: function(value) {\n              return value + '%';\n            }\n          }\n        }\n      }\n    }\n  });\n<\/script><\/p>\n<p>Sipas variables s\u00eb tret\u00eb \u2013 Shpenzimet p\u00ebr frym\u00eb banori zbulojn\u00eb koston e shtetit, krahasuar dmth. si kosto p\u00ebr numrin e popullates. Kroat\u00ebt e kan\u00eb shpenzimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb me rreth 419 $ p\u00ebr person n\u00eb v. 2024, t\u00eb ndjekur nga serb\u00ebt me 344 $. P\u00ebrs\u00ebri e dukshme \u00ebsht\u00eb rritja n\u00eb Shqip\u00ebri, me shpenzimet p\u00ebr frym\u00eb banori q\u00eb k\u00ebrcejn\u00eb nga 46 $ n\u00eb v. 2015 n\u00eb 191 $ n\u00eb v. 2024 \u2013 rritje kjo kat\u00ebrfishore q\u00eb tregon ndryshimin e thell\u00eb t\u00eb prioritetit komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Mendojm\u00eb se jan\u00eb disa faktor\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurur q\u00eb i shpjegojn\u00eb k\u00ebto tendenca. S\u00eb pari, padyshim q\u00eb lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka vepruar si nj\u00eb katalizator i fuqish\u00ebm, duke krijuar nj\u00eb ndjenj\u00eb cenueshm\u00ebrie dhe duke nxitur nj\u00eb rivler\u00ebsim t\u00eb nevojave t\u00eb mbrojtjes n\u00eb gjith\u00eb rajonin. S\u00eb dyti, shtytja e vazhdueshme p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb NATO ishte prore si nxitje e fuqishme p\u00ebr aspirant\u00ebt q\u00eb t\u2019i modernizojn\u00eb forcat e armatosura dhe t\u2019i p\u00ebrmbushin standardet e shpenzimeve t\u00eb Aleanc\u00ebs. P\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt ekzistues t\u00eb NATO-s, si Shqip\u00ebria dhe Kroacia, patjet\u00ebr se ndjehet dhe si \u00e7\u00ebshtje solidariteti dhe ndarjeje e barr\u00ebs s\u00eb aleanc\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, rritja e shpenzimeve t\u00eb Serbis\u00eb ndodh jasht\u00eb korniz\u00ebs s\u00eb NATO-s. Beogradi e citon neutralitetin ushtarak dhe nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u2019i modernizuar pajisjet e veta usharake t\u00eb epok\u00ebs sovjetike, mir\u00ebpo investimet e m\u00ebdha t\u00eb Serbis\u00eb shihen gjithashtu gjer\u00ebsisht si nj\u00eb mjet p\u00ebr ta forcuar pozicionin strategjik (n\u00eb krahasim me Kosov\u00ebn, dhe fqinj\u00ebt e saj t\u00eb mb\u00ebshtetur nga NATO). Shpenzimet e larta ushtarake t\u00eb Serbis\u00eb padyshim se nxisin potencialisht dhe prore nj\u00eb dilem\u00eb rajonale t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p><canvas id=\"skyd_shpenz_usht_pban_1\" style=\"max-width: 100%; height: 500px;\"><\/canvas><br \/>\n<script src=\"https:\/\/cdn.jsdelivr.net\/npm\/chart.js\"><\/script><br \/>\n<script>\n  new Chart(document.getElementById('skyd_shpenz_usht_pban_1'), {\n    type: 'line',\n    data: {\n      labels: ['2015', '2016', '2017', '2018', '2019', '2020', '2021', '2022', '2023', '2024'],\n      datasets: [\n        { label: 'Shqip\u00ebria', data: [45.6, 45.2, 49.8, 60.7, 68.2, 68.3, 77.7, 80.7, 140.9, 191.1], borderColor: '#ff6384', backgroundColor: 'rgba(255,99,132,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Bosnja dhe Hercegovina', data: [45.8, 45.2, 45.3, 50.5, 49.1, 50.4, 64.0, 57.4, 61.8, 68.0], borderColor: '#36a2eb', backgroundColor: 'rgba(54,162,235,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Kroacia', data: [212.0, 200.9, 221.7, 234.9, 246.3, 247.2, 345.4, 327.8, 368.7, 418.9], borderColor: '#ffcd56', backgroundColor: 'rgba(255,205,86,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Kosova', data: [27.8, 29.5, 32.5, 35.7, 37.3, 45.2, 45.3, 62.3, 77.9, 97.9], borderColor: '#4bc0c0', backgroundColor: 'rgba(75,192,192,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Mali i Zi', data: [90.3, 98.6, 105.7, 122.0, 120.5, 135.9, 150.4, 162.8, 181.9, 234.8], borderColor: '#9966ff', backgroundColor: 'rgba(153,102,255,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Maqedonia Veriore', data: [50.2, 52.5, 51.6, 62.0, 76.5, 81.4, 110.6, 119.4, 145.2, 193.5], borderColor: '#ff9f40', backgroundColor: 'rgba(255,159,64,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 },\n        { label: 'Serbia', data: [97.2, 109.7, 112.2, 151.1, 168.5, 184.8, 263.6, 213.6, 264.7, 343.7], borderColor: '#c9cbcf', backgroundColor: 'rgba(201,203,207,0.2)', borderWidth: 2, tension: 0.1 }\n      ]\n    },\n    options: {\n      responsive: true,\n      plugins: {\n        legend: {\n          position: 'top',\n        },\n        title: {\n          display: true,\n          text: 'Shpenzimet Ushtarake p\u00ebr Banor (n\u00eb dollar\u00eb $) - 2015-2024',\n          font: { size: 16 }\n        },\n        subtitle: {\n          display: true,\n          text: 'Sky Division, 2025 \/ Burimet: Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), 2024, Logios)',\n          position: 'bottom',\n          font: 'italic 10px sans-serif',\n          color: 'orange', \n          padding: { bottom: 10 }\n        },\n        tooltip: {\n          mode: 'index',\n          intersect: false,\n          callbacks: {\n            label: function(context) {\n              return context.dataset.label + ': ' + context.raw + ' dollar\u00eb $';\n            }\n          }\n        }\n      },\n      scales: {\n        y: {\n          beginAtZero: true,\n          title: {\n            display: true,\n            text: '$ p\u00ebr banor'\n          },\n          ticks: {\n            callback: function(value) {\n              return value + ' dollar\u00eb $';\n            }\n          }\n        }\n      }\n    }\n  });\n<\/script><\/p>\n<p>Si p\u00ebrmbyllje mund t\u00eb thuhet se t\u00eb dh\u00ebnat e SIPRI e pasqyrojn\u00eb, ose e paraqesin pamjen e rajonit ballkanik n\u00eb linj\u00ebn e vazhdueshme t\u00eb militarizimit. Faktor\u00ebt nxit\u00ebs jan\u00eb p\u00ebrzierja e shtrirjes s\u00eb jashtme t\u00eb ndikimeve (psh. NATO-influencat, faktor\u00ebt makropolitik\u00eb si Rusia, Kina si aleat i Serbis\u00eb dhe Rusis\u00eb, lobizmat e industrive ushtarake dhe aspiratat drejt aleanc\u00ebs) sikur dhe tendencat e brendshme t\u00eb &#8220;politizimit&#8221; t\u00eb fuqis\u00eb ushtarake. Derisa integrimi euroatlantik ofron nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb strukturuar p\u00ebr shpenzimet e mbrojtjes (anise tashm\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb larta), investimet e konsiderueshme nga Serbia (si jo-an\u00ebtare e NATO-s) e sjellin po ashtu dhe elementin e konkurrenc\u00ebs strategjike. <\/p>\n<p>Vitet e ardhshme, ose dekada tjet\u00ebr, padyshim se do e shpalosin n\u00ebse kjo rritje e vazhdueshme e shpenzimeve ushtarake ndikon t\u00eb &#8220;\u00e7imentoset&#8221; e ardhmja m\u00eb paq\u00ebsore, m\u00eb pacifistike e Ballkanit. Rritja e armatimeve \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb gjat\u00eb viteve 2015-2024, patjet\u00ebr se do shihet n\u00ebse ky &#8220;trend militarizues&#8221; i dekad\u00ebs s\u00eb fundit do ndikoj\u00eb q\u00eb rajoni ballkanik ta ket\u00eb stabilitetin politik, apo ndoshta do shihet fare e kund\u00ebrta, megjithat\u00eb b\u00ebhet burim i tensioneve t\u00eb reja t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>[ <em>infografika nd\u00ebraktive, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Institutit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb K\u00ebrkimeve p\u00ebr Paqen n\u00eb Stokholm (SIPRI), 2024<\/em> ]<\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shpenzimet Ushtarake n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor (2015-2024) S. Guraziu (Sky Divison) &#8211; Gusht 2025 T\u00eb dh\u00ebnat e SIPRI t\u00eb filt\u00ebruara enkas p\u00ebr vitet 2015-2024, flasin se dekada e kaluar d\u00ebshmon p\u00ebr rritjen e konsiderueshme dhe t\u00eb vazhdueshme t\u00eb shpenzimeve ushtarake n\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=18596\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-18596","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18596"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18596\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}