{"id":1933,"date":"2019-09-30T15:01:03","date_gmt":"2019-09-30T15:01:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=1933"},"modified":"2024-04-20T11:04:13","modified_gmt":"2024-04-20T10:04:13","slug":"clirimi-nepermjet-fjales-nje-krahasim-per-hir-te-nje-anekdote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=1933","title":{"rendered":"\u00c7lirimi n\u00ebp\u00ebrmjet fjal\u00ebs! (Nj\u00eb krahasim p\u00ebr &#8220;hir&#8221; t\u00eb nj\u00eb anekdote)!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 2013<\/em><\/p>\n<p>&#8220;<strong>\u00c7lirimi n\u00ebp\u00ebrmjet fjal\u00ebs: Nga jasht\u00eb ta hap\u00ebsh der\u00ebn e burgut ku ndodhesh i ngujuar<\/strong>&#8221; &#8211; Sybren Polet<\/p>\n<p>Poet\u00ebt duhet t&#8217;jen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr gjuh\u00ebn e yjeve, p\u00ebr gjuh\u00ebn e luleve&#8230; &#8211; na e thot\u00eb t\u00ebrthorazi, pothuaj si aluzion, Tagore. Mbase ata dhe jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm, sigurisht q\u00eb jan\u00eb, por dhe shpesh &#8220;r\u00ebndohen&#8221; me gj\u00ebra m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda sesa mund t&#8217;i mbajn\u00eb. Ata thuase m\u00ebtojn\u00eb ta kap\u00ebrthejn\u00eb secil\u00ebn gj\u00eb&#8230; e natyrisht, p\u00ebr disa gj\u00ebra dhe ata vet\u00eb jan\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, aq t\u00eb vegj\u00ebl.<br \/>\nIronikisht, n\u00eb bot\u00ebn reale-fizike thneglat mund t\u00eb bartin pesha disa her\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, proporcionalisht me pesh\u00ebn e trupit t\u00eb tyre. \u00cbsht\u00eb interesante, \u00ebsht\u00eb si fakt &#8220;magjeps\u00ebs&#8221; dhe p\u00ebr vet\u00eb shkenc\u00ebn, p\u00ebr kalkulimet dhe ligjet e fizik\u00ebs, q\u00eb psh. nj\u00eb lloj insekti (emrin s&#8217;ia di tani, natyrisht, por nj\u00eb lloj brumbulli mund t\u00eb bart\u00eb pesh\u00ebn 850 deri 1000 her\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe se pesha e trupit t\u00eb vet. Nd\u00ebrsa dihet&#8230; madje as luan\u00ebt, tigrat, arinjt\u00eb etj. dhe as njeriu s&#8217;mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb pezull pesha m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se 10 x n\u00eb proporcion me pesh\u00ebn e tyre trupore.<\/p>\n<p>Si \u00ebsht\u00eb e mundur kjo, si mund t\u00eb bartet pesha 1000 x m\u00eb e madhe sesa pesha e trupit &#8220;am\u00eb&#8221;, dhe si shpjegohet ky fenomen?! Mbase fizika dhe ia del ta shpjegoj\u00eb me numra e shifra, por le ta quaj fenomen, sepse dhe \u00ebsht\u00eb pakashum\u00eb i till\u00eb &#8211; q\u00ebkur nuk \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr &#8220;thnegla atomike&#8221;, p\u00ebr ndonj\u00eb vizatimor t\u00eb Disney apo p\u00ebr ndonj\u00eb sci-fi marr\u00ebzi!<\/p>\n<p>P\u00ebraf\u00ebrsisht di\u00e7 e ngjashme (ndoshta) \u00ebsht\u00eb dhe me &#8220;bagazhin emocional, ndjesor&#8230; me ato duqet e ndjesis\u00eb, hejbet metafizike&#8221; n\u00eb kurriz t\u00eb poet\u00ebve. Shum\u00eb nga ta, si &#8220;kryene\u00e7\u00ebr t\u00eb pandreqsh\u00ebm&#8221; nisen dhe e rrokullisin tek ashtu nj\u00eb gur &#8220;sizifi&#8221; faqes s\u00eb bjeshk\u00ebs. Se p\u00ebrse duhet ai &#8220;gur i r\u00ebnd\u00eb&#8221; atje n\u00eb maj\u00eb ndoshta askush s&#8217;e di (sa p\u00ebr brumbujt, e ka kush iden\u00eb pse st\u00ebrmundohen ashtu kot?!)&#8230; Por poet\u00ebt, metafizikisht dhe jan\u00eb ashtu &#8211; si\u00e7 u mor\u00ebm vesh &#8211; tamam si ato thneglat e brumbujt e \u00e7uditsh\u00ebm!<\/p>\n<p>Po i rendis dy-tri th\u00ebnie t\u00eb cilat e pasqyrojn\u00eb sado-kudo &#8220;problematik\u00ebn&#8221; m\u00eb lart, ose s\u00ebpaku flasin qart\u00eb p\u00ebr &#8220;kryene\u00e7\u00ebsin\u00eb&#8221; e poet\u00ebve.<br \/>\n&#8211; <strong>Ti i sheh gj\u00ebrat si\u00e7 jan\u00eb dhe pyet &#8220;P\u00ebrse?&#8221;. Un\u00eb i \u00ebnd\u00ebrroj gj\u00ebrat t\u00eb cilat kurr\u00eb s&#8217;kan\u00eb qen\u00eb, dhe pyes &#8220;P\u00ebrse jo?&#8221;<\/strong> (George B. Shaw)<br \/>\n&#8211; <strong>Kreativiteti \u00ebsht\u00eb\u2026 t\u00eb shoh\u00ebsh di\u00e7 q\u00eb ende nuk ekziston. Ti duhet ta gjesh m\u00ebnyr\u00ebn si t\u00eb rezultoj\u00eb ekzistenca e asaj q\u00eb sheh&#8230; dhe k\u00ebshtu duke u b\u00ebr\u00eb bashk\u00eblojtar i Zotit<\/strong>. (Michele Shea)<br \/>\n&#8211; <strong>\u00c7lirimi n\u00ebp\u00ebrmjet fjal\u00ebs: Nga jasht\u00eb ta hap\u00ebsh der\u00ebn e burgut ku ndodhesh i ngujuar<\/strong>. (Sybren Polet)<br \/>\n&#8211; <strong>A habitej se si B shkruante p\u00ebr dashurin\u00eb pa qen\u00eb vet\u00eb e dashuruar. B iu p\u00ebrgjigj &#8211; Un\u00eb shkruaj p\u00ebr vdekjen po ashtu, pa qen\u00eb e vdekur fare<\/strong>. (Cees Buddingh&#8221;)<br \/>\n&#8211; <strong>Poet\u00ebt gjykojn\u00eb si nj\u00eb diell q\u00eb bie p\u00ebrreth gjith\u00e7kaje dhe q\u00eb djeg\u00eb e shkrumbon pam\u00ebshirsh\u00ebm gjith\u00e7ka.<\/strong> (Walt Whitman)<\/p>\n<p>(anekdota m\u00eb posht\u00eb i p\u00ebrshkruhet Rabindranat Tagore &#8211; p\u00ebrve\u00e7 tjerash, e nj\u00ebjta flet dhe p\u00ebr faktin q\u00eb poet\u00ebt jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm sa i p\u00ebrket vog\u00eblsis\u00eb s\u00eb tyre)<\/p>\n<p>***<br \/>\nKur poeti ua lexoi vargjet e veta njer\u00ebzve t\u00eb ditur e t\u00eb shquar n\u00eb Pallatin mbret\u00ebror, oborrtar\u00ebt dhe dijetar\u00ebt e duartrokiten me zjarr, kurse Princi e kuror\u00ebzoi me nj\u00eb varg margaritar\u00ebsh. Dal\u00ebngadal\u00eb dita kridhej n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e nat\u00ebs, nd\u00ebrkaq poeti duke u kthyer n\u00eb sht\u00ebpi rrug\u00ebve t\u00eb qytetit, t\u00eb cilat brohoritnin emrin e tij, pa n\u00eb nj\u00eb dritare nj\u00eb nuse sesi rrinte e qet\u00eb pran\u00eb nj\u00eb \u00e7ampaku me lulet e verdha, t\u00eb hapura. Poeti psher\u00ebtiu dhe tha me vete: &#8220;Jo, kjo nuk b\u00ebn p\u00ebr mua. Dashuria ime vrapon ta shfaq adhurimin e vet n\u00eb shk\u00eblqimin verbues t\u00eb pallateve, mir\u00ebpo forca e saj \u00ebsht\u00eb e dob\u00ebt, dhe gjithmon\u00eb i them vetes pse nuk jam si pylli q\u00eb zemr\u00ebn e vet ua hap luleve, si ylli q\u00eb flet me gjuh\u00ebn e flak\u00ebs&#8221;! (Tagore)<\/p>\n<p>[ Foto: Martin Vos &#8211; Einstein &amp; Tagore, 1930 &#8211; Shkrepur nga fotografi amerikan Martin Vos m\u00eb 14 Korrik 1930, kur Ajnshtajni qe vizituar nga Tagore n\u00eb Berlin (n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij) ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1934 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"981\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote.jpg 1280w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote-300x230.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote-768x589.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/\u00c7lirimi-n\u00ebp\u00ebrmjet-fjal\u00ebs-Nj\u00eb-krahasim-p\u00ebr-hir-t\u00eb-nj\u00eb-anekdote-1024x785.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 2013 &#8220;\u00c7lirimi n\u00ebp\u00ebrmjet fjal\u00ebs: Nga jasht\u00eb ta hap\u00ebsh der\u00ebn e burgut ku ndodhesh i ngujuar&#8221; &#8211; Sybren Polet Poet\u00ebt duhet t&#8217;jen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr gjuh\u00ebn e yjeve, p\u00ebr gjuh\u00ebn e luleve&#8230; &#8211; na e thot\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=1933\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1933\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}