{"id":21118,"date":"2026-09-07T18:21:27","date_gmt":"2026-09-07T17:21:27","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=21118"},"modified":"2026-09-07T18:37:05","modified_gmt":"2026-09-07T17:37:05","slug":"gjermania-ose-jo-dhe-aq-mire-ose-teper-djathtas-mire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=21118","title":{"rendered":"Gjermania ose &#8220;jo dhe aq mir\u00eb&#8221;, ose &#8220;tep\u00ebr djathtas-mir\u00eb&#8221; !"},"content":{"rendered":"<p><em>(S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 7 Shtator 2026 &#8211; Koment)<\/em><\/p>\n<p>Zgjedhjet shtet\u00ebrore t\u00eb Saksonis\u00eb, mbajtur dje, 6 Shtator 2026, rezultuan me pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb votave p\u00ebr t\u00eb djatht\u00ebn ekstreme &#8211; AfD (Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb). Nga 16 shtete t\u00eb Gjermanis\u00eb, n\u00eb 1-rin prej tyre, n\u00eb Saksoni, shumic\u00ebn e votave i fitoi e djathta ekstreme. E djathta ekstreme s&#8217;ka fituar kurr\u00eb m\u00eb shum\u00eb vota, q\u00eb nga viti 1945, thon\u00eb mediat e Evrop\u00ebs. <\/p>\n<p>Dmth. lajm i madh, lajm i bujsh\u00ebm (po aq sa dhe i ububush\u00ebm, mbase) jo vet\u00ebm p\u00ebr Gjermanin\u00eb por p\u00ebr mbar\u00eb Evrop\u00ebn, pasi AfD (n\u00eb Gjermani) i n\u00ebnshtrohet t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs &#8220;politik\u00eb mbrojt\u00ebse&#8221;, t\u00eb gjitha partit\u00eb e tjera t\u00eb m\u00ebdha e refuzojn\u00eb bashk\u00ebpunimin me AfD. Dega federale e AfD-s\u00eb madje \u00ebsht\u00eb prore n\u00ebn mbik\u00ebqyrje nga Zyra Federale p\u00ebr Mbrojtjen e Kushtetut\u00ebs (e cila n\u00eb v. 2023 AfD-n\u00eb e klasifikoi si &#8220;l\u00ebvizje ekstremiste e krahut t\u00eb djatht\u00eb&#8221;).<\/p>\n<p>Dihet se Gjermania \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet i madh federal, p\u00ebrb\u00ebhet nga 16 shtete (L\u00e4nder), 13 prej tyre jan\u00eb t\u00eb ashtuquajtura &#8220;shtet-zona&#8221; (Fl\u00e4chenl\u00e4nder). Dy shtete, Berlini dhe Hamburgu, jan\u00eb di\u00e7 si qytet-shtete (Stadtstaaten), n\u00eb k\u00ebto 2 shtete nuk ka ndarje mes qeveris\u00eb shtet\u00ebrore dhe administrat\u00ebs lokale. \u00c7do shtet (Land) e ka kushtetut\u00ebn e vet dhe \u00ebsht\u00eb kryesisht autonom, sa i p\u00ebrket organizimit politik. Nga v. 2017 n\u00eb nivel komunal Gjermania \u00ebsht\u00eb e ndar\u00eb n\u00eb 401 rrethe (Kreise), k\u00ebto p\u00ebrb\u00ebhen nga 294 rrethesh rurale dhe 107 urbane.<\/p>\n<p>Dmth. Gjermania \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i madh, me pothuaj rreth 84 milion\u00eb banor\u00eb (me popullsi pothuaj sa 1\/3 e ShBA), q\u00ebkur Gjermania e implementon &#8220;politik\u00ebn mbrojt\u00ebse&#8221; ndaj AfD, pakashum\u00eb do t&#8217;thot\u00eb se platforma e AfD-s\u00eb e sfidon dinjitetin universal njer\u00ebzor, \u00e7do parti tjet\u00ebr politike tradicionale ka mbajtur nj\u00eb &#8220;brandmauer&#8221; (mur zjarri) t\u00eb rrept\u00eb, duke e p\u00ebrjashtuar \u00e7do qeverisje a koalicion me AfD. Kjo e krijon nj\u00eb realitet t\u00eb tensionuar politik, ku AfD si drejtim politik i mb\u00ebshtetur nga miliona votues izolohet plot\u00ebsisht nga establishmenti parlamentar, duke e intensifikuar k\u00ebshtu polarizimin shoq\u00ebror. Dhe ja tani, e djeshmja sikur e &#8220;vulosi&#8221; v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb &#8211; votat e Saksonis\u00eb vet\u00ebm sa e v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb dhe apo e b\u00ebjn\u00eb akoma m\u00eb kompleks mozaikun politik t\u00eb Gjermanis\u00eb.<\/p>\n<p>***<br \/>\nBiznismeni dhe pasaniku i madh amerikan Elon Musk e mb\u00ebshtet fuqish\u00ebm partin\u00eb e s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme t\u00eb Gjermanis\u00eb, AfD, fjal\u00ebt e tij ishin: &#8220;E kam th\u00ebn\u00eb publikisht, mendoj se vet\u00ebm AfD mund ta shp\u00ebtoj\u00eb Gjermanin\u00eb. Dhe thjesht dua t\u2019jem shum\u00eb i qart\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb: vet\u00ebm AfD mund ta shp\u00ebtoj\u00eb Gjermanin\u00eb, fund dhe pik\u00eb. Dhe njer\u00ebzit v\u00ebrtet duhet t\u00eb rreshtohen pas AfD-s\u00eb, ndryshe gj\u00ebrat do t\u2019b\u00ebhen shum\u00eb, shum\u00eb m\u00eb keq n\u00eb Gjermani&#8221;.<\/p>\n<p>AfD (Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb &#8211; Alternative f\u00fcr Deutschland, AfD) \u00ebsht\u00eb parti politike e t\u00eb djatht\u00ebs ekstreme, parti populiste e krahut t\u00eb djatht\u00eb, parti nacional-konservative dhe pjes\u00ebrisht &#8220;v\u00f6lkisch&#8221; nacionaliste. AfD \u00ebsht\u00eb partia m\u00eb e madhe opozitare e Bundestagut, i ka 151 vende n\u00eb Bundestag dhe 15 n\u00eb Parlamentin Evropian. <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-uC5yzEf9\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"1027\" class=\"alignnone size-full wp-image-21120\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt-600x440.jpg 600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt-1280x939.jpg 1280w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aspo_saxony_anhalt_elections_6_sept_2026_opt-768x563.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 7 Shtator 2026 &#8211; Koment) Zgjedhjet shtet\u00ebrore t\u00eb Saksonis\u00eb, mbajtur dje, 6 Shtator 2026, rezultuan me pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb votave p\u00ebr t\u00eb djatht\u00ebn ekstreme &#8211; AfD (Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb). Nga 16 shtete t\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=21118\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-21118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21118\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}