{"id":21150,"date":"2026-09-16T13:08:04","date_gmt":"2026-09-16T12:08:04","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=21150"},"modified":"2026-09-16T13:45:02","modified_gmt":"2026-09-16T12:45:02","slug":"sylvia-plath-tjesh-e-lumtur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=21150","title":{"rendered":"Sylvia Plath &#8211; T&#8217;jesh e lumtur!"},"content":{"rendered":"<p>[ <strong>Mbaje mend; mbaje mend; ky \u00e7ast \u00ebsht\u00eb tani, dhe tani, dhe tani. Jetoje, ndieje, kapu pas tij. Dua t&#8217;b\u00ebhem thell\u00ebsisht e vet\u00ebdijshme p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb e kam marr\u00eb si t\u00eb mir\u00ebqen\u00eb<\/strong>. ] &#8211; [ <strong>Ndjeva mushk\u00ebrit\u00eb t\u00eb m\u00eb mbusheshin nga v\u00ebrshimi i peizazhit &#8211; ajri, malet, pem\u00ebt, njer\u00ebzit; mendova: &#8220;ja \u00e7far\u00eb do t&#8217;thot\u00eb t&#8217;jesh e lumtur&#8221;<\/strong> ] \u2013 Sylvia Plath (1932-1963)<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-dvyzQ2HM\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"1000\" class=\"alignnone size-full wp-image-14556\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt.jpg 1000w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt-300x300.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt-150x150.jpg 150w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt-768x768.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-skyd_sylvia_plath3_opt-50x50.jpg 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><br \/>\n<em>(ngjitur portret i Sylvia Plath, b\u00ebr\u00eb nga un\u00eb me ndihm\u00ebn e AI, 2024)<\/em><\/p>\n<p>***<br \/>\n&#8230;poetja amerikane Sylvia Plath (1932-1963) vuante dhe qe katandisur n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb depresive, i mori jet\u00ebn vetes n\u00eb mosh\u00ebn 30 vje\u00e7 duke i l\u00ebn\u00eb prapa 2 f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, dhe v\u00ebllimin &#8220;Ariel&#8221;&#8230; si dor\u00ebshkrim mbi tavolin\u00eb &#8211; libri qe publikuar dy vite m\u00eb von\u00eb, dhe i solli fam\u00eb gjithandej &#8211; sa ishte gjall\u00eb poetja njihej p\u00ebr talentin e ve\u00e7ant\u00eb poetik vet\u00ebm nga nj\u00eb grup i kufizuar njer\u00ebzish, dy librat e botuar qen\u00eb pritur me dashamir\u00ebsi por nuk shiheheshin si di\u00e7 e jasht\u00ebzakonshme, shumica e poezive q\u00eb ajo i niste p\u00ebr gazetat e revistat refuzoheshin &#8211; fama e Sylvia Plath erdhi vet\u00ebm pas vdekjes s\u00eb saj&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;gjat\u00eb viteve t\u00eb studimeve Plath filloi t\u00eb shfaqte simptoma t\u00eb depresionit t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, i cili p\u00ebrfundimisht do \u00e7onte n\u00eb vdekjen e saj. N\u00eb nj\u00ebrin nga sh\u00ebnimet e ditarit q\u00eb mbante, dat\u00eb 20 qershor 1958, ajo do shkruante: &#8220;\u00cbsht\u00eb sikur jeta ime t\u00eb drejtohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb magjike nga dy rryma elektrike: ajo pozitive, e g\u00ebzueshme dhe ajo negative, korrenti i d\u00ebshp\u00ebrimit \u2013 cilado q\u00eb \u00ebsht\u00eb aktive n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast, e dominon jet\u00ebn time dhe e mbush at\u00eb plot\u00ebsisht&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;sipas Poetry Foundation, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb &#8220;p\u00ebrshkrim mjesht\u00ebror&#8221; i \u00e7rregullimit bipolar, i njohur ndryshe si mani depresive &#8211; s\u00ebmundje shum\u00eb serioze, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk ekzistonin medikamente efektive gjat\u00eb koh\u00ebs kur jetonte Plath. N\u00eb Gusht t\u00eb v. 1953, n\u00eb mosh\u00ebn 20-vje\u00e7are, Plath tentoi ta vriste veten duke g\u00eblltitur ila\u00e7e (p\u00ebr gjumin). Ajo mbijetoi, dhe pas k\u00ebtij tentimi u shtrua n\u00eb spital, ku iu n\u00ebnshtrua terapis\u00eb me elektroshok&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb, n\u00eb Shkurt t\u00eb v. 1963 vet\u00ebvrasja e poetes sikur e &#8220;l\u00ebkundi&#8221; dhe vet\u00eb bot\u00ebn e dhimbjes e t\u00eb pafaj\u00ebsis\u00eb &#8211; poetja u gjet e vdekur nga helmimi me monoksid karboni n\u00eb kuzhin\u00ebn e saj, pasi kishte futur kok\u00ebn n\u00eb furr\u00eb. Me lecka t\u00eb lagura e me rroba do t\u2019i izolonte dyert e dhom\u00ebs mes kuzhin\u00ebs dhe f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb fjetur, dhe k\u00ebshtu iku, duke u &#8220;\u00e7liruar&#8221; nga vuajtjet, por duke i l\u00ebn\u00eb prapa dy f\u00ebmij\u00ebt fare t\u00eb vegj\u00ebl&#8230;<br \/>\n<em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, sht. 2026)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ Mbaje mend; mbaje mend; ky \u00e7ast \u00ebsht\u00eb tani, dhe tani, dhe tani. Jetoje, ndieje, kapu pas tij. Dua t&#8217;b\u00ebhem thell\u00ebsisht e vet\u00ebdijshme p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb e kam marr\u00eb si t\u00eb mir\u00ebqen\u00eb. ] &#8211; [ Ndjeva mushk\u00ebrit\u00eb t\u00eb m\u00eb mbusheshin&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=21150\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-21150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21150\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}