![\"\"](\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Victor-Hugo-Nj\u00eb-Ananke-e-trefisht\u00eb.jpg\")
<\/a><\/p>\nLidhur me fjal\u00ebn \u0386N\u0386\u0413KH, dje shtova tek postimi i Rolandit si vijon:<\/p>\n
Victor Hugo: “Nj\u00eb Ananke e trefisht\u00eb”!<\/strong> N\u00eb librin “Notre-Dame… ” V. Hugo e p\u00ebrmend fjal\u00ebn “Ananke” shkruar nga nj\u00eb dikush para shum\u00eb shekujve (nga Dom Frollo) n\u00eb nd\u00ebrlidhje me zanafilloren e mitologjikave, mendoj un\u00eb. Edhe dikur Dom Frollo, por edhe Hugo referohet n\u00eb zanafill\u00ebn fataliste, n\u00eb vet\u00eb “gjenez\u00ebn” e domosdoshm\u00ebris\u00eb jet\u00ebsore. Pasi “forc\u00eb, shtytje, detyrim, domosdoshm\u00ebri” jet\u00ebsore, dmth. sipas mit. greke Ananke \u00ebsht\u00eb personifikim i pashmangshm\u00ebris\u00eb, i detyrimit dhe i domosdoshm\u00ebris\u00eb jet\u00ebsore.<\/p>\n N\u00eb librin “Toute la Lyre” Hugo po ashtu e p\u00ebrmend Ananke, k\u00ebsaj radhe si simbol t\u00eb dashuris\u00eb, libri ishte si p\u00ebrmbledhje vjershash (p\u00ebrfshinte dhe aso t\u00eb dashuris\u00eb shkruar nga ai… t\u00eb dashures s\u00eb vet), publikuar post mortem… “Nj\u00eb ananke e trefisht\u00eb peshon mbi ne, “ananke” e dogmave, “ananke” e ligjeve, dhe “ananke” e gj\u00ebrave<\/strong>” – pati th\u00ebn\u00eb.<\/p>\n Sipas Hugo jan\u00eb tri fatalitete q\u00eb e “mb\u00ebshtjellin” dhe e ngjizin njeriun, n\u00eb k\u00ebto t\u00eb trija p\u00ebrzihet e zihet fataliteti i brendsh\u00ebm, si “ananke” supreme, Zemra e Njeriut. Ananke e trefisht\u00eb… sepse Hugo referohet n\u00eb zanafill\u00ebn fataliste, n\u00eb vet\u00eb “gjenez\u00ebn” e domosdoshm\u00ebris\u00eb jet\u00ebsore, ai e “p\u00ebrmbledh” Ananke si am\u00ebsoren e Tri Per\u00ebndeshave t\u00eb Fatit. Atropa, Lakezia dhe Klotoja (quheshin Tri Per\u00ebndeshat e Fatit Jet\u00ebsor – t\u00eb njohura si Moirada), anise thuhet se ato ishin vajzat e Niksit (Nat\u00ebs) dhe t\u00eb Erebusit (Err\u00ebsir\u00ebs), Platoni pati th\u00ebn\u00eb se Moiradat ishin vajzat e Ananke. Vet\u00ebm Moiradat, tri vajzat e saj mund t\u00eb “uleshin” n\u00eb fronin e Ananke, dhe vet\u00ebm ajo (nga t\u00eb gjitha hyjnit\u00eb e mundshme) mund t’i kontrollonte ato, ose vendimet e tyre.<\/p>\n Sipas mit. greke, per\u00ebndeshat q\u00eb kujdeseshin p\u00ebr fijet metaforike jet\u00ebsore t\u00eb \u00e7do individi (q\u00eb nga thirravaji i par\u00eb i lindjes, e deri n\u00eb vdekje) ishin Atropa, Lakezia dhe Klotoja. Atropa duhet p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb merrej me nj\u00eb pal\u00eb g\u00ebrsh\u00ebr\u00eb p\u00ebr ta prer fillin e Jet\u00ebs njer\u00ebzore. Lakezia duhet t\u00eb kujdesej p\u00ebr matjen e fillit t\u00eb Jet\u00ebs, nd\u00ebrsa m\u00eb e reja dhe m\u00eb e bukura nga to, Klotoja (si p\u00ebrfaq\u00ebsim i freskis\u00eb, i bukuris\u00eb rinore e madje dhe i virgj\u00ebris\u00eb), duhet t\u00eb merrej me endjen e fillit t\u00eb Jet\u00ebs.<\/p>\n Sipas Hesiodit per\u00ebndit\u00eb dhe per\u00ebndeshat e para t\u00eb lindura nga hi\u00e7asgj\u00ebja e Kaosit ishin Gaja, Tartarusi, Niksi, Urani, Erosi, Erebusi, Hemera. Mitologjia greke “rrumbullak\u00ebsohet” dmth. me hyjnite zanafillore (si\u00e7 i cek\u00ebm), prej tyre Gaja dhe Urani i lind\u00ebn per\u00ebndit\u00eb pasardh\u00ebse, Titan\u00ebt dhe Ciklop\u00ebt. Tutje pas k\u00ebtyre tyre erdh\u00ebn Zeusi, Poseidoni, Hadesi, Hestia, Hera, Demetra, k\u00ebta dhe do t’i p\u00ebrmbysnin Titan\u00ebt (baballar\u00ebt), grindavecll\u00ebku dhe luftrat e per\u00ebndive mitologjike p\u00ebrfundojn\u00eb pra me fitoren dhe me sundimin e Zeusit.<\/p>\n Mir\u00ebpo… “logjika” e mitologjis\u00eb thua se na sugjeron se Ananke e karakterizonte vet\u00eb fillin e Kozmosit, s\u00eb bashku me v\u00ebllain dhe bashk\u00ebshortin e saj, Koh\u00ebn (Kronosi zanafillor, dmth. personifikimi i koh\u00ebs) – pa Ananke dhe pa Kronosin s’do kishin lindur as Gaja (Toka), as Urani (Qielli), as Erosi (Dashuria), as Niksi (Nata)… etj etj, dmth as vet\u00eb per\u00ebndit\u00eb e zanafill\u00ebs.<\/p>\n – – – shih po ashtu – – –<\/p>\n 1 – Henry S. Mowbray (1858-1928) – Fati (ose End\u00ebset e Fatit)<\/strong>, 1896 – – – me posht\u00eb teksti i V. Hugo, p\u00ebrkthyer nga Rolandi<\/em> – – –<\/p>\n Viktor Ygo – Zoja jon\u00eb e Parisit<\/strong> (parath\u00ebnie)<\/p>\n Para disa vitesh duke vizituar, ose, m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi, duke g\u00ebrmuar n\u00eb katedralen “Zoja jon\u00eb”, autori i k\u00ebtij libri, pa n\u00eb nj\u00eb cep t\u00eb err\u00ebt t\u00eb nj\u00eb prej kullave, k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb t\u00eb gdhendur me dor\u00eb n\u00eb mur : \u0386N\u0386\u0413KH (Anankh\u00e9) – fatalitet. Lidhur me zjarrin n\u00eb Notre-Dame padyshim e gjith\u00eb bota do jet\u00eb shqet\u00ebsuar nga dhimbja, \u00ebsht\u00eb fatkeq\u00ebsi e madhe kur trash\u00ebgimia kulturore (pothuaj 1 mij\u00ebvje\u00e7ar e vjet\u00ebr), pasuria e mbar\u00eb qytet\u00ebrimit gllab\u00ebrohet nga flak\u00ebt, qofshin aksidentale, qofshin t\u00eb pakujdesis\u00eb, t\u00eb neglizhenc\u00ebs… Lexo
\nS. Guraziu – Ars Poetica, Prill 2019<\/em><\/p>\n
\n“Feja, shoq\u00ebria, natyra; k\u00ebto jan\u00eb tri luftrat e njeriut. Tre konfliktet jan\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, tri nevojat e tij: \u00ebsht\u00eb e nevojshme q\u00eb ai t\u00eb besoj\u00eb, prandaj kemi tempullin; e nevojshme q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb, prandaj kemi qytetin; e nevojshme q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb kemi plugun (t\u00eb l\u00ebroj\u00eb) dhe anijen (t\u00eb lundroj\u00eb). Mir\u00ebpo k\u00ebto tri zgjidhje p\u00ebrmbajn\u00eb n\u00eb vetvete tre konflikte. V\u00ebshtir\u00ebsia misterioze e jet\u00ebs buron nga t\u00eb trija. Njeriu duhet t\u00eb merret me pengesat n\u00eb form\u00ebn e bestytnis\u00eb, n\u00eb form\u00ebn e paragjykimeve dhe n\u00eb form\u00ebn e elementeve. Nj\u00eb “ananke” e trefisht\u00eb peshon mbi ne, “ananke” e dogmave, “ananke” e ligjeve, dhe “ananke” e gj\u00ebrave<\/strong>“. – (V. Hugo – Toute la Lyre)<\/p>\n
\n2 – Trini-Hyjnorja Mitologjike – Tri Per\u00ebndeshat e Fatit! (S. Guraziu – Ars Poetica, P 2018)
\n3 – Walter Crane (1845-1915) – Ura e Jet\u00ebs, 1884<\/p>\n
\nK\u00ebto shkronja greke t\u00eb nxira nga vjet\u00ebrsia, t\u00eb gdhendura thell\u00eb n\u00eb gur, disa nuk e di se \u00e7far\u00eb shenja tipike t\u00eb bukurshkrimit gotik me forma dhe q\u00ebndrime t\u00eb spikatura, sikur donin t\u00eb tregonin se ato ishin shkruajtur aty nga nj\u00eb dor\u00eb mesjetare, dhe mbi t\u00eb gjitha kuptimi makab\u00ebr dhe fatal q\u00eb ato mbartnin n\u00eb vetvete, e trondit\u00ebn thell\u00ebsisht autorin.
\nAi pyeti veten dhe donte ta gjente se kush mund t\u00eb ishte ai i shpirt i sakatosur q\u00eb nuk donte t\u00eb ikte nga kjo bot\u00eb pa l\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb shenj\u00eb krimi apo fatkeq\u00ebsie n\u00eb gjirin e kish\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr.
\nQ\u00eb prej asaj kohe muri u mbush apo u g\u00ebrrye (nuk e di mir\u00eb se \u00e7far\u00eb), dhe shkrimi u zhduk. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb veprojm\u00eb q\u00eb prej dyqind vjet\u00ebsh me kishat e mrekullueshme t\u00eb mesjet\u00ebs. Ato gjymtohen nga t\u00eb gjitha an\u00ebt, si nga brenda ashtu dhe nga jasht\u00eb. Prifti mbush t\u00eb \u00e7arat, arkitekti i g\u00ebrryen dhe pas tyre vjen populli q\u00eb i shkat\u00ebron.
\nK\u00ebshtu, sot nuk ka ngeluar asgj\u00eb nga fjala misterioze e gdhendur n\u00eb kull\u00ebn e er\u00ebt t\u00eb katedrales, asgj\u00eb nga fati i panjohur q\u00eb ajo p\u00ebrmblidhte aq hidh\u00ebrisht, p\u00ebrve\u00e7 kujtimit t\u00eb vag\u00ebt q\u00eb i kushton asaj autori i k\u00ebtij libri. Ai q\u00eb e shkruajti k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb n\u00eb mur, u zhduk para disa shekujsh, n\u00eb mes t\u00eb brezave t\u00eb shkuar. Fjala nga ana e saj u zhduk nga muri i kish\u00ebs. Kisha do t\u00eb zhduket ndoshta s\u00eb shpejti nga faqja e dheut…
\nKy lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar mbi k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb.
\nParis shkurt 1831
\n[ Shqip\u00ebroi Roland \u00c7ipa, Franc\u00eb ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"