{"id":2721,"date":"2019-10-05T16:35:01","date_gmt":"2019-10-05T16:35:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=2721"},"modified":"2024-04-16T21:41:17","modified_gmt":"2024-04-16T20:41:17","slug":"sg-non-est-mea-culpa-2011","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=2721","title":{"rendered":"SG &#8211; Non est Mea Culpa, 2011"},"content":{"rendered":"<p>NON EST MEA CULPA<br \/>\nS. Guraziu, 2011<\/p>\n<p>(<em>asgj\u00eb s&#8217;\u00ebsht\u00eb e gjuh\u00ebs &#8211; gjuha \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm &#8220;instrument&#8221;<\/em>)<\/p>\n<p>Promete, kot i l\u00ebpin gjuh\u00ebt e flak\u00ebs, deri n\u00eb fotosfer\u00eb t\u00eb Diellit zgjatesh, melhemin k\u00ebrkon p\u00ebr plag\u00ebt, e di, zotat kurr\u00eb s\u2019lajthiten, as n\u00eb agoni, por ti sikur harron q\u00eb m\u00eb e \u00ebmbla e fjal\u00ebs, realiteti, gjith\u00eb universi ndoshta bot\u00eb holografike jan\u00eb, di\u00e7 si hartografi e drit\u00ebs\u2026 e brendshmja, e jashtmja brenda nesh &#8220;ndizen e fiken&#8221;, aty n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e blinduar t\u00eb kafk\u00ebs.<\/p>\n<p>E shp\u00ebrfill prushin e zemr\u00ebs, flak\u00ebn e past\u00ebr t\u00eb s\u00eb brendshmes, p\u00ebrjashta sorollatesh, secilin yll e puth, gur\u00ebt e gjith\u00ebsis\u00eb i bluan n\u00eb buz\u00eb, secilin meteor, pluhnajat i b\u00ebn qull, vall\u00eb \u00e7&#8217;recet\u00eb k\u00ebrkon, cilin sekret, cilin varg, metafor\u00eb, l\u00ebng yjor, analgetik hyjnor\u2026 do bredh\u00ebsh deri n\u00eb amshim, farmacist biocentrik, me gjuh\u00eb ta l\u00ebpish mjaltin poetik!?<\/p>\n<p>Dyshoj t\u00eb \u00ebmblen ta gjesh, asgj\u00eb s&#8217;\u00ebsht\u00eb e gjuh\u00ebs, Promete neurotik, as hidh\u00ebsia as \u00ebmb\u00eblsia\u2026 aty n\u00eb hologramin e kafk\u00ebs lidhet zemra, secili frym\u00ebzim, secili nerv poetik, aty ngjizet dhimbja, indi, plag\u00ebt e tua, dhe vet\u00eb shija, gjaku, lot\u00ebt, klithmat, non est mea culpa!<\/p>\n<p>[ Piktura: Theodoor Rombouts (1597-1637) &#8211; <strong>Prometheus<\/strong> (KMSK Brussel) ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2722 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011.jpg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1437\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011.jpg 2048w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011-300x210.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011-768x539.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/SG-Non-est-Mea-Culpa-2011-1024x719.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<br \/>\n[ Piktura: Dirck J. van Baburen (1595-1624) &#8211; &#8220;<strong>Vullkani duke e prangosur Prometeun<\/strong>&#8220;, 1623 ]<br \/>\n<a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-13843\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt.jpg\" alt=\"\" width=\"1155\" height=\"1280\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt.jpg 1155w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt-271x300.jpg 271w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt-924x1024.jpg 924w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/artk_dirck_van_baburen_-_vullkani_duke_e_prangosur_prometeun_opt-768x851.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1155px) 100vw, 1155px\" \/><\/a><br \/>\nPrometeu e vodhi sekretin e zjarrit nga Zeusi dhe ia fali njeriut, sepse donte ta shihte njeriun m\u00eb t\u00eb avancuar sesa krijesat e tjera. Sipas Prometeut, i v\u00ebllai Epimeteu nuk i &#8220;pati ndar\u00eb&#8221; si duhet privilegjet p\u00ebr krijesat. Me vjedhjen e zjarrit Zeusi u t\u00ebrbua dhe vendosi ta nd\u00ebshkonte Prometeun, e po ashtu dhe njer\u00ebzimin.<br \/>\nP\u00ebr ta d\u00ebnuar Prometeun, Zeusi e lidhi at\u00eb me zinxhir\u00eb a pranga (n\u00ebp\u00ebrmjet Hefestit, fark\u00ebtarit hyjnor &#8211; Vullkani, ekuivalenti romak) n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb dhe e caktoi nj\u00eb shqiponj\u00eb q\u00eb t\u00eb ushqehej \u00e7do dit\u00eb me m\u00ebl\u00e7in\u00eb e tij (shqiponja ishte shpend i shenjt\u00eb i Zeusit). Prometeun s&#8217;e gjente gj\u00eb, ishte nj\u00eb Titan-per\u00ebndi, i pavdeksh\u00ebm, m\u00ebl\u00e7ia i rritej rishtas, por ai i vuante \u00e7do dit\u00eb dhimbjet (derisa qe \u00e7liruar nga Heraklesi (Herkulesi), gjat\u00eb Dymb\u00ebdhjet\u00eb Detyrave\u2026 t\u00eb mitologjikes herkulesiane).<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb vjedhjes s\u00eb zjarrit nga Prometeu, si pjes\u00eb e d\u00ebnimit t\u00eb njer\u00ebzimit (p\u00ebr ta nd\u00ebshkuar njeriun), Zeusi e pati krijuar bukuroshen Pandora, gruan e par\u00eb. Sipas mitit, Pandora e hapi nj\u00eb kuti (dh\u00ebn\u00eb si dhurat\u00eb nga Zeusi) duke i liruar t\u00eb gjitha lig\u00ebsit\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzimin &#8211; lakmin\u00eb, shpifjen, smir\u00ebn, zilin\u00eb etj. &#8211; me vullnetin e Zeusit pati ngelur vet\u00ebm shpresa brenda (mir\u00ebpo m\u00eb von\u00eb, me hapjen rishtas t\u00eb kutis\u00eb qe liruar dhe shpresa, p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb dmth.\u2026 pasi sot njer\u00ebzimi s\u00ebpaku e ka shpres\u00ebn : )<\/p>\n<p>Sipas Hesiodit, p\u00ebr ta nd\u00ebshkuar njer\u00ebzimin Zeusi k\u00ebrkoi q\u00eb per\u00ebndit\u00eb ta b\u00ebnin Pandoran\u00eb si nj\u00eb &#8220;dhurat\u00eb&#8221; helmuese p\u00ebr njeriun. Vet\u00eb Af\u00ebrdita e bukur (Per\u00ebndesha e Dashuris\u00eb, m\u00eb e bukura nga gjith\u00eb per\u00ebndeshat) ia fali bukurin\u00eb, \u00e7do per\u00ebndi i dhuroi nga di\u00e7ka, Pandora qe ber\u00eb si vet\u00eb shk\u00eblqimi.<br \/>\nNd\u00ebrsa dhurata nga Zeusi ishte kutia me t\u00eb ligat brenda. Pandora pati qen\u00eb e paralajm\u00ebruar nga Epimeteu (v\u00ebllai i Prometeut) q\u00eb t&#8217;mos e hapte kurr\u00eb kutin\u00eb. Por ajo s&#8217;mundi t&#8217;i rezistonte tundimit, duke qen\u00eb kureshtare e hapi at\u00eb. Deri at\u00ebher\u00eb njer\u00ebzimi jetonte n\u00eb nj\u00eb parajs\u00eb pa shqet\u00ebsime, pa brenga, pastaj u helmua nga lig\u00ebsit\u00eb.<br \/>\nPra miti i Pandoras\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;shfaj\u00ebsimi&#8221; lidhur me \u00e7\u00ebshtjen se p\u00ebrse ekzistojn\u00eb lig\u00ebsit\u00eb e k\u00ebsaj bote, &#8220;shfaj\u00ebsim&#8221; dmth. mitologjik i vullnetit hyjnor (providenc\u00ebs) p\u00ebr pik\u00ebpamjen e ekzistenc\u00ebs s\u00eb lig\u00ebsive, ose dhe t\u00eb k\u00ebqijave.<br \/>\nN\u00eb koh\u00ebt moderne &#8220;Kutia e Pandoras\u00eb&#8221; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj metafore p\u00ebr pasojat e paparashikuara (negative) t\u00eb zhvillimit teknologjik e shkencor. Psh. me zhvillimin dhe avancimet e fizik\u00ebs b\u00ebrthamore si &#8220;pasoj\u00eb&#8221; pati ardhur dhe &#8220;bomba atomike&#8221;&#8230;<br \/>\n<em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, 2014)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NON EST MEA CULPA S. Guraziu, 2011 (asgj\u00eb s&#8217;\u00ebsht\u00eb e gjuh\u00ebs &#8211; gjuha \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm &#8220;instrument&#8221;) Promete, kot i l\u00ebpin gjuh\u00ebt e flak\u00ebs, deri n\u00eb fotosfer\u00eb t\u00eb Diellit zgjatesh, melhemin k\u00ebrkon p\u00ebr plag\u00ebt, e di, zotat kurr\u00eb s\u2019lajthiten, as n\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=2721\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2721","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-skica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2721"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2721\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}