{"id":3242,"date":"2019-10-11T21:20:09","date_gmt":"2019-10-11T21:20:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=3242"},"modified":"2024-04-16T08:05:12","modified_gmt":"2024-04-16T07:05:12","slug":"shtreterit-e-thjeshte-dhe-sekreti-i-shtratit-te-penelopes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=3242","title":{"rendered":"Shtret\u00ebrit e &#8220;thjesht\u00eb&#8221;, dhe sekreti i shtratit t\u00eb Penelop\u00ebs!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2018<\/em><\/p>\n<p>(&#8230;<strong>Odiseu e pati gjetur fillimisht lisin p\u00ebr shtratin (e ardhsh\u00ebm) t\u00eb dashuris\u00eb, e pati prer\u00eb n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb optimale t\u00eb &#8220;shtratit&#8221; dhe rrotull e pati nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb, dhoma e tij e gjumit, besnik\u00ebria e Penelop\u00ebs, e gjith\u00eb sht\u00ebpia &#8220;gravitonte&#8221; rreth shtratit<\/strong>&#8230;)<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3243 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs.jpg\" alt=\"\" width=\"1797\" height=\"930\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs.jpg 1797w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs-300x155.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs-768x397.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Shtret\u00ebrit-e-thjesht\u00eb-dhe-sekreti-i-shtratit-t\u00eb-Penelop\u00ebs-1024x530.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1797px) 100vw, 1797px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8220;Bukuria e stilit, harmonia, hijeshia dhe ritmi i p\u00ebrkryer varen nga thjesht\u00ebsia&#8221; &#8211; pati th\u00ebn\u00eb dikur Platoni. Aq bukur e pati formuluar Platoni, 2400 vjet m\u00eb par\u00eb. Duke par\u00eb k\u00ebt\u00eb shtratin me paleta, sikur po thosha m\u00ebvete: &#8220;m\u00eb thjesht\u00eb se kaq s&#8217;ka si b\u00ebhet nj\u00eb shtrat, i dashur Platon! Madje mund ta ujdis dhe un\u00eb vet\u00eb tani, aq e thjesht\u00eb&#8230; tashm\u00eb duke e patur iden\u00eb.<\/p>\n<p>Pasi shtret\u00ebrit n\u00eb fakt jan\u00eb sa p\u00ebr t&#8217;mos fjetur fare n\u00eb &#8220;tok\u00eb&#8221;. Edhe Odiseu ashtu e pati ujdisur shtratin e vet, bazuar n\u00eb thjesht\u00ebsin\u00eb. N\u00ebse ideja e tij ishte origjinale s&#8217;kemi si ta dim\u00eb, ama dhoma e gjumit, besnik\u00ebria e Penelop\u00ebs, e gjith\u00eb sht\u00ebpia &#8220;gravitonte&#8221; rreth shtratit. Ai e pati gjetur fillimisht lisin p\u00ebr shtratin (e ardhsh\u00ebm) t\u00eb dashuris\u00eb, e pati prer\u00eb n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb optimale t\u00eb &#8220;shtratit&#8221; dhe rrotull e pati nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb. Odiseu e dinte, shtrati \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t&#8217;mos fjetur fare n\u00eb &#8220;tok\u00eb&#8221;, thjesht pak\u00ebz m\u00eb lart. Kuptohet k\u00ebsaj &#8220;lart\u00ebsie&#8221;, nj\u00ebsoj sikur dhe ai ne do ia shtojm\u00eb komoditetin, do t&#8217;i shpikim nj\u00eb milion formash e stilesh etj.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb pun\u00eb t\u00eb stileve e t\u00eb formave merren dizajner\u00ebt, her\u00eb-her\u00eb na mahnitin, na l\u00ebn\u00eb goj\u00ebhapur me lloj-lloj idesh. Dhe dihet, dizajni sot \u00ebsht\u00eb di\u00e7 si &#8220;fabric of society&#8221;, \u00ebsht\u00eb bota q\u00eb e prekim me \u00e7dosecil\u00ebn frym\u00eb t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb. Q\u00eb nga shtret\u00ebrit ku flem\u00eb, aparatet, veglat&#8230; deri tek arkitektura, e madje sikur dhe makro-struktura e bot\u00ebs tashm\u00eb &#8220;preket&#8221; nga dizajni. Pa dizajner\u00ebt bota do na dukej skajshm\u00ebrisht &#8220;ordinere&#8221;, pa risi e freski padyshim gj\u00ebrat do na m\u00ebrziteshin. N\u00ebse i marrim si shembull dhe vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtjet e mod\u00ebs; me qindra e mij\u00ebra firmash aneskaj globit na i sjellin &#8220;markat&#8221; e preferuara, trendet e reja, stilet&#8230; gjith\u00e7ka, deri n\u00eb detaje &#8211; \u00e7do b\u00ebnim vall\u00eb pa Versace-t e k\u00ebsaj bote?<\/p>\n<p>***<br \/>\nSi\u00e7 na pati rr\u00ebfyer Homeri, Penelopa dhe Odiseu flinin n\u00eb nj\u00eb shtrat me &#8220;rr\u00ebnj\u00eb&#8221;, shtrat i gdhendur n\u00eb pem\u00ebn e ullirit aty n\u00eb dhom\u00ebn e gjumit. Trungu i ullirit t\u00eb vjet\u00ebr duke i patur rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb themelet e sht\u00ebpis\u00eb, kuptohet ishte i paluajtsh\u00ebm, simbolikisht ashtu si besnik\u00ebria e Penelopes ndaj burrit t\u00eb vet. Sipas Homerit Penelopa do duhej t&#8217;ishte di\u00e7 si p\u00ebrkryeshm\u00ebria emblematike e gruas besnike. Odiseu do t&#8217;nisej n\u00eb luft\u00ebn e Troj\u00ebs, pas 10 vjet luft\u00eb, do t&#8217;i humbte plus 10 vite t\u00eb tjera p\u00ebr t&#8217;u kthyer n\u00eb sht\u00ebpi, n\u00eb Itak\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb Penelopa do ta priste Odiseun p\u00ebr 20 vite t\u00eb t\u00ebra, besnike. Mir\u00ebpo jo dhe ai do ngelej &#8220;besnik&#8221;, pa\u00e7ka se shpirt\u00ebrisht s&#8217;do ta tradhtonte as ai (vet\u00ebm &#8220;fizikisht&#8221;). Gjithsesi Odiseu do t&#8217;ishte p\u00ebr 7 vjet i &#8220;lidhur&#8221; me magjit\u00eb dhe me \u00ebmb\u00eblsin\u00eb e bukuroshes Kalipso.<br \/>\nAjo ishte nj\u00eb nimf\u00eb-per\u00ebndesh\u00eb e pavdekshme, Odiseu nj\u00eb vdekatar i &#8220;r\u00ebndomt\u00eb&#8221; por Kalipsoja qe dashuruar n\u00eb t\u00eb, e mbante n\u00eb ishullin e vet kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij. Madje Kalipsoja do t&#8217;i kishte dy f\u00ebmij\u00eb nga ai. Por pra s&#8217;mund ta b\u00ebnte t\u00eb lumtur, sepse zemra e tij rrahte p\u00ebr dikend tjet\u00ebr. Odiseu e luste q\u00eb ta lironte dhe k\u00ebshtu q\u00eb t&#8217;i kthehej Penelop\u00ebs s\u00eb p\u00ebrvuajtur. Kalipsoja i pati premtuar shum\u00e7ka, psh. rinin\u00eb e p\u00ebrjetshme dhe pavdek\u00ebsin\u00eb, n\u00ebse ai t\u00eb q\u00ebndronte me t\u00eb, por atij nuk i duheshin k\u00ebto. Me nd\u00ebrhyrjen e per\u00ebndesh\u00ebs Athina dhe me vullnetin e Zeusit, m\u00eb n\u00eb fund Odiseu do t&#8217;kthehej n\u00eb sht\u00ebpi, per\u00ebndit\u00eb qen\u00eb p\u00ebrzier dmth. dhe Kalipsoja qe detyruar ta lironte t\u00eb dashurin q\u00eb e mbante peng.<\/p>\n<p>Penelopa kurr\u00eb nuk hoqi dor\u00eb nga Odiseu, edhe p\u00ebrkund\u00ebr sfidave, aq shum\u00eb trimash e k\u00ebrkonin dor\u00ebn e saj, por ajo kurr\u00eb s&#8217;do ta tradhtonte. Madje dhe kur Odiseu kthehet, ajo e teston p\u00ebr t&#8217;u siguruar se v\u00ebrtet ishte burri i saj. Penelopa e p\u00ebrdor pik\u00ebrisht shtratin q\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetohej identiteti i tij. Vet\u00ebm Odiseu, Penelopa dhe sh\u00ebrb\u00ebtorja e dinin q\u00eb shtrati s&#8217;mund t\u00eb zhvendosej, se ishte i paluajtsh\u00ebm. Askush tjet\u00ebr s&#8217;e dinte k\u00ebt\u00eb sekret. Penelopa e urdh\u00ebron sh\u00ebrb\u00ebtoren e vet q\u00eb ta l\u00ebvizte shtratin e tyre t\u00eb martes\u00ebs. Odiseu zem\u00ebrohet duke pandehur se Penelopa e pask\u00ebsh z\u00ebvend\u00ebsuar shtratin me ndonj\u00eb shtrat tjet\u00ebr. Ai shpjegon se dhom\u00ebn e gjumit e pati nd\u00ebrtuar rreth nj\u00eb ulliri t\u00eb lasht\u00eb, dhe se vet\u00eb pem\u00ebn e pati b\u00ebr\u00eb shtrat, e pati gdhendur shtratin n\u00eb trungun me rr\u00ebnj\u00eb.<br \/>\nMe k\u00ebt\u00eb detaj pra Penelopa e ngrat\u00eb qe siguruar se ai ishte askush tjet\u00ebr por vet\u00eb dashuria e saj&#8230; vet\u00eb &#8220;ideatori&#8221; i shtratit martesor, ai mbreti krenar i Itakes, ai trimi, ai bredharaku i humbur t\u00eb cilin e kishte pritur aq gjat\u00eb.<\/p>\n<p>[ ngjitur: nje shtrat me paleta, 3-D koncept &#8211; djathtas: Silvana Mangano (n\u00eb rolin si Penelopa) dhe Kirk Douglas (si Odiseu) n\u00eb filmin &#8220;Ulliksi&#8221;, 1955 ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2018 (&#8230;Odiseu e pati gjetur fillimisht lisin p\u00ebr shtratin (e ardhsh\u00ebm) t\u00eb dashuris\u00eb, e pati prer\u00eb n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb optimale t\u00eb &#8220;shtratit&#8221; dhe rrotull e pati nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb, dhoma e tij e gjumit, besnik\u00ebria e&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=3242\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,16],"tags":[],"class_list":["post-3242","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3242\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}