{"id":3463,"date":"2019-10-16T03:14:15","date_gmt":"2019-10-16T03:14:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=3463"},"modified":"2025-09-19T03:06:20","modified_gmt":"2025-09-19T02:06:20","slug":"demokracia-riciklimi-i-perhershem-i-shpreses","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=3463","title":{"rendered":"Demokracia &#8211; Riciklimi i p\u00ebrhersh\u00ebm i shpres\u00ebs!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, T 2018<\/em><\/p>\n<p>(Albert Camus &#8211; &#8220;<strong>liria s&#8217;\u00ebsht\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr por shansi p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb<\/strong>&#8220;)<\/p>\n<p>Nga shum\u00eb t\u00eb mira t\u00eb demokracis\u00eb, ato m\u00eb t\u00eb mirat ky\u00e7 (bazuar n\u00eb arsyen) mbase jan\u00eb LIRIA dhe riciklimi i p\u00ebrhersh\u00ebm i shpres\u00ebs, riciklimi i shansit, filt\u00ebrimi i p\u00ebrvojes&#8230; Sado t\u00eb gabohet dhe sado t\u00eb zvarriten gj\u00ebrat, n\u00eb demokraci shoq\u00ebria p\u00ebrher\u00eb e ka shansin e prov\u00ebs rishtas, shansin e prov\u00ebs ndryshe, shansin e p\u00ebrmiresimit, e ka lirin\u00eb e &#8220;eksperimentimit&#8221; me lloj-lloj filizash t\u00eb ideve.<br \/>\nThjesht duke aluduar n\u00eb logjiken e th\u00ebnies s\u00eb nobelistit francez Albert Camus (lidhur me lirin\u00eb), pra, demokracia si liri e zgjedhjes n\u00ebp\u00ebrmjet vet\u00eb &#8220;liris\u00eb&#8221; prore e riciklon shpres\u00ebn, dhe n\u00eb thelb sikur i jep shansin vet\u00eb &#8220;shansit&#8221; p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Demokracia mbase s&#8217;\u00ebsht\u00eb perfekte, s&#8217;ka si t&#8217;jet\u00eb&#8230; meq\u00eb s&#8217;ka asgj\u00eb perfekte. N\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb (e q\u00eb merret si djepi i saj) s&#8217;ka patur si t&#8217;na ishte perfekte, kur ndoshta mbi 70% ishin skllev\u00ebr e femrash pa t\u00eb drejt\u00eb vote. Demokraci i th\u00ebn\u00e7in asaj t\u00eb Greqis\u00eb&#8230; por ishte &#8220;demokraci&#8221; : )<br \/>\nN\u00eb koh\u00ebt m\u00eb t\u00eb reja (n\u00eb dit\u00ebt e sotme) doli q\u00eb normat e demokracis\u00eb mund dhe t\u00eb manipulohen, psh. si\u00e7 ndodhi n\u00ebp\u00ebrmjet teknologjive t\u00eb reja, AI e &#8220;big data&#8221; e n\u00ebp\u00ebrmjet makinerive a la Facebook &#8211; Cambridge Analytica.<\/p>\n<p>Prap\u00ebseprap\u00eb, qoft\u00eb dhe joperfekte sot p\u00ebr sot s&#8217;kemi di\u00e7 m\u00eb t\u00eb avancuar. Gj\u00ebja m\u00eb e d\u00ebmshme \u00ebsht\u00eb n\u00ebse abuzojm\u00eb me vet\u00eb &#8220;lirin\u00eb&#8221;, n\u00ebse e cenojm\u00eb bazamentin e thjesht\u00eb t\u00eb liris\u00eb, n\u00ebse s&#8217;ia dalim ta ruajm\u00eb elementin kryesor t\u00eb demokracis\u00eb.<\/p>\n<p>Besoj gjithkush \u00ebsht\u00eb i informuar tashm\u00eb, gjithsesi meq\u00eb ra fjala e &#8220;jop\u00ebrkryerjes&#8221;, &#8220;Cambridge Analytica&#8221; ishte nj\u00eb data-kompani britanike-amerikane, ishin di\u00e7 si &#8220;minator\u00eb&#8221; t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave&#8221; (big data). Kompania merrej me analiz\u00ebn e k\u00ebtyre &#8220;bjeshk\u00ebve&#8221; prej t\u00eb dh\u00ebnash dhe me marketingun e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb komunikimeve strategjike p\u00ebr fushatat zgjedhore. Kompania qe startuar n\u00eb v. 2013, dhe qe shuar para disa muajsh, 2018.<\/p>\n<p>Mediat anemban\u00eb bot\u00ebs thoshin se arsyeja e mbylljes ishte skandali me t\u00eb dh\u00ebnat vjelur nga Facebook, manipulimi me t\u00eb dh\u00ebnat e dhjetra miliona llogarive t\u00eb Fb, influencimi i zgjedhjeve t\u00eb ShBA, n\u00eb v. 2016. N\u00eb rregull, skandal i madh q\u00eb \u00e7&#8217;ke me t\u00eb. Le t&#8217;themi se ardhjen e nj\u00eb Trump-i s&#8217;e pati pritur ndoshta gjysma e Amerik\u00ebs demokratike, dhe ndoshta pjesa d\u00ebrrmuese e bot\u00ebs. Asgj\u00eb, gjysma e Amerik\u00ebs mund t&#8217;jet\u00eb zhg\u00ebnjyer, por s&#8217;\u00ebsht\u00eb shembur bota. Ja q\u00eb &#8220;demokracia&#8221; do ta ricikloj\u00eb ak\u00ebcilin &#8220;judgement error&#8221; t\u00eb votuesve, Amerika e madhe do ta ket\u00eb rishtas shansin p\u00ebr rikuperime e p\u00ebr meditime.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo problemi me manipulimin e demokracis\u00eb mund t&#8217;jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb i thell\u00eb, sesa nj\u00eb cik\u00ebl zgjedhjesh. Njerezit me t\u00eb drejt\u00eb sot dyshojn\u00eb q\u00eb jo vet\u00ebm zgjedhjet amerikane qen\u00eb manipuluar, por dhe Brexit ndoshta na ishte &#8220;marifet&#8221; i Cambridge Analytica. E leht\u00eb dmth. t\u00eb imagjinohet sa d\u00ebm i madh i b\u00ebhet ak\u00ebcil\u00ebs shoq\u00ebri me &#8220;prekjen&#8221; e standardeve demokratike, pavar\u00ebsisht se si b\u00ebhet.<\/p>\n<p>[ Piktura: Jean Marc Nattier (1685-1766) &#8211; <strong>Drejt\u00ebsia duke e nd\u00ebshkuar Padrejt\u00ebsin\u00eb<\/strong>, 1737 ]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3464\" src=\"https:\/\/www.letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Demokracia-Riciklimi-i-p\u00ebrhersh\u00ebm-i-shpres\u00ebs.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1630\" \/><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, T 2018 (Albert Camus &#8211; &#8220;liria s&#8217;\u00ebsht\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr por shansi p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb&#8220;) Nga shum\u00eb t\u00eb mira t\u00eb demokracis\u00eb, ato m\u00eb t\u00eb mirat ky\u00e7 (bazuar n\u00eb arsyen) mbase jan\u00eb LIRIA dhe riciklimi&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=3463\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,10],"tags":[],"class_list":["post-3463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}