{"id":3549,"date":"2019-10-16T09:00:35","date_gmt":"2019-10-16T09:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=3549"},"modified":"2024-04-12T11:20:18","modified_gmt":"2024-04-12T10:20:18","slug":"leon-cogniet-briseja-duke-vajtuar-patrokliun-1815","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=3549","title":{"rendered":"L\u00e9on Cogniet &#8211; Briseja duke vajtuar Patrokliun, 1815"},"content":{"rendered":"<p>L\u00e9on Cogniet (1794-1880) &#8211; <strong>Briseja duke vajtuar Patrokliun<\/strong>, 1815<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3550\" src=\"https:\/\/www.letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/L\u00e9on-Cogniet-1794-1880-Briseja-duke-vajtuar-Patrokliun-1815.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1230\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/L\u00e9on-Cogniet-1794-1880-Briseja-duke-vajtuar-Patrokliun-1815.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/L\u00e9on-Cogniet-1794-1880-Briseja-duke-vajtuar-Patrokliun-1815-300x231.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/L\u00e9on-Cogniet-1794-1880-Briseja-duke-vajtuar-Patrokliun-1815-768x590.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/L\u00e9on-Cogniet-1794-1880-Briseja-duke-vajtuar-Patrokliun-1815-1024x787.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/p>\n<p>(s. guraziu &#8211; ars poetica &#8211; koment, art klasik)<br \/>\n&#8230;n\u00eb piktur\u00ebn e Cogniet, majtas e shohim Akilin e &#8220;tmerruar&#8221; pas vrasjes s\u00eb Patrokliut nga Hektori (princi i Troj\u00ebs, kryetrimi q\u00eb u printe trojan\u00ebve n\u00eb mbrojtjen e Troj\u00ebs), tutje si detaj &#8220;qendror&#8221; piktural shihet Briseja (ose Hipodameia &#8211; Briseida ishte emri romak i saj) mbi trupin e Patrokliut duke qar\u00eb e vajtuar&#8230; ironia \u00ebsht\u00eb se jeta e bukuroshes Briseja qe shkat\u00ebrruar nga vet\u00eb Akili, ky ia pati vrar\u00eb burrin dhe 3 v\u00ebllez\u00ebrit, si dhe e pati marr\u00eb me vete si &#8220;robin\u00eb lufte&#8221;, si skllave &#8211; sidoqoft\u00eb, edhe p\u00ebrkund\u00ebr tragjedis\u00eb familjare shkaktuar nga Akili, edhe p\u00ebrkund\u00ebr se grek\u00ebt ishin armiqt\u00eb q\u00eb kishin vrar\u00eb e shkat\u00ebrruar gjith\u00e7ka t\u00eb popullit t\u00eb saj, edhe p\u00ebrkund\u00ebr natyr\u00ebs s\u00eb \u00e7uditshme emocionale t\u00eb njeriut&#8230; si\u00e7 na e paraqet Homeri, ajo m\u00eb von\u00eb fillon t\u00eb ndiej\u00eb p\u00ebr Akilin dhe natyrisht, tani pas vrasjes s\u00eb Patrokliut, Briseja me ndjesin\u00eb fem\u00ebrore ndien dhimbje p\u00ebr vdekjen e nj\u00eb t\u00eb riu, i &#8220;af\u00ebrm&#8221; i Akilit&#8230;<\/p>\n<p>***<br \/>\n[ m\u00eb posht\u00eb, pjes\u00eb e shk\u00ebputur nga: &#8220;Disa Pik\u00ebpyetje rreth Homoseksualizmit t\u00eb Akilit (Homerik)&#8221; &#8211; Senad Guraziu \u2013 Ars Poetica, T 2018, Sht 2022 ]<br \/>\n| &#8211; &#8211; &#8211;<br \/>\nMarr\u00ebdh\u00ebnia mes Akilit dhe Patrokliut \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paqart\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn e rrahin mendjen gjith\u00eb shkollar\u00ebt. Ishin k\u00ebta dy luft\u00ebtar\u00eb miq apo dashnor\u00eb? V\u00ebllez\u00ebr (psh. nga n\u00ebnash t\u00eb ndryshme), kusherinj, shok\u00eb lufte, apo thjesht homoseksual\u00eb t\u00eb dashuruar? Gjuha e Homerit \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb&#8230;<br \/>\nPlatoni thoshte se Akili dhe Patrokliu kishin marr\u00ebdh\u00ebnie homo-erotike. Nd\u00ebrsa mjaft shkollar\u00eb, botimet e Cambridge a t\u00eb Harvard sikur na thon\u00eb \u201cjo, xhufurraku Platon ishte ngat\u00ebrruar, e kishte gabim\u201d. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn linj\u00eb e ndjek dhe industria e Hollivudit. Vall\u00eb kujt duhet besuar, kur madje s\u2019\u00ebsht\u00eb nevoja as p\u00ebr \u201cstudime\u201d p\u00ebr ta patur t\u00eb qart\u00eb se dhe vet\u00ebm nga amforat \u201cpederastia\u201d p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn fliste Platoni, praktikohej, ishte reale.<br \/>\nPse Platoni do pohonte ashtu \u2013 apo ndoshta thjesht ishte \u201cobjektiv\u201d dhe i arsyesh\u00ebm. Platoni mir\u00eb e dinte q\u00eb pederastia ishte e zakonshme n\u00eb Greqin\u00eb e Lasht\u00eb, dhe jo vet\u00ebm ai e dinte, \u2013 mendon autori R. Stone, \u201cAthina ishin shteti i par\u00eb grek i asaj kohe p\u00ebr ta p\u00ebrfshir\u00eb praktik\u00ebn \u201chomoseksuale\u201d n\u00eb shoq\u00ebri n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb strukturore\u201d \u2013 shprehet ai.<br \/>\nQ\u00eb nga shkollar\u00ebt e vjet\u00ebr e deri dhe sot nga modern\u00ebt nuk \u00ebsht\u00eb e \u201cqart\u00eb\u201d pse Akili e donte Patrokliun aq shum\u00eb! Pse do t\u2019b\u00ebnte aq shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb, pse nuk i dhimbsej as jeta as hi\u00e7gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb? Pse do qante, pse do binte aq ul\u00ebt, jo tashm\u00eb si nj\u00eb burr\u00eb, a si nj\u00eb hero, as si trim, por si nj\u00eb i dob\u00ebt, i katandisur si mos m\u00eb keq. Do tregohej shum\u00eb m\u00eb i dob\u00ebt sesa vet\u00eb Briseja, mbi trupin e pajet\u00eb t\u00eb Patrokliut!<br \/>\nHomeri s\u2019thot\u00eb asnj\u00eb fjal\u00eb q\u00eb lidhja mes Akilit e Patrokliut t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb homo-erotike. Mir\u00ebpo s\u2019e fsheh faktin q\u00eb me vrasjen e Patrokliut, Akili qe zem\u00ebruar tep\u00ebr shum\u00eb, m\u00eb \u201ctep\u00ebr\u201d se \u00e7\u2019duhej. Ashtu-k\u00ebshtu kryetrimi s\u2019kishte frik\u00eb nga asgj\u00eb, ishte trim i madh (nj\u00ebsoj si dhe Hektori n\u00eb mbrojtjen e Trojes s\u00eb vet). U desh vrasja e Patrokliut q\u00eb Akili t\u2019i \u201ckthehej\u201d luft\u00ebs, thuase tashm\u00eb vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb hakmerrej p\u00ebr Patrokliun. Sipas Akilit, tashm\u00eb sakaq nj\u00ebri prej tyre duhej t\u00eb vdiste, o Hektori o ai vet\u00eb.<br \/>\nLufta kishte nj\u00eb dekad\u00eb tashm\u00eb q\u00eb vazhdonte, pik\u00ebrisht n\u00eb vitin e fundit Akili do t\u2019fyhej keq nga kryekomandanti, Agamemnoni. Shkaku, Briseja e bukur, robina \u201ce dashur\u201d e luft\u00ebs s\u00eb Akilit (i takonte Akilit, por ia pati marr\u00eb Agamemnoni, mbase i p\u00eblqente p\u00ebr vete), tani p\u00ebr inat Akili s\u2019donte t\u00eb luftonte. Si mund t\u00eb frym\u00ebzohesh p\u00ebr luft\u00eb (pas nj\u00eb dekade ve\u00e7 duke luftuar) n\u00ebse komandanti merret me t\u00eb tilla padrejt\u00ebsi. Del se Akili s\u2019kishte aspak faj, si \u201ckoncept\u201d arsyetohet plot\u00ebsisht hidh\u00ebrimi i tij. Tekefundit k\u00ebshtu na e paraqet Homeri.<br \/>\nDo t\u2019refuzonin t\u00eb luftonin dhe burrat t\u00eb cil\u00ebve u printe Akili (mirmidon\u00ebt). Pra Akili qe \u201chidh\u00ebruar\u201d fort me Agamemnonin (ky ishte di\u00e7 si \u201cmareshal\u201d p\u00ebr gjith\u00eb ushtrin\u00eb greke). Anise 10 vite luft\u00eb (ve\u00e7 ishin b\u00ebr\u00eb), sakrifica e mundime t\u00eb medha, tani Akilit i p\u00eblqente t\u00eb fishk\u00ebllente me syt\u00eb kah qielli. Tashm\u00eb v\u00ebrtitej posht\u00eb e lart plazhit kot, i p\u00eblqente t\u00eb merrej me hi\u00e7gj\u00eb, m\u00eb mir\u00eb t\u00eb piqte shtalba sesa t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb betejat!<br \/>\nMeq\u00eb Akili s\u2019donte t\u00eb luftonte, at\u00ebher\u00eb sipas Homerit dikush duhej, pena e tij do ta zgjedhte Patrokliun. Deri at\u00ebher\u00eb Patrokliu thuase q\u00ebronte patate n\u00eb kuzhin\u00ebn e armades greke, s\u2019dinte gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb asnj\u00ebra nga per\u00ebndeshat. Aq i \u201caf\u00ebrt\u201d me Akilin, mir\u00ebpo ja q\u00eb per\u00ebndesha Athina s\u2019do i ndihmonte me l\u00ebngun magjik! Meq\u00eb Akili e kishte vullnetin p\u00ebrtok\u00eb, s\u2019i duheshin tutje helmetat, do i huazonte Patrokliu, q\u00eb t\u00eb maskohej gjoja si Akil.<br \/>\nN\u00eb rregull, Hektori s\u2019do ta njihte Patrokliun n\u00ebn armorin e Akilit. Patrokliu donte t\u00eb shtirej nj\u00eb Akil zem\u00ebrluan, thuase dhe pas 10 vitesh t\u00eb \u00e7elikosjes me luft\u00ebn kishte ngelur ende nj\u00eb djaloshar naiv, i nj\u00ebjti Patroklius kur qe nisur! Do zhvillohej nj\u00eb betej\u00eb, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Patrokliut beteja qe fituar nga grek\u00ebt. P\u00ebr fat t\u00eb keq ai vet\u00eb megjithat\u00eb qe vrar\u00eb nga Hektori, anise ky i fundit do t\u2019pandehte se kishte vrar\u00eb Akilin.<br \/>\nHistoria ka mjaft shembuj kur luftrat nisen p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb femre, e gjith\u00eb Greqia qe trazuar p\u00ebr ta mbrojtur nderin. Mir\u00ebpo kur nj\u00eb luft\u00ebtar i vet\u00ebm, kur vet\u00eb kryetrimi e braktis luft\u00ebn, vall\u00eb si nuk u gjet pastaj nj\u00eb Helena p\u00ebr ta \u201cbindur\u201d q\u00eb t\u2019i kthehej luft\u00ebs dhe mbrojtjes s\u00eb nderit, pse duhej t&#8217;ishte nj\u00eb mashkull?<br \/>\nN\u00ebse nj\u00eb fem\u00ebr e vetme do t\u2019ishte e mjaftueshme p\u00ebr ta bindur gjith\u00eb Greqin\u00eb t\u00eb nisej me \u201c1001\u201d anije p\u00ebrtej detit dhe ta shfaroste Trojen, vall\u00eb pse s\u2019u gjet nj\u00eb \u201cHelena\u201d tjet\u00ebr pastaj q\u00eb ta bindte nj\u00eb Akil t\u00eb vet\u00ebm?! N\u00ebse Akili ishte \u201cpederast\u201d (si\u00e7 insistonte Platoni dhe t\u00eb tjer\u00eb \u201ckronist\u00eb\u201d), pse duhej nj\u00eb mashkull i dashur Homer, pse nj\u00eb Patroklius? Pse Platoni do thoshte di\u00e7 ashtu n\u00ebse t&#8217;mos ishte e v\u00ebrtet\u00eb, se Akili dhe Patrokliu ishin dashnor\u00eb, do ishte nonsens i madh p\u00ebr nj\u00eb Platon, do ishte paragjykimi m\u00eb i madh platonik.<br \/>\nHomeri e kthen Akilin n\u00eb luft\u00eb me \u201cndihm\u00ebn\u201d e Patrokliut, por refuzon t\u2019na e sqaroj\u00eb \u201caf\u00ebrsin\u00eb\u201d, marr\u00ebdh\u00ebnien e sakt\u00eb mes tyre. Homeri refuzon q\u00eb t\u2019i p\u00ebrshkruante si \u201chomoseksual\u00eb\u201d, askund s\u2019e p\u00ebrmend nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb till\u00eb. Akili pastaj do ta vriste Hektorin, por kjo pati qen\u00eb e mundur me ndihm\u00ebn e per\u00ebndesh\u00ebs Athina. Fuqin\u00eb Akili e pati marr\u00eb nga \u201cmrekullia\u201d q\u00eb ia pati dh\u00ebn\u00eb ta pinte per\u00ebndesha Athina.<br \/>\n| &#8211; &#8211; &#8211;<br \/>\n[ shk\u00ebputur nga: &#8220;Disa Pik\u00ebpyetje rreth Homoseksualizmit t\u00eb Akilit (Homerik)&#8221; &#8211; Senad Guraziu \u2013 Ars Poetica, T 2018, Sht 2022 ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00e9on Cogniet (1794-1880) &#8211; Briseja duke vajtuar Patrokliun, 1815 (s. guraziu &#8211; ars poetica &#8211; koment, art klasik) &#8230;n\u00eb piktur\u00ebn e Cogniet, majtas e shohim Akilin e &#8220;tmerruar&#8221; pas vrasjes s\u00eb Patrokliut nga Hektori (princi i Troj\u00ebs, kryetrimi q\u00eb u&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=3549\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-3549","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3549\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}