{"id":4794,"date":"2019-10-25T19:49:47","date_gmt":"2019-10-25T18:49:47","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4794"},"modified":"2024-04-12T08:42:37","modified_gmt":"2024-04-12T07:42:37","slug":"dite-historike-perplasje-e-gjiganteve-me-eufori-e-me-superlativa-kuantike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4794","title":{"rendered":"Dit\u00eb Historike &#8211; P\u00ebrplasje e Gjigant\u00ebve (me Eufori e me Superlativa kuantik\u00eb)!"},"content":{"rendered":"<p><em>(sguraziu &#8211; ars poetica, 25 t 2019 &#8211; koment)<\/em><\/p>\n<p>Gjigant\u00ebt Google dhe IBM nuk pajtohen lidhur me &#8220;rezultatet&#8221; e eksperimentit historik n\u00eb fush\u00ebn e kompjuteristik\u00ebs kuantike. Mburravecll\u00ebkun e Google ekspert\u00ebt e IBM e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta kap\u00ebrdijn\u00eb : )<\/p>\n<p>Sot Google pati njoftuar se m\u00eb n\u00eb fund e ka arritur &#8220;supremacin\u00eb kuantike&#8221; (ka disa vite q\u00eb Google dhe t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb n\u00eb gar\u00eb me shkencat e tyre super-sekrete kuantike). Rivali kryesor i Google (p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e kompjuterave kuantik\u00eb) paska th\u00ebn\u00eb q\u00eb kuantist\u00ebt e Google flasin me superlativa jorealistik\u00eb, pasi nuk e kan\u00eb arritur &#8220;supremacin\u00eb kuantike&#8221;.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta kuptuar (apo dhe moskuptuar) mosmarr\u00ebveshjen e tyre, sikur varet nga vet\u00eb termi &#8220;supremaci kuantike&#8221;. \u00c7&#8217;do t\u00eb thot\u00eb termi ekzakt\u00ebsisht, kjo \u00ebsht\u00eb po ashtu relative dhe realisht prap\u00eb varet kujt i drejtohemi. Termin &#8220;supremaci&#8230; apo ep\u00ebrsi kuantike&#8221; e pati kalitur fizikanti John Preskill n\u00eb v. 2012 (Instituti i Teknologjis\u00eb, Kaliforni). Atij i qe nevojitur p\u00ebr ta p\u00ebrshkruar momentin kur nj\u00eb kuantum-kompjuter m\u00eb n\u00eb fund tejkalon super-kompjuterin m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm klasik.<\/p>\n<p>Sot p\u00ebr sot, sa i p\u00ebrket &#8220;kompjuterit klasik&#8221; m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm, ky i takon kompanis\u00eb IBM, quhet &#8220;Summit&#8221; (n\u00eb foto, djathas). Google qenka mburrur duke th\u00ebn\u00eb se, derisa kuantum-kompjuterit t\u00eb tyre i jan\u00eb nevojitur 200 sekonda, p\u00ebr ta kryer operacionin e nj\u00ebjt\u00eb super-kompjuterit t\u00eb IBM do t&#8217;i duheshin rreth 10.000 vjet.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebve t\u00eb IBM u paska ardhur fort inat, sakaq krenaris\u00eb s\u00eb Google i qenkan p\u00ebrgjigjur me nj\u00eb publikim shkencor duke th\u00ebn\u00eb se super-kalkulatorit t\u00eb tyre n\u00eb fakt do i duheshin vet\u00ebm 2.5 dit\u00eb.<\/p>\n<p>Par\u00eb nga aspekti i biznesit, nga aspekti i prestigjit dhe i rival\u00ebris\u00eb, mospajtimin e ekspert\u00ebve t\u00eb IBM e kemi t\u00eb leht\u00eb ta kuptojm\u00eb. Mir\u00ebpo dor\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr, nga ana e v\u00ebrtet\u00ebsis\u00eb shkencore duket kontradiksion mjaft i \u00e7uditsh\u00ebm. Fare pafaj\u00ebsisht mund t\u00eb shtrohet pyetja: \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb pohimi i Google, apo thjesht nj\u00eb &#8220;g\u00ebnjesht\u00ebr&#8221; strategjike (aso e pafajshme, afariste)?!<\/p>\n<p>Ajnshtajni ndoshta do kishte qeshur e buz\u00ebqeshur sot t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn, do t&#8217;k\u00ebnaqej duke i fryr\u00eb llull\u00ebs dhe skeps\u00ebs s\u00eb vet (t\u00eb njohur) kuantike. Sipas Google (ndoshta) IBM thjesht e ka nga inati. Nd\u00ebrsa sipas IBM, demantimi i tyre shkencor i &#8220;euforis\u00eb googlistike-kuantike&#8221; vetvetiu n\u00ebnkupton se tani p\u00ebr tani NUK b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ndonj\u00eb &#8220;supremaci kuantike&#8221;!<\/p>\n<p>[ <em>referencat: Nature, IBM, The Atlantic, Quanta, Caltech-Edu<\/em> ]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4795\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Dit\u00eb-Historike-P\u00ebrplasje-e-Gjigant\u00ebve.jpg\" alt=\"\" width=\"1950\" height=\"1300\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Dit\u00eb-Historike-P\u00ebrplasje-e-Gjigant\u00ebve.jpg 1950w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Dit\u00eb-Historike-P\u00ebrplasje-e-Gjigant\u00ebve-300x200.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Dit\u00eb-Historike-P\u00ebrplasje-e-Gjigant\u00ebve-768x512.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Dit\u00eb-Historike-P\u00ebrplasje-e-Gjigant\u00ebve-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1950px) 100vw, 1950px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(sguraziu &#8211; ars poetica, 25 t 2019 &#8211; koment) Gjigant\u00ebt Google dhe IBM nuk pajtohen lidhur me &#8220;rezultatet&#8221; e eksperimentit historik n\u00eb fush\u00ebn e kompjuteristik\u00ebs kuantike. Mburravecll\u00ebkun e Google ekspert\u00ebt e IBM e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta kap\u00ebrdijn\u00eb : )&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=4794\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-4794","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4794\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}