{"id":490,"date":"2019-09-20T12:42:54","date_gmt":"2019-09-20T12:42:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=490"},"modified":"2024-08-27T11:43:53","modified_gmt":"2024-08-27T10:43:53","slug":"proudhon-qeveria-drejtesia-dhe-morali-i-saj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=490","title":{"rendered":"Proudhon &#8211; Qeveria, Drejt\u00ebsia dhe Morali i saj!"},"content":{"rendered":"<p>T&#8217;jesh i qeverisur &#8211; Qeveria, Drejt\u00ebsia dhe Morali i saj!<br \/>\n<em>(S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Sh 2017)<\/em><\/p>\n<p>Sipas anarkistit t\u00eb par\u00eb (q\u00eb e njeh bota filozofike-teorike-ekonomike), Pierre-Joseph Proudhon, t&#8217;kesh pun\u00eb me &#8220;qeverin\u00eb&#8221; s&#8217;\u00ebsht\u00eb dhe aq p\u00ebr lakmi:<\/p>\n<p>&#8220;<strong>T&#8217;jesh i qeverisur do t&#8217;thot\u00eb t\u00eb jesh i mbik\u00ebqyrur, i inspektuar, i spiunuar, i dirigjuar, i drejtuar me ligj, i num\u00ebruar, i rregulluar, i regjistruar, i indoktrinuar, i lar\u00eb trush, i kontrolluar, i rikontrolluar, i vler\u00eb-caktuar, i vler\u00eb-matur, i cenzuruar, i komanduar nga krijesa q\u00eb nuk kan\u00eb as t\u00eb drejt\u00ebn, as diturin\u00eb dhe as virtytin t\u00eb qeverisin.<\/strong><br \/>\n<strong>I qeverisur do t&#8217;thot\u00eb t\u00eb jesh n\u00eb secilin operacion, n\u00eb secilin transaksion i sh\u00ebnuar, i regjistruar, i diskutuar (i dyshuar), i taksuar, i stampuar, i p\u00ebrcaktuar, i num\u00ebruar, i vler\u00ebsuar (i dyshuar), i licencuar, i autorizuar, i qortuar, i privuar, i ndaluar, i riformuar, i korrigjuar, i d\u00ebnuar.<\/strong><br \/>\n<strong>\u00cbsht\u00eb n\u00ebn pretekstin e sh\u00ebrbimeve publike dhe n\u00eb em\u00ebr t\u00eb interesit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb detyrohesh p\u00ebr kontribut, i ushtruar, i zhvatur, i shfryt\u00ebzuar, i monopolizuar, i detyruar, i shtrydhur, i mashtruar, i grabitur; dhe, p\u00ebr rezistenc\u00ebn m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, pas fjal\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb ankes\u00ebs, t\u00eb jesh i shtypur, i gjobitur, i keqp\u00ebrdorur, i ngacmuar, i gjuajtur, i abuzuar, i rrahur, i \u00e7armatosur, i pranguar, i ngulfatur, i burgosur, i gjykuar, i d\u00ebnuar, i tradhtuar; dhe p\u00ebr t\u00eb kuror\u00ebzuar gjith\u00e7ka, i tallur, i p\u00ebrqeshur, i p\u00ebrbuzur, i shkelur, i \u00e7nderuar. Kjo \u00ebsht\u00eb qeveria; kjo \u00ebsht\u00eb drejt\u00ebsia e saj; ky \u00ebsht\u00eb morali i saj<\/strong>.&#8221;<br \/>\n[ <em>P-J Proudhon &#8211; &#8220;Id\u00e9e g\u00e9n\u00e9rale de la r\u00e9volution au XIXe si\u00e8cle&#8221;<\/em> ]<\/p>\n<p>[ sh\u00ebnim shtes\u00eb ]<\/p>\n<p>S&#8217;e kam iden\u00eb si e quajn\u00eb ekonomist\u00ebt shqiptar\u00eb filozofin\u00eb ekonomike t\u00eb Proudhon, &#8220;Mutualisme&#8221;?!<br \/>\nDmth. q\u00eb t&#8217;ishte shqip\u00ebrimi i termit origjinal n\u00eb sinkroni me termin i cili p\u00ebrdoret shqip. Gjithsesi, ndoshta i thon\u00eb Mutualizmi, \u00ebsht\u00eb pra si teori ekonomike dhe si kahje mendimi e shkoll\u00ebs filozofike t\u00eb Anarkizmit, e cila bazohet n\u00eb mendimet e politikanit francez Pierre-Joseph Proudhon (1809-1865). Thuhet se Proudhon ishte i pari q\u00eb deklaroi t\u00eb jet\u00eb &#8220;anarkist&#8221; dhe gjer\u00ebsisht konsiderohet nj\u00ebri nga teoricien\u00ebt m\u00eb me influenc\u00eb t\u00eb ideologjis\u00eb s\u00eb Anarkizmit.<\/p>\n<p>[ Piktura: <em>Gustave Courbet &#8211; Proudhon dhe f\u00ebmij\u00ebt e tij, 1865<\/em> ]<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-491 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865.jpg\" alt=\"\" width=\"1926\" height=\"1431\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865.jpg 1926w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865-300x223.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865-768x571.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Gustave-Courbet-Proudhon-dhe-f\u00ebmij\u00ebt-e-tij-1865-1024x761.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1926px) 100vw, 1926px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T&#8217;jesh i qeverisur &#8211; Qeveria, Drejt\u00ebsia dhe Morali i saj! (S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Sh 2017) Sipas anarkistit t\u00eb par\u00eb (q\u00eb e njeh bota filozofike-teorike-ekonomike), Pierre-Joseph Proudhon, t&#8217;kesh pun\u00eb me &#8220;qeverin\u00eb&#8221; s&#8217;\u00ebsht\u00eb dhe aq p\u00ebr lakmi: &#8220;T&#8217;jesh i qeverisur&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=490\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=490"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}