{"id":4917,"date":"2019-11-06T14:22:23","date_gmt":"2019-11-06T13:22:23","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4917"},"modified":"2025-03-18T07:15:36","modified_gmt":"2025-03-18T06:15:36","slug":"sylvia-plath-nokturne-akuatike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4917","title":{"rendered":"Sylvia Plath &#8211; Nokturne Akuatike"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-4913\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/sylvia_plath_5-1-e1572994474232.jpg\" alt=\"\" width=\"291\" height=\"400\" \/>NOKTURNE AKUATIKE*<br \/>\n(<strong>Sken\u00eb nate, ujore<\/strong>)<\/p>\n<p>Sylvia Plath [ 1932-1963, ShBA ]<\/p>\n<p>thell\u00eb n\u00eb shirita<br \/>\nl\u00ebngbruzt\u00eb<br \/>\nt\u00eb drit\u00ebs t\u00ebholluar<\/p>\n<p>dridhmojn\u00eb vij\u00ebza<br \/>\nvarak-ndritur<br \/>\ncurrilash:<\/p>\n<p>shojza t\u00eb zbehta<br \/>\nshllapuritin<br \/>\nshk\u00eblqim-argjend:<\/p>\n<p>n\u00eb cek\u00ebtin\u00eb peshq<br \/>\nimcak\u00eb t\u00eb shkath\u00ebt<br \/>\nreg\u00ebtojn\u00eb praruar:<\/p>\n<p>midhje blu-rrush\u00ebta<br \/>\ni hapin valvulat<br \/>\nfurish\u00ebn e epsh\u00ebm:<\/p>\n<p>shurdh-flluska h\u00ebnore<br \/>\nkandilash t\u00eb detit<br \/>\nqum\u00ebsht-gjelb\u00ebr:<\/p>\n<p>ngjalat v\u00ebrtiten nd\u00ebr<br \/>\nspiralesh finoke n\u00eb<br \/>\nbishtat e pakapsh\u00ebm:<\/p>\n<p>karavidhet qetojn\u00eb<br \/>\nzymturisht ullinj nd\u00ebr<br \/>\nkthetra shllim-zgjuar:<\/p>\n<p>posht\u00eb ku z\u00ebri vjen<br \/>\ntopitur e venitet<br \/>\nsi bronz-tingulli i<br \/>\ngongut fundosur.<\/p>\n<p><em>\u00a9 p\u00ebr p\u00ebrkthimin: S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 2019<\/em><\/p>\n<p>&#8211; &#8211; &#8211;<\/p>\n<p><strong>Peizazhist\u00ebt poetik\u00eb &#8211; Fjal\u00ebt, shpesh, ndoshta s&#8217;jan\u00eb &#8220;mediumi&#8221; adekuat!<\/strong><br \/>\n<em>(sguraziu &#8211; ars poetica, 2019 &#8211; pak fjal\u00eb)<\/em><\/p>\n<p>Teksa po lexoja &#8220;akuatiken&#8221; e Plath, sikur po thosha m\u00ebvete vall\u00eb \u00e7&#8217;i duhej &#8220;hedhja n\u00eb let\u00ebr&#8221;, vall\u00eb duhej se s&#8217;b\u00ebnte&#8230; patjet\u00ebr? V\u00ebrtet nj\u00eb tabllo e bukur &#8220;akuatike&#8221;, por poezia s&#8217;m\u00eb thot\u00eb asgj\u00eb tjet\u00ebr? Gjith\u00eb ai mund p\u00ebr t&#8217;i t\u00ebrthuruar fjal\u00ebt vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb t&#8217;ma v\u00ebshtir\u00ebsonte p\u00ebrkthimin tani, apo si! : )<br \/>\nVall\u00eb e ka kush iden\u00eb pse poet\u00ebve nganj\u00ebher\u00eb iu p\u00eblqen t\u00eb shtiren &#8220;peizazhist\u00eb me fjal\u00eb&#8221;?! Iu p\u00eblqen t\u00eb ujdisin peizazhe thjesht duke i zgjedhur ca fjal\u00eb m\u00eb &#8220;specifike&#8221; nga bagazhi gjuh\u00ebsor poetik, pa i marr\u00eb as brushat me vete, as ngjyrat&#8230; asgj\u00eb!<br \/>\nDalin shetitje natyr\u00ebs, enden buz\u00eb liqenit ose ul\u00ebn buz\u00eb detit dhe hooop takohen me muzat, her\u00eb Eutera, her\u00eb Kaliopa, her\u00eb Talia, her\u00eb Klia&#8230; iu hidhen n\u00eb qafim, sakaq i pllakos\u00eb &#8220;frym\u00ebzimi&#8221; p\u00ebr krijim.<\/p>\n<p>N\u00eb rregull kjo, ama shpesh m\u00eb mir\u00eb t&#8217;i kishin marr\u00eb ca brusha reale, e ndonj\u00eb kuti ngjyrash me vete. Pavar\u00ebsisht gjendjes shpirt\u00ebrore t\u00eb momentit, ta kap\u00ebrthesh bukurin\u00eb magjep\u00ebse t\u00eb nj\u00eb peizazhi vet\u00ebm me fjal\u00ebt, padyshim \u00ebsht\u00eb mjaft e v\u00ebshtir\u00eb. Fjal\u00ebt thjesht s&#8217;jan\u00eb &#8220;mediumi&#8221; adekuat, p\u00ebr disa gj\u00ebra t\u00eb estetikave natyrale ngjyrat realistike dhe brushat jan\u00eb t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsueshme.<\/p>\n<p>N\u00eb prurjesh kreative t\u00eb momentit, n\u00eb krijimet e tyre piktor\u00ebt e poet\u00ebt shpesh nuk ia dalin t\u00eb kap\u00ebrthejn\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 &#8220;bukuris\u00eb&#8221; si dimension artistik. Ka me miliona piktura q\u00eb nuk e &#8220;fshehin&#8221; ndonj\u00eb mesazh, sepse as nuk duhej, nuk e &#8220;trazojn\u00eb&#8221; intelektin ton\u00eb me asgj\u00eb, duhej thjesht ta kaptonin bukurin\u00eb. Si art nuk p\u00ebrmbajn\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 dimensionit estetik. Nd\u00ebrsa dihet, bukuria \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 1-ri dimension i artit.<\/p>\n<p>Kuptohet, s&#8217;ka gj\u00eb t\u00eb keqe n\u00ebse paragjendjet e gjendjet tona shpirt\u00ebrore ndonj\u00ebher\u00eb sikur s&#8217;don\u00eb t\u00eb &#8220;d\u00ebgjojn\u00eb&#8221; di\u00e7 tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 se&#8230; &#8220;natyra \u00ebsht\u00eb e bukur&#8221;, ose m\u00eb konkretisht; h\u00ebna sonte \u00ebsht\u00eb magjike, dua qet\u00ebsin\u00eb absolute t\u00eb peizazhit vjeshturak, dua shtegun e pyllit shtruar me gjethet verdhurake, dua qet\u00ebsin\u00eb e bardheme t\u00eb \u00e7atis\u00eb n\u00eb dim\u00ebr etj etj.<\/p>\n<p>Pata p\u00ebrshtypjen sikur poezia &#8220;akuatike&#8221; e Plath nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr por nj\u00eb tabllo e till\u00eb, si kaptim shpirt\u00ebror. N\u00eb dukje figura komplekse, por megjithat\u00eb sikur l\u00ebn\u00eb shijen e miksturave prej nuancash surrealiste, thuase thurima fjal\u00ebsh enkas p\u00ebr ta kapur bukurin\u00eb &#8220;mistike&#8221;, p\u00ebr ta ujdisur nj\u00eb tabllo akuarelike.<\/p>\n<p>Dihet q\u00eb poetja vuante dhe qe katandisur n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb depresive, fakti se i mori jet\u00ebn vetes n\u00eb mosh\u00ebn 30 vje\u00e7 duke l\u00ebn\u00eb prapa 2 f\u00ebmij\u00eb fare t\u00eb vegj\u00ebl, pothuaj na e thot\u00eb gjith\u00e7ka. Gjithsesi, para se t\u00eb vinte tek ajo gjendje jsht\u00ebzakonisht e r\u00ebnd\u00eb&#8230; s&#8217;do ishte e v\u00ebshtir\u00eb ta imagjinonim ndonj\u00eb mbr\u00ebmje me h\u00ebn\u00eb; ajo ulur n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb ndokund ku deti puthitet me tok\u00ebn&#8230; pothuaj me ujin rreth e rrotull, val\u00ebzat tek ia p\u00ebrk\u00ebdhelin k\u00ebmb\u00ebt, puhiza tek ia p\u00ebrshkon flok\u00ebt&#8230; e p\u00ebrhumbur n\u00eb mendime, ndoshta me or\u00eb t\u00ebra n\u00eb vetmi, deri nat\u00ebn von\u00eb duke medituar.<\/p>\n<p>Poet\u00ebt shpesh i rreken k\u00ebsa pune t\u00eb peizazhist\u00ebve, se si iu teket, e b\u00ebjn\u00eb mendjen \u00e7yk\u00eb, me fjal\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedhura, aso t\u00eb &#8220;l\u00ebmuara&#8221;, shk\u00eblqimtare, me rezonancash muzikale e sinkopash t\u00eb trajnuara provojn\u00eb t\u00eb pikturojn\u00eb lloj-lloj tabllosh e akuarelesh. Mir\u00ebpo p\u00ebrve\u00e7 si slajd i ngecur shpirt\u00ebror (kaptuar n\u00eb moementin e caktuar), p\u00ebrve\u00e7 si bujshm\u00ebri akrobacionesh gjuh\u00ebsore, poezit\u00eb e tilla peizazhiste nuk na &#8220;flasin&#8221; gj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4918\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/sylvia_plath_6.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"953\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/sylvia_plath_6.jpg 1000w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/sylvia_plath_6-300x286.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/sylvia_plath_6-768x732.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NOKTURNE AKUATIKE* (Sken\u00eb nate, ujore) Sylvia Plath [ 1932-1963, ShBA ] thell\u00eb n\u00eb shirita l\u00ebngbruzt\u00eb t\u00eb drit\u00ebs t\u00ebholluar dridhmojn\u00eb vij\u00ebza varak-ndritur currilash: shojza t\u00eb zbehta shllapuritin shk\u00eblqim-argjend: n\u00eb cek\u00ebtin\u00eb peshq imcak\u00eb t\u00eb shkath\u00ebt reg\u00ebtojn\u00eb praruar: midhje blu-rrush\u00ebta i hapin valvulat&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=4917\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-4917","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-perkthime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4917"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4917\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}