{"id":4927,"date":"2019-11-07T18:53:45","date_gmt":"2019-11-07T17:53:45","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4927"},"modified":"2024-04-12T08:23:35","modified_gmt":"2024-04-12T07:23:35","slug":"zhdukja-e-teknologjise-fshehja-prapa-vetvetes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4927","title":{"rendered":"Zhdukja e Teknologjis\u00eb, &#8220;fshehja&#8221; prapa vetvetes!"},"content":{"rendered":"<p><em>(sguraziu &#8211; ars poetica, 2016 &#8211; koment)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4928\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Zhdukja-e-Teknologjis\u00eb-fshehja-prapa-vetvetesjpg.jpg\" alt=\"\" width=\"1800\" height=\"1200\" \/><\/p>\n<p>Disa dekada m\u00eb par\u00eb kompjuter\u00ebve t\u00eb NASA u duhej nj\u00eb stadion futbolli p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb vend. P\u00ebrndryshe s&#8217;mund t\u00eb ishin &#8220;smart&#8221;, n\u00ebse t\u00eb vegj\u00ebl sa nj\u00eb sall\u00eb basketbolli pak men\u00e7uri u takonte, s&#8217;ia vlente. Sot t\u00eb gjitha shkencat e dikurshme t\u00eb NASA, dhe shum\u00eb teknologji t\u00eb tjera &#8220;extra&#8221;, disa her\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuara, mund t&#8217;i mbajm\u00eb n\u00eb xhep. Mrekullia vet\u00eb!<\/p>\n<p>Ama p\u00ebr fat t\u00eb keq, sado jan\u00eb miniaturizuar teknologjikat e koh\u00ebs son\u00eb, as sot ende s&#8217;kemi si i fshehim gj\u00ebrat, s&#8217;kemi si t&#8217;i b\u00ebjm\u00eb t\u00eb padukshme. Madje as nuk duam t&#8217;i fshehim, p\u00ebrkundrazi, duam q\u00eb t\u00eb krenohemi me aparatet e shtrenjta q\u00eb i blejm\u00eb. Totalisht e kuptueshme dhe af\u00ebrmendsh, vall\u00eb \u00e7&#8217;do na duhej iPhone, apo robot-automobili yn\u00eb i cili thuase i lexon mendimet tona, na vozit\u00eb, na i hap\u00eb dyert, na e mban shampanj\u00ebn t\u00eb ftoht\u00eb etj etj&#8230; n\u00ebse t&#8217;mos e dinte askush q\u00eb i kemi? Jo pra, do ishte nonsens, gjithkush duhet ta dij\u00eb se kemi iPhone t\u00eb men\u00e7ur.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, bie fjala do b\u00ebheshim gazi i bot\u00ebs n\u00ebse futemi n\u00eb dyqan dhe blejm\u00eb nj\u00eb t\u00eb dashur robotike, di\u00e7 si kukull\u00eb robotoide e cila sipas fabrikantit s&#8217;di t\u00eb gatuaj\u00eb ama \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e zonja n\u00eb shtrat, gjith\u00eb lagjia do spekulonte se na ka l\u00ebn\u00eb mendja \ud83d\ude42<br \/>\nGjithsesi, sipas ekspert\u00ebve rreth avancimeve t\u00eb s\u00eb ardhmes, ca m\u00eb tutje kah futurizmi edhe k\u00ebso &#8220;luksozitete&#8221; do jet\u00eb e mundur t\u00eb fshihen, do t&#8217;jen\u00eb t\u00eb dukshme apo t\u00eb padukshme, sipas tekave e qejfit t\u00eb pronar\u00ebve.<\/p>\n<p>Ka t\u00eb ashtuquajtur &#8220;futurist\u00eb&#8221;, njer\u00ebz q\u00eb i studiojn\u00eb trendet dhe arritjet teknologjike, si dhe nd\u00ebrlidhjen e k\u00ebtyre zhvillimeve me &#8220;antropologjikat&#8221;, me organizmat socio-politik\u00eb etj. Sipas ekspert\u00ebve t\u00eb futurizmit (kam p\u00ebrshtypjen t\u00eb till\u00eb jan\u00eb di\u00e7 si shkenc\u00ebtar\u00eb, teoricien\u00eb t\u00eb shkencave por ama dhe vizionar\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb, pajisur me vizionet futuristike t\u00eb tipit a la Isaac Asimov), nd\u00ebraktiviteti superior me teknologjin\u00eb na e mund\u00ebson t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb. Jo vet\u00ebm t\u00eb jet\u00ebs private por dhe shoq\u00ebrore n\u00eb shkall\u00eb masive. Psh. avancohet procesi m\u00ebsimor, p\u00ebrparohen procedurat dhe sh\u00ebrbimet mjek\u00ebsore, avancohet trajtimi i s\u00ebmundjeve etj. etj.<\/p>\n<p>Ata thon\u00eb se gjith\u00e7ka n\u00eb t\u00eb ardhmen do duhej t\u00eb ishte m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdorim dhe integrim, meq\u00eb aparaturat do t&#8217;jen\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;hibridizimi&#8221; tekno-natyral. Andaj duhet ta kemi p\u00ebr zem\u00ebr buj\u00ebn e sotme, euforin\u00eb, gar\u00ebn p\u00ebr prestigj, p\u00ebr supremaci, duhet t&#8217;kemi mir\u00ebkuptim rreth \u00e7apitjes teknologjike e shkencore. Sipas tyre s&#8217;\u00ebsht\u00eb nevoja t&#8217;kemi frik\u00eb nga trazimi i &#8220;balansit me natyr\u00ebn&#8221; pasi \u00ebsht\u00eb supozuar q\u00eb teknologjia t\u00eb &#8220;fshihet&#8221; disi prapa vetvetes, t\u00eb b\u00ebhet pothuaj e padukshme&#8230; duke qen\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht pjes\u00eb integrale e \u00e7do gj\u00ebje.<\/p>\n<p>Ngjash\u00ebm si t\u00eb mund\u00ebsosh q\u00eb pem\u00ebt me gjethet e tyre nat\u00ebn t\u00eb b\u00ebjn\u00eb drit\u00eb, diten merren me fotosintez\u00ebn&#8230; ama me marifetet nanoskopike ua &#8220;k\u00ebrkon&#8221; q\u00eb nat\u00ebn t\u00eb b\u00ebjn\u00eb drit\u00eb. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb e mundur, natyrisht, pasi q\u00eb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me struktura t\u00eb manipulimit nano-shtresor t\u00eb materialeve, ose dhe me manipulime t\u00eb materies n\u00eb nivel molekular &#8211; thon\u00eb ata.<\/p>\n<p>Nanoteknologjia molekulare n\u00ebnkupton nd\u00ebrtimin e strukturave t\u00eb nd\u00ebrlikuara, duke manipuluar specifikat atomike me an\u00eb t\u00eb mekanosintez\u00ebs. Asgj\u00eb s&#8217;do jet\u00eb e dukshme p\u00ebr &#8220;syrin&#8221; ama dhe vet\u00eb fibrat e fanel\u00ebs son\u00eb do jen\u00eb t\u00eb &#8220;men\u00e7ura&#8221;, do din\u00eb si t&#8217;ia b\u00ebjn\u00eb me djers\u00ebn n\u00ebn sqetullat.<br \/>\nNga ana tjet\u00ebr fuqia e nevojshme procesuese (kompjuterike) nuk do jet\u00eb n\u00eb pyetje, pasi q\u00eb do kemi mjete shum\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuara n\u00ebp\u00ebrmjet kuantum-teknologjis\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(sguraziu &#8211; ars poetica, 2016 &#8211; koment) &nbsp; Disa dekada m\u00eb par\u00eb kompjuter\u00ebve t\u00eb NASA u duhej nj\u00eb stadion futbolli p\u00ebr t\u00eb z\u00ebn\u00eb vend. P\u00ebrndryshe s&#8217;mund t\u00eb ishin &#8220;smart&#8221;, n\u00ebse t\u00eb vegj\u00ebl sa nj\u00eb sall\u00eb basketbolli pak men\u00e7uri u takonte,&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=4927\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-4927","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4927","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4927"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4927\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4927"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4927"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4927"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}