{"id":4939,"date":"2019-11-07T21:08:41","date_gmt":"2019-11-07T20:08:41","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4939"},"modified":"2025-09-19T02:57:05","modified_gmt":"2025-09-19T01:57:05","slug":"james-cook-moskuptimi-ngaterrimi-dhe-keqemertimi-per-kenguret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=4939","title":{"rendered":"James Cook &#8211; Moskuptimi, ngat\u00ebrrimi dhe keqem\u00ebrtimi p\u00ebr Kangur\u00ebt!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, N 2014<\/em> (ngjash\u00ebm si\u00e7 shurdhani Kolumbo e pati quajtur Ameriken : )<\/p>\n<p>Nj\u00eb mit lidhur me kangur\u00ebt qenka hedhur posht\u00eb n\u00eb vitin 1970 nga gjuh\u00ebtari-studiusi John B. Haviland, n\u00eb studimin e tij lidhur me popullin &#8220;Guugu Yimithirr&#8221; t\u00eb Australis\u00eb! Paska qarkulluar besimi se &#8220;kangur&#8221; ishte emri origjinal i kangur\u00ebve, si shprehje e gjuh\u00ebs Guugu Yimithirr, &#8220;gangurru&#8221; (por e cila shprehje n\u00eb fakt do t&#8217;thot\u00eb &#8220;nuk t\u00eb kuptoj&#8221; &#8211; dmth. nga moskuptimi ka ardhur ngat\u00ebrrimi&#8230; dhe pastaj si rrjedhoj\u00eb keqem\u00ebrtimi : )<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebsaj legjende, James Cook dhe Joseph Banks duke eksploruar nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb Australis\u00eb (q\u00eb sot u quajka Cooktown, sepse tani \u00ebsht\u00eb qytet dhe dmth. mban emrin e tij) paskan hasur n\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme, e cila k\u00ebrcente si e \u00e7mendur. Ata e paskan pyetur nj\u00eb banor lokal p\u00ebr emrin e k\u00ebsaj kafshe t\u00eb panjohur, indigjeni s&#8217;paska qen\u00eb mosp\u00ebrfill\u00ebs por qenka p\u00ebrgjigjur &#8220;gangurru&#8221; (dmth. &#8220;s&#8217;t\u00eb marr vesh&#8221;), dhe hoooop kapiteni Cook na e paska marr\u00eb t\u00eb jet\u00eb emri q\u00eb i duhej.<br \/>\nEmri qenka regjistruar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb si &#8220;Kanguru&#8221; m\u00eb 12 korrik 1770 n\u00eb ditarin e vet nga Joseph Banks, nd\u00ebrsa nga James Cook pak\u00ebz m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 4 gusht 1770.<\/p>\n<p>***<br \/>\n: ) m&#8217;u kujtua di\u00e7 e ngjashme, m&#8217;u kujtua em\u00ebrtimi i Amerik\u00ebs nga shurdhani Kolumbo. \u00c7far\u00eb analogjie, James Cook&#8230; m\u00eb \u00e7oi tek Kristofor Kolumbo (apo tek Crist\u00f3bal Col\u00f3n, meq\u00eb ishte spanjoll).<br \/>\nRastin e ngat\u00ebrres\u00ebs s\u00eb Kolumbos dikush, shum\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, n\u00eb v. 1997, teksa donte t&#8217;i fshikullonte pseudo-historian\u00ebt, pseudo-gjuh\u00ebtar\u00ebt apo n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, pseudo-shkenc\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb, e pati sqaruar si vijon:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;<strong>n\u00eb kronik\u00ebn e lasht\u00eb t\u00eb indian\u00ebve gjeta raportin e sakt\u00eb p\u00ebr takimin e par\u00eb t\u00eb Kolumbos me prabanor\u00ebt e kontinentit. Ata kishin v\u00ebzhguar afrimin e anijes s\u00eb tij dhe sapo shkeli n\u00eb tok\u00eb t\u00eb tyre ia b\u00ebn\u00eb pyetjen: &#8220;A MB\u00cbRRIJTKE?&#8221; mirepo spanjolli Kolumbo d\u00ebgjoi nj\u00eb &#8220;AM(B)ERI(J)KE?&#8221; dhe kontinentin e quajti &#8220;Amerike<\/strong>&#8220;. &#8211; Ilir O. Logu (ps), 1997<\/p>\n<p>[ Ngjitur: Nathaniel Dance-Holland &#8211; James Cook (portret), ~1775 &#8211; detaj ]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-4940\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/James-Cook-Moskuptimi-ngat\u00ebrrimi-dhe-keqem\u00ebrtimi-p\u00ebr-Kengur\u00ebt.jpg\" alt=\"\" width=\"1025\" height=\"1280\" \/><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, N 2014 (ngjash\u00ebm si\u00e7 shurdhani Kolumbo e pati quajtur Ameriken : ) Nj\u00eb mit lidhur me kangur\u00ebt qenka hedhur posht\u00eb n\u00eb vitin 1970 nga gjuh\u00ebtari-studiusi John B. Haviland, n\u00eb studimin e tij lidhur me popullin&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=4939\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,15],"tags":[],"class_list":["post-4939","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4939"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4939\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}