{"id":5519,"date":"2020-03-12T17:24:36","date_gmt":"2020-03-12T16:24:36","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=5519"},"modified":"2025-09-19T02:35:27","modified_gmt":"2025-09-19T01:35:27","slug":"franz-von-matsch-triumfi-i-drites-ndaj-erresires-1897","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=5519","title":{"rendered":"Franz von Matsch &#8211; Triumfi i Drit\u00ebs ndaj Err\u00ebsir\u00ebs, 1897"},"content":{"rendered":"<p>Franz von Matsch (1861-1942) &#8211; <strong>Triumfi i Drit\u00ebs ndaj Err\u00ebsir\u00ebs<\/strong>, 1897<br \/>\n<em>(sguraziu &#8211; ap, mars 2020)<\/em><\/p>\n<p>&#8230;m\u00eb shum\u00eb se gjysma e piktur\u00ebs i takon Auror\u00ebs (Drit\u00ebs), e qart\u00eb &#8220;perandoria e drit\u00ebs&#8221; e dominon t\u00eb ep\u00ebrmen e tabllos, n\u00eb fund nj\u00eb djalosh me kuror\u00eb e me nj\u00eb pishtar n\u00eb dor\u00eb, mbase Prometeu, iluministi i njer\u00ebzimit, ai ia dhuroi njeriut zjarrin, ia fali shtytjen e p\u00ebrparimit, kushtin par\u00ebsor t\u00eb avancimit, ia fali njeriut at\u00eb q\u00eb u takonte vet\u00ebm per\u00ebndive, e pati vjedhur ne fakt, hyjnor por u desh t\u00eb b\u00ebhej dhe hajn, pati sakrifikuar p\u00ebr njeriun, sakrific\u00eb aq e madhe, sot njer\u00ebzimi s&#8217;i ka kujt tjet\u00ebr m\u00eb shum\u00eb borxh sesa Prometeut (poeti anglez Bajroni&#8230; ai Bajroni i hijsh\u00ebm pandehte se &#8220;borxhi ndaj Prometeut \u00ebsht\u00eb shlyer me 1 statuj\u00eb mashkulli, me 1 nudo neoklasiciste&#8221;, eh&#8230; qe lajthitur aq shum\u00eb, lajthiten dhe poet\u00ebt nganj\u00ebher\u00eb), pa le q\u00eb Prometeu e pati paguar shtrenjt\u00eb, ishte hyjnor por dhe hyjnit\u00eb i kishin hierarkit\u00eb e veta, edhe ata mund t\u00eb d\u00ebnoheshin nga kryehyjnor\u00ebt, qe nd\u00ebshkuar mjaft r\u00ebnd\u00eb nga Zeusi&#8230; mir\u00ebpo aq i b\u00ebnte atij, i pati duruar t\u00eb gjitha vuajtjet e dhimbjet, sepse njeriu duhej t\u00eb p\u00ebrparonte, t&#8217;mos ngelej n\u00eb err\u00ebsir\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;miku i hersh\u00ebm i v\u00ebllez\u00ebrve Klimt, piktori Franz Matsch padyshim do i ket\u00eb patur n\u00eb mendje t\u00eb gjitha aspektet e &#8220;simbolizmit&#8221; t\u00eb drit\u00ebs, pasi drita simbolizon shum\u00e7ka, dihet kjo, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb gjeneza jet\u00ebsore, zanafilla e jet\u00ebs n\u00eb tok\u00eb dhe mbar\u00ebvajtja &#8220;evolucionare&#8221; gjat\u00eb miliarda viteve qe mund\u00ebsuar nga drita, pa Diellin (drit\u00ebn) s&#8217;do ishim askund, as &#8220;jeta&#8221; e 1-qelizor\u00ebve s&#8217;do ishte nisur, sa p\u00ebr dinosaur\u00eb e tjera speciesh hi\u00e7 se hi\u00e7, af\u00ebrmendsh kjo : ) mir\u00ebpo n\u00eb kuptimin alegorik dmth. n\u00eb p\u00ebrputhje me &#8220;modernizmin vjenez&#8221; t\u00eb koh\u00ebs, tabllon e tij duhet ta &#8220;lexojm\u00eb&#8221; si nj\u00eb lloj triumfi t\u00eb iluminizmit intelektual, t\u00eb ngadhnjimit ndaj injoranc\u00ebs&#8230; ndokujt koncepti i drit\u00ebs hyjnore dhe\/apo \u00e7\u00ebshtjet e religjionit mund t&#8217;i rrin\u00eb m\u00eb &#8220;af\u00ebr zemr\u00ebs&#8221;, why not&#8230; gjithsesi edhe ky aspekt ka t&#8217;bej\u00eb me iluminizmin mendor e shpirt\u00ebror, k\u00ebshtu q\u00eb s&#8217;ka kontradiksione, n\u00eb fund arrihet tek i nj\u00ebjti &#8220;thelb&#8221; i thelb\u00ebsores : )<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-5520 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1161\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897.jpg 1920w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897-300x181.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897-768x464.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Franz-von-Matsch-1861-1942-Triumfi-i-Drit\u00ebs-ndaj-Err\u00ebsir\u00ebs-1897-1024x619.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/a><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Franz von Matsch (1861-1942) &#8211; Triumfi i Drit\u00ebs ndaj Err\u00ebsir\u00ebs, 1897 (sguraziu &#8211; ap, mars 2020) &#8230;m\u00eb shum\u00eb se gjysma e piktur\u00ebs i takon Auror\u00ebs (Drit\u00ebs), e qart\u00eb &#8220;perandoria e drit\u00ebs&#8221; e dominon t\u00eb ep\u00ebrmen e tabllos, n\u00eb fund nj\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=5519\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-5519","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5519"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5519\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}