{"id":555,"date":"2019-09-20T14:26:05","date_gmt":"2019-09-20T14:26:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=555"},"modified":"2026-04-09T00:41:51","modified_gmt":"2026-04-08T23:41:51","slug":"miti-ovidian-i-narcisit-bukuria-dhe-veset-narcisoide","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=555","title":{"rendered":"Miti ovidian i Narcisit &#8211; Bukuria dhe &#8220;veset&#8221; narcisoide!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Q 2017<\/em><\/p>\n<p>(<strong>pak fjal\u00eb lidhur me bukurin\u00eb dhe &#8220;veset&#8221; narcisoide, di\u00e7 si &#8220;frym\u00ebzim&#8221; i shkurt\u00ebr nga piktura e Waterhouse, &#8220;Ehoja dhe Narcisi&#8221;<\/strong>)<\/p>\n<p>Piktura: John W. Waterhouse (1849-1917) &#8211; <strong>Echo and Narcissus<\/strong>, 1903<br \/>\n<a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-556 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"799\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide-300x171.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide-768x438.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Miti-ovidian-i-Narcisit-Bukuria-dhe-veset-narcisoide-1024x584.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bukuria &#8220;fle&#8221; n\u00eb syrin e vrojtuesit &#8211; thot\u00eb nj\u00eb urt\u00ebsi, dhe kjo i bie dmth. q\u00eb p\u00ebrceptimi i bukuris\u00eb \u00ebsht\u00eb subjektiv. Ndoshta dhe vet\u00eb Narcisi dikur mendonte se &#8220;rr\u00ebnj\u00ebt e k\u00ebsaj th\u00ebnie mund t\u00eb ken\u00eb lindur n\u00eb mendjen e t\u00eb sh\u00ebmtuarve&#8221;. Edhe sot e k\u00ebsaj dite disa bukurosh\u00ebr, sidomos filozof\u00eb t\u00eb bukur, pohojn\u00eb: &#8220;&#8230;\u00ebsht\u00eb thjesht justifikim i t\u00eb sh\u00ebmtuarve&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb rregull, mund dhe t\u00eb pajtohemi. Por kjo ndoshta nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, pasi miti i &#8220;Ehos\u00eb dhe Narcisit&#8221; padyshim ishte shpikje origjinale e Ovidit, n\u00eb &#8220;Metamorfozat&#8221; e tij. Kjo poem\u00eb narrative e poetit romak, duke kap\u00ebrthyer rreth 250 mite dhe duke u &#8220;shtrir\u00eb&#8221; p\u00ebr s\u00eb gjati n\u00eb 15 libra, konsiderohet kryevepra ovidiane, si\u00e7 ia thon\u00eb latinisht &#8220;magnum opus&#8221;. N\u00ebse Ovidi ta ket\u00eb &#8220;huazuar&#8221; iden\u00eb diku, deri sot s&#8217;ka asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>Pra, sipas Ovidit, Narcisi ishte nj\u00eb djalosh fort i bukur i cili e refuzoi seksualitetin, e refuzoi oreaden jasht\u00ebzakonisht t\u00eb bukur, nimf\u00ebn Eho dhe ra n\u00eb dashuri me reflektimin e figur\u00ebs s\u00eb vet n\u00eb liqen. Ai u mbyt n\u00eb uj\u00eb dhe, pasi per\u00ebndit\u00eb mitologjike ishin t\u00eb fuqishme, e kthyen n\u00eb nj\u00eb lule q\u00eb sot e mban emrin e tij.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse, shikuar pak\u00ebz m\u00eb holl, p\u00ebr &#8220;fundin&#8221; e Narcisit, t\u00ebrthorazi fajet i kishte vet\u00eb kryezot Zeusi. Pse? Zeusit (ose Jupiterit, sipas versionit romak ovidian) i p\u00eblqenin fort nimfat e bukura dhe shpesh i vizitonte ato. Mitologjia na thot\u00eb se ai thjesht ashtu, si nj\u00eb &#8220;valentinian&#8221; i pashoq q\u00eb ishte, v\u00ebrsulej nga qiejt drejt tok\u00ebs p\u00ebr ta shuar &#8220;dashurin\u00eb&#8221; pyjeve e l\u00ebndinave t\u00eb Beotias\u00eb. P\u00ebrfundimisht, gruaja e tij legjitime, Per\u00ebndesha Hera (ose Juno, sipas vers. romak), ia filloi me dyshimet dhe erdhi nga Olimpi n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb kapur Zeusin tradhtar. Ehoja, duke dashur ta mbronte Zeusin, u ngat\u00ebrrua me zem\u00ebrimin e Heras\u00eb s\u00eb bashku me konsekuencat si d\u00ebnim, sepse e hutonte at\u00eb me bisedat e gjata. Kur m\u00eb n\u00eb fund Hera e kuptoi, p\u00ebr inat ia reduktoi tmerr\u00ebsisht mund\u00ebsin\u00eb e t\u00eb folurit &#8211; tutje e ngrata Eho mund t&#8217;i thoshte vet\u00ebm ca fjal\u00eb, s&#8217;mund ta zgjaste as nj\u00eb fjali modeste.<\/p>\n<p>Pra, kur (m\u00eb von\u00eb) Ehoja e takoi Narcisin bukurosh dhe ra n\u00eb dashuri me t\u00eb, nuk ishte n\u00eb gjendje t&#8217;i tregonte se \u00e7far\u00eb ndjente. Thjesht i shkonte pas, e ndiqte gjithandej e heshtur. E dhimbshme, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr sepse u detyrua ta shikonte at\u00eb derisa ai zhytej n\u00eb dashurin\u00eb &#8220;tragjike&#8221; me vetveten.<\/p>\n<p>Un\u00eb p\u00ebr vete t\u00eb gjitha fajet p\u00ebr vuajtjen e Ehos\u00eb dhe p\u00ebr pamund\u00ebsin\u00eb q\u00eb eventualisht ta ndryshonte rrjedhen e mitit lidhur me fundin e Narcisit, ia mvesh jo imagjinat\u00ebs s\u00eb Ovidit, por vet\u00eb frikacak Zeusit. Sepse ai duke patur frik\u00eb nga Hera, thjesht pati ndenjur strukur n\u00eb ka\u00e7ubat, s&#8217;guxoi t\u00eb intervenonte, s&#8217;pati zem\u00ebr ta mbronte Ehon\u00eb nga d\u00ebnimi i gruas s\u00eb vet. Derisa ajo, p\u00ebrve\u00e7 dashuris\u00eb q\u00eb ia dhuronte aty-k\u00ebtu l\u00ebndinave t\u00eb Beotias\u00eb, sakrifikoi aq shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>Mund ta harrojm\u00eb dhe fare imagjinat\u00ebn ovidiane, n\u00ebse dhe vet\u00ebm imagjinata piktoriale e mjeshtrit t\u00eb madh J. Waterhouse ishte sadopak n\u00eb rregull, prap\u00ebseprap\u00eb Narcisi konsideronte q\u00eb Ehoja nuk ishte mjaftuesh\u00ebm e bukur, \u00e7far\u00eb turpi! : ) Ovidi na rr\u00ebfen se pas vdekjes s\u00eb Narcisit, edhe Ehoja filloi t\u00eb venitej e t\u00eb tretej. Bukuria e saj u zhduk, l\u00ebkura e saj u rrudhos dhe kockat e saj u kthyen n\u00eb gur. Gjith\u00e7ka q\u00eb ka ngelur nga ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb &#8220;eho&#8221; e z\u00ebrit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur disi &#8220;egoizmin&#8221; e tij, narcisizmin e tij, kot\u00ebsin\u00eb e tij, vet\u00eb-dashurin\u00eb e tij, vet\u00eb-admirimin, vet\u00eb-obsesionin&#8230; etj. mund t\u00eb pajtohem me Narcisin fare leht\u00eb (dmth. p\u00ebr justifikimin e t\u00eb sh\u00ebmtuarve). Por s&#8217;ka shans, s&#8217;dua t\u00eb akordohem me dik\u00eb q\u00eb dashurohet ne vetveten &#8211; e si t\u00eb pajtohem, e pamundur. Sepse \u00e7do gj\u00eb e k\u00ebsaj bote e ka bukurin\u00eb e vet, anise jo t\u00eb gjith\u00eb e pikasin at\u00eb (e qart\u00eb pra, m\u00eb par\u00eb dua t\u00eb pajtohem me men\u00e7urin\u00eb e Konfu\u00e7ios : )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Q 2017 (pak fjal\u00eb lidhur me bukurin\u00eb dhe &#8220;veset&#8221; narcisoide, di\u00e7 si &#8220;frym\u00ebzim&#8221; i shkurt\u00ebr nga piktura e Waterhouse, &#8220;Ehoja dhe Narcisi&#8221;) Piktura: John W. Waterhouse (1849-1917) &#8211; Echo and Narcissus, 1903 Bukuria &#8220;fle&#8221; n\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=555\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,10],"tags":[],"class_list":["post-555","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}