{"id":6376,"date":"2020-09-04T15:11:49","date_gmt":"2020-09-04T14:11:49","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6376"},"modified":"2024-04-10T09:58:05","modified_gmt":"2024-04-10T08:58:05","slug":"atikusi-polemicisti-i-lashte-se-donte-aristotelin-e-pashpirt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6376","title":{"rendered":"Atikusi, polemicisti i lasht\u00eb, s&#8217;e &#8220;donte&#8221; Aristotelin e &#8220;pashpirt&#8221;!"},"content":{"rendered":"<p><em>(sguraziu &#8211; ars poetica, maj 2020)<\/em><\/p>\n<p>&#8220;<strong>mbase kurr\u00eb s&#8217;do jem i p\u00ebrkryer p\u00ebr ty, por gjithmon\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb jop\u00ebrkryer do p\u00ebrpiqem t\u00eb jem<\/strong>&#8221; &#8211; Atikusi (rreth v. ~175)<br \/>\n&#8230;s&#8217;di kush tjet\u00ebr ta ket\u00eb pranuar kaq bukur &#8220;jop\u00ebrkryeshm\u00ebrin\u00eb&#8221; e vet, s\u00ebpaku asnj\u00eb nga filozof\u00ebt s&#8217;e ka th\u00ebn\u00eb kaq bukur \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Nj\u00eb dikush q\u00eb shkruan polemika, ose q\u00eb flet polemikisht, quhet polemicist (nga greqishtja e lasht\u00eb &#8220;polemikos&#8221; &#8211; luftarake, armiq\u00ebsore).<br \/>\nAtikusi ishte nj\u00eb filozof i antikes, e gjitha \u00e7far\u00eb dihet p\u00ebr t\u00eb vjen nga fragmentet e nj\u00eb libri t\u00eb tij (fragmente ruajtur nga dikush tjet\u00ebr). Ishte nj\u00eb anti-peripatetik i flakt\u00eb (anti-Aristotelian). &#8220;Peripatetizmi&#8221; ishte nj\u00eb shkoll\u00eb filozofike m\u00ebsimet e s\u00eb cil\u00ebs kishin si baz\u00eb ato t\u00eb themeluesit t\u00eb saj, Aristotelit (&#8220;peripatetik\u00ebt&#8221; &#8211; si em\u00ebr u atribuohet ndjek\u00ebsve t\u00eb tij). Atikusi k\u00ebmb\u00ebngulte se Aristoteli ishte nj\u00eb ateist, se e mohonte ekzistenc\u00ebn e shpirtit dhe se e refuzonte providenc\u00ebn hyjnore.<br \/>\nVepra e Atikusit ishte e ashtuquajtur &#8220;polemike&#8221;, p\u00ebr shkollar\u00ebt sot s&#8217;\u00ebsht\u00eb aq e qart\u00eb n\u00ebse polemika e tij kishte motive filozofike apo politike. &#8220;Polemizmi&#8221; \u00ebsht\u00eb retorik\u00eb argumentuese q\u00eb ka p\u00ebr q\u00ebllim ta mb\u00ebshtes\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb specifike duke e &#8220;fshikulluar&#8221; pozicionin kund\u00ebrshtar. Polemikat kryesisht &#8220;ngjallen&#8221; me argumente rreth temave t\u00eb diskutueshme, rreth temave t\u00eb v\u00ebshtira &#8211; praktika e nj\u00eb argumentimi t\u00eb till\u00eb quhet polemik\u00eb.<\/p>\n<p>Thuhet se pozicioni i Atikusit paraqet nj\u00eb version t\u00eb &#8220;Platonizmit&#8221;, sipas t\u00eb cilit devijimi nga fjala e mir\u00ebfillt\u00eb e zotit n\u00ebnkupton kund\u00ebrshtim heretik t\u00eb padiskutuesh\u00ebm. Gjithsesi, &#8220;problematika&#8221; e kund\u00ebrshtis\u00eb s&#8217;ishte vet\u00ebm n\u00eb koh\u00ebn e Atikusit, \u00ebsht\u00eb evidente madje dhe sot e k\u00ebsaj dite, n\u00eb filozofin\u00eb bashk\u00ebkohore mund t\u00eb hetohet her\u00eb pas here n\u00eb shkrimet e &#8220;mbrojt\u00ebsve&#8221; t\u00eb Aristotelizmit, e edhe n\u00eb ato t\u00eb &#8220;mbrojt\u00ebsve&#8221; t\u00eb Platonizmit. Dmth. n\u00ebse filozof\u00ebt e koh\u00ebve tona paskan t\u00eb &#8220;drejt\u00eb&#8221;, p\u00ebr koh\u00ebn e vet (para dymij\u00eb vitesh) po aq t\u00eb drejt\u00eb kishte pra dhe Atikusi, vall\u00eb si mund ta mohosh &#8220;shpirtin&#8221;, Aristoteli do ket\u00eb qen\u00eb o i &#8220;\u00e7mendur&#8221; o ec e merre vesh, vall\u00eb s&#8217;paska patur ai kurr\u00eb nj\u00eb &#8220;xhan&#8221;, nj\u00eb &#8220;shpirt&#8221;, nj\u00eb zem\u00ebr&#8230; mos vall\u00eb s&#8217;e paska dashur askend, qoft\u00eb dhe ashtu si dashuri &#8220;platonike&#8221; nga larg t&#8217;i shkruante &#8220;shpirti im&#8230; amore mio, my baby, sweetheart&#8230;&#8221; o di\u00e7 ngjashem \ud83d\ude42<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-6377\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb.jpg\" alt=\"\" width=\"1324\" height=\"755\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb.jpg 1324w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb-300x171.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb-1024x584.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Atikusi-polemicisti-i-lasht\u00eb-768x438.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1324px) 100vw, 1324px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(sguraziu &#8211; ars poetica, maj 2020) &#8220;mbase kurr\u00eb s&#8217;do jem i p\u00ebrkryer p\u00ebr ty, por gjithmon\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb jop\u00ebrkryer do p\u00ebrpiqem t\u00eb jem&#8221; &#8211; Atikusi (rreth v. ~175) &#8230;s&#8217;di kush tjet\u00ebr ta ket\u00eb pranuar kaq bukur &#8220;jop\u00ebrkryeshm\u00ebrin\u00eb&#8221; e vet,&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=6376\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-6376","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6376"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6376\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}