{"id":6799,"date":"2018-10-28T10:49:14","date_gmt":"2018-10-28T09:49:14","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6799"},"modified":"2024-09-01T04:57:53","modified_gmt":"2024-09-01T03:57:53","slug":"shkenca-ne-terma-te-thjeshtesuar-konferenca-e-5-te-e-solvay-1927","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6799","title":{"rendered":"Shkenca n\u00eb terma t\u00eb thjesht\u00ebsuar &#8211; Konferenca e 5-t\u00eb e Solvay, 1927"},"content":{"rendered":"<p><em>[ Shkenca n\u00eb terma t\u00eb thjesht\u00ebsuar &#8211; Tetor 2018 ]<\/em><\/p>\n<p>[ <strong>Mospajtimi i shkenc\u00ebtar\u00ebve Niels Bohr dhe Albert Einstein<\/strong> ]<\/p>\n<p>Solvay, 1927 &#8211; Konferenca m\u00eb e famshme shkencore mbajtur ndonj\u00ebher\u00eb &#8211; 29 pjes\u00ebmarr\u00ebs, 17 prej tyre e kishin marr\u00eb ose do ta merrnin \u00e7mimin Nobel.<br \/>\nT\u00eb gjith\u00eb fizikan\u00ebt e bot\u00ebs kurioz\u00eb n\u00ebse elektronet, fotonet dhe entitete t\u00eb ngjashme na ishin val\u00eb apo grimca?<br \/>\nN\u00eb disa eksperimente entitete t\u00eb tilla silleshin si val\u00eb (fotoni psh.), n\u00eb tjerash eksperimente&#8230; &#8220;shtireshin&#8221; si grimca.<br \/>\nNiels Bohr do propozonte se &#8220;val\u00ebt&#8221; jan\u00eb entitete th\u00ebrmijore joekzistente, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse t\u00eb tentohej &#8220;v\u00ebzhgimi&#8221; i tyre.<br \/>\nSipas Bohr, akti i v\u00ebzhgimit e &#8220;shkaktonte&#8221; ekzistenc\u00ebn e tyre &#8211; t\u00eb tilla entitete s&#8217;kishin &#8220;realitet t\u00eb pavarur n\u00eb kuptimin e zakonsh\u00ebm fizik&#8221;.<br \/>\nMir\u00ebpo sipas Einstein elektroni ishte elektron, tani vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb &#8220;mosv\u00ebzhgimit&#8221; s&#8217;do i kishte hije t\u00eb b\u00ebhej &#8220;joekzistent&#8221; : )<br \/>\nKjo sipas logjik\u00ebs &#8220;ajnshtaniane&#8221; &#8211; mir\u00ebpo p\u00ebr rreth tri dekada tutje Bohr dhe ai do debatonin pa e l\u00ebshuar &#8220;perin&#8221; (n\u00eb fakt, deri n\u00eb vdekjen e Einstein).<br \/>\nBohr (e kishte vulosur sigurin\u00eb) &#8211; &#8220;e gabuar t\u00eb mendosh se detyra e fizik\u00ebs \u00ebsht\u00eb zbulimi i &#8216;natyr\u00ebs&#8217; s\u00eb vet\u00eb natyr\u00ebs&#8221;!<br \/>\nEinstein (s&#8217;pajtohej assesi) &#8211; &#8220;Q\u00ebllimi i vet\u00ebm i asaj q\u00eb e quajm\u00eb shkenc\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t&#8217;p\u00ebrcaktuar \u00e7&#8217;\u00ebsht\u00eb natyra &#8220;!<br \/>\nM\u00eb von\u00eb &#8220;pik\u00ebpamja&#8221; e Bohr do b\u00ebhej e njohur si &#8220;interpretimi i Kopenhag\u00ebs&#8221; &#8211; ironikisht, pik\u00ebpamja m\u00eb e &#8220;pranuar&#8221; e shkenc\u00ebs kuantike.<br \/>\n[ <em>Shkenca n\u00eb terma t\u00eb thjesht\u00ebsuar &#8211; Tetor 2018<\/em> ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ Shkenca n\u00eb terma t\u00eb thjesht\u00ebsuar &#8211; Tetor 2018 ] [ Mospajtimi i shkenc\u00ebtar\u00ebve Niels Bohr dhe Albert Einstein ] Solvay, 1927 &#8211; Konferenca m\u00eb e famshme shkencore mbajtur ndonj\u00ebher\u00eb &#8211; 29 pjes\u00ebmarr\u00ebs, 17 prej tyre e kishin marr\u00eb ose&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=6799\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-6799","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6799"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6799\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}