{"id":6971,"date":"2020-12-24T13:44:29","date_gmt":"2020-12-24T12:44:29","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6971"},"modified":"2024-12-22T12:50:31","modified_gmt":"2024-12-22T11:50:31","slug":"henryk-siemiradzki-parnasi-1899-1900","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6971","title":{"rendered":"Henryk Siemiradzki &#8211; Parnasi, 1899-1900"},"content":{"rendered":"<p>Henryk Siemiradzki (1843-1903) &#8211; <strong>Parnasi<\/strong>, 1899-1900<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-6972\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web.jpg\" alt=\"\" width=\"1600\" height=\"1057\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web.jpg 1600w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web-300x198.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web-1024x676.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web-768x507.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Henryk-Siemiradzki-1843-1903-Parnasi-1899-1900_web-1536x1015.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Parnas<\/strong> \u2013 n\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb fjala Parnas ishte e lidhur ngusht me poezin\u00eb, mali Parnas konsiderohej seli e Apollonit dhe e muzave (si\u00e7 shihet dhe n\u00eb piktur\u00ebn e Siemiradzki, Apolloni n\u00eb mes, me flok\u00eb t\u00eb err\u00ebt, i rrethuar nga muzat &#8211; pa\u00e7ka se ai, ashtu i mb\u00ebshtjellur me rrobat e koh\u00ebs nga larg duket dhe vet\u00eb si ndonj\u00eb fem\u00ebr). Sipas besimit tradicional (t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb greke) q\u00ebndrimi n\u00eb pyllin Parnas, e sidomos rretherrotull burimit Kastalia, i frym\u00ebzonte poet\u00ebt p\u00ebr t&#8217;krijuar vepra artistike.<\/p>\n<p>*<br \/>\n&#8220;<strong>Parnasizmi<\/strong>&#8221; ishte nj\u00eb stil letrar francez q\u00eb filloi gjat\u00eb periudh\u00ebs pozitiviste t\u00eb shek. XIX (pas Romantizmit, dhe para Simbolizmit). Stili qe ndikuar nga autori Th. Gautier si dhe nga idet\u00eb filozofike t\u00eb A. Schopenhauer. N\u00eb v. 1866 n\u00eb Paris do botohej buletini &#8220;Le Parnasse Contemporain&#8221; (Parnasi bashk\u00ebkohor, di\u00e7 si manifest i Parnasist\u00ebve). Me &#8220;konditat e manifestit&#8221; ata m\u00ebtonin t\u2019i kund\u00ebrviheshin &#8220;utilitarizmit&#8221; letrar. Si ideal t\u00eb artit e caktuan kultin e bukuris\u00eb, estetik\u00ebn e past\u00ebr dhe absolute. Prej krijuesve k\u00ebrkonin p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb e form\u00ebs, p\u00ebrkryerjen e vargut, virtuozitetin e shprehjes. Poeti s\u2019duhej &#8220;p\u00ebrhumbur&#8221; n\u00eb ndjenjat e veta, por duhej t\u2019ishte i matur, i p\u00ebrmbajtur, objektiv dhe t\u2019mos i &#8220;personalizonte&#8221; gj\u00ebrat. Pra Parnasist\u00ebt sikur i &#8220;kund\u00ebrviheshin&#8221; romantizmit, sentimentalizmit, frym\u00ebzimit t\u00eb padisiplinuar. Krijimi artistik (si komunikim) do i dedikohej nj\u00eb rrethi t\u00eb zgjedhur dhe elitar prej njoh\u00ebsish t\u00eb artit, rrjedhimisht nga kjo kuptohet se krijimet letrare t\u00eb parnasizmit s\u2019do ishin &#8220;let\u00ebrsi p\u00ebr masat&#8221;. Nga ana tjet\u00ebr, po ashtu arti n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi s\u2019duhej t\u2019i sh\u00ebrbente asnj\u00eb q\u00ebllimi politik, shoq\u00ebror, e madje as moral.<br \/>\n<em>(sguraziu &#8211; ars poetica)<\/em><br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Henryk Siemiradzki (1843-1903) &#8211; Parnasi, 1899-1900 Parnas \u2013 n\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb fjala Parnas ishte e lidhur ngusht me poezin\u00eb, mali Parnas konsiderohej seli e Apollonit dhe e muzave (si\u00e7 shihet dhe n\u00eb piktur\u00ebn e Siemiradzki, Apolloni n\u00eb mes, me&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=6971\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-6971","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6971"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6971\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}