{"id":6989,"date":"2018-05-25T20:26:13","date_gmt":"2018-05-25T19:26:13","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6989"},"modified":"2024-05-06T16:51:24","modified_gmt":"2024-05-06T15:51:24","slug":"shkencat-e-da-vincit-dhe-profecite-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=6989","title":{"rendered":"Shkencat e Da Vin\u00e7it dhe Profecit\u00eb (1)"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016<\/em><\/p>\n<p>&#8220;&#8230;<strong>aktiviteti intelektual, manuskriptet e tij jan\u00eb d\u00ebshmi e pun\u00ebs s\u00eb makin\u00ebs m\u00eb t\u00eb fuqishme mendore q\u00eb ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar ndonj\u00ebher\u00eb truri i njeriut<\/strong>&#8221; (E. McCurdy)<\/p>\n<p>[1 &#8211; <strong>Pikat e Dyshimit<\/strong> ]<\/p>\n<p>&#8220;K\u00ebtu lind dyshimi, i cili \u00ebsht\u00eb: n\u00ebse p\u00ebrmbytja, e cila ndodhi n\u00eb koh\u00ebn e Noes\u00eb, ishte universale apo jo. Dhe duket se nuk ishte, p\u00ebr arsyet si vijon: N\u00eb Bib\u00ebl e kemi q\u00eb kjo p\u00ebrmbytje zgjati 40 dit\u00eb dhe 40 net nga shiu i pand\u00ebrprer\u00eb dhe bot\u00ebror, dhe se uji u ngrit p\u00ebr dhjet\u00eb kubit\u00eb<span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span> [ <em>rreth 5 metra &#8211; sh\u00ebn. im, sg<\/em> ] mbi malet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb bot\u00ebs. Dhe n\u00eb qoft\u00eb se shiu t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb bot\u00ebror, dmth. uji do ta ket\u00eb mbuluar globin ton\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb sferik si form\u00eb. Dhe kjo sip\u00ebrfaqe sferike n\u00eb \u00e7do pjes\u00eb t\u00eb saj ka t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn larg\u00ebsi me qendr\u00ebn e sfer\u00ebs; k\u00ebshtu q\u00eb sfera ujore<span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span> duke qen\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat kushte, \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb uji [ <em>i p\u00ebrmbytjes &#8211; sh\u00ebn. im, sg<\/em> ] t\u00eb l\u00ebviz mbi t\u00eb, sepse uji n\u00eb vetvete nuk l\u00ebviz, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse p\u00ebson r\u00ebnie; pra, si munden uj\u00ebrat e nj\u00eb p\u00ebrmbytjeje t\u00eb till\u00eb t\u00eb l\u00ebvizin, n\u00ebse e kemi t\u00eb v\u00ebrtetuar q\u00eb nuk ka l\u00ebvizje? Dhe n\u00eb qoft\u00eb se uji t\u00eb jet\u00eb nisur disi, si mund t\u00eb l\u00ebvizte p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse t\u00eb &#8220;ngjitej&#8221; lart? K\u00ebtu, pra, shkaqet natyrore jan\u00eb m\u00ebse t\u00eb nevojshme; p\u00ebr ta larguar k\u00ebt\u00eb dyshim \u00ebsht\u00eb e nevojshme thirrja e ndonj\u00eb mrekullie n\u00eb ndihm\u00eb, ose ndryshe t\u00eb thuhet se gjith\u00eb ky uj\u00eb t\u00eb jet\u00eb avulluar nga nxeht\u00ebsia e diellit.&#8221; &#8211; [ Leonardo da Vin\u00e7i ]<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span> <span style=\"color: #999999;\">&#8220;<strong>kubit<\/strong>&#8221; &#8211; mas\u00eb antike p\u00ebr gjat\u00ebsin\u00eb, rreth 44 cm (kubit i shkurt\u00ebr) dhe kubit i gjat\u00eb 52 cm<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">*<\/span> <span style=\"color: #999999;\">&#8220;<strong>sfera ujore<\/strong>&#8221; &#8211; si\u00e7 e kam kuptuar un\u00eb, si duket p\u00ebr Da Vin\u00e7in uj\u00ebrat e bot\u00ebs p\u00ebrb\u00ebnin sfer\u00ebn ujore, sipas tij elementet &#8220;nd\u00ebrfuteshin n\u00eb nj\u00ebri-tjetrin pa shkaktuar vakuum&#8221; (n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast elementi &#8220;uj\u00eb&#8221; dhe ai &#8220;tok\u00eb&#8221;), pra sfera ujore dhe sfera tok\u00ebsore ishin dy sfera elementesh t\u00eb lidhura, dy masa sferike nd\u00ebrfutur nj\u00ebra n\u00eb tjetr\u00ebn&#8230;<\/span><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Nga: \u201c<strong>Miriad\u00eb yjesh e buz\u00ebqeshjesh<\/strong>\u201d, 2015<\/p>\n<p>&#8220;\u2026giroskop q\u00eb v\u00ebrtitet sa andej sa k\u00ebndej n\u00eb 3-D nyjen aksiologjike dhe sikur ma mund\u00ebson t\u00eb mrekullohem me nj\u00eb miriad\u00eb t\u00eb paskajshme yjesh e buz\u00ebqeshjesh ideatike. Tre rrath\u00eb si aso \u201colimpik\u00eb\u201d, ose akoma m\u00eb mir\u00eb\u2026 jo olimpik\u00eb por aso \u201cvitruvian\u201d (vizatime 2-dimensionale t\u00eb Da Vin\u00e7it), ujdisur tashm\u00eb me precizitetin giroskopik 3-dimensional brenda kupol\u00ebs transparente\u2026<br \/>\nPse hoqa dor\u00eb nga rrath\u00ebt e olimpikave dhe p\u00eblqeva ata t\u00eb Da Vin\u00e7it?<br \/>\nJo p\u00ebr ndonj\u00eb arsye t\u00eb kushedi\u00e7far\u00ebshme, por thjesht sa p\u00ebr ta p\u00ebrsh\u00ebndetur k\u00ebt\u00eb buz\u00ebqeshje tep\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Buz\u00ebqeshje q\u00eb u kthye n\u00eb simbolin m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb Renesans\u00ebs, buz\u00ebqeshje q\u00eb i ng\u00ebrthen disa dimensione prej buz\u00ebqeshjesh\u2026 n\u00eb nj\u00eb t\u00eb vetme.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb skic\u00eb t\u00eb vetme, si nj\u00eb mjesht\u00ebr i pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm i buz\u00ebqeshjeve, Da Vin\u00e7i ia doli at\u00ebher\u00eb t\u2019i kombinonte ose lidhte: filozofin\u00eb, matematik\u00ebn, religjionin, arkitektur\u00ebn, dhe + aft\u00ebsit\u00eb e veta prej vizatuesi, dmth. dhe artin!&#8221;<br \/>\n[ <em>S. Guraziu \u2013 Miriad\u00eb yjesh e buz\u00ebqeshjesh! \u2013 Ars Poetica, Janar 2015<\/em> ]<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>N\u00eb &#8220;<strong>Fletoret e Leonardo Da Vin\u00e7it<\/strong>&#8220;, edicion i v. 1955, v\u00ebllim prej 1250 faqesh, autori <strong>Edward McCurdy<\/strong> shkruan:<\/p>\n<p>&#8220;\u2026se si Da Vin\u00e7i ta ket\u00eb shpenzuar koh\u00ebn e vet, kjo do jet\u00eb nj\u00eb enigm\u00eb, por ekzistenca e grumbullit t\u00eb madh t\u00eb vizatimeve, dhe sidomos t\u00eb fletoreve, na flet mjaft. T\u00eb gjitha s\u00eb bashku do k\u00ebrkonin nj\u00eb v\u00ebllim prej rreth pes\u00eb mij\u00eb faqesh\u2026 Da Vin\u00e7i k\u00ebrkoi p\u00ebr t\u00eb vendosur unitetin thelb\u00ebsor t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjitha qenieve t\u00eb gjalla, tok\u00ebn dhe organizmat me ven\u00ebt dhe arteriet, trupin e njeriut si tipologji e bot\u00ebs. Perceptimet e trurit t\u00eb tij v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb frenoheshin nga prangat e koh\u00ebs apo t\u00eb hap\u00ebsires (vendndodhjes)\u2026&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;P\u00ebr k\u00ebt\u00eb njeri, i cili i solli n\u00eb jet\u00eb disa vepra t\u00eb p\u00ebrkryera t\u00eb artit si frym\u00ebzim hyjnor, mund t\u00eb thuhet se t\u00eb gjitha njohurit\u00eb i mori si interesim ose si specializime autodidaktive, dhe se me arritjen e tij individuale si askush tjet\u00ebr ndonj\u00ebher\u00eb, n\u00eb cil\u00ebndo periudh\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs, da Vin\u00e7i simbolizon diversitetin e nj\u00eb epoke.<br \/>\nP\u00ebr dikend q\u00eb i ka studiuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb \u00e7erek shekulli pothuajse rregullisht k\u00ebto manuskripte &#8211; produkt i kushedi sa mij\u00ebra or\u00ebve t\u00eb aktivitetit intelektual (davin\u00e7ian) &#8211; ato jan\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e pun\u00ebs s\u00eb makin\u00ebs m\u00eb t\u00eb fuqishme mendore q\u00eb ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar ndonj\u00ebher\u00eb truri i njeriut&#8230;<br \/>\nCili mendimtar ka poseduar ndonj\u00ebher\u00eb vizionin kozmik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kaq k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse?&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8211; &#8211;<\/p>\n<p>( <strong>Shkencat e Da Vin\u00e7it dhe Profecit\u00eb<\/strong> &#8211; Seri e aty-k\u00ebtushme fragmentesh nga shkrimet e gjeniut Da Vin\u00e7i, kuriozitete e cop\u00ebza interesante nga afro 50 kategori &#8220;interesash&#8221; gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij; q\u00eb nga artb\u00ebrja, filozofia, shkencat optike, arkitekturale, t\u00eb armatimit&#8230; pastaj nga gjeografia e &#8220;oqeanistikat&#8221;, nga astronomia e &#8220;lunatikat&#8221;, nga anatomia e &#8220;kirurgjikat&#8221;&#8230; e deri tek &#8220;Profecit\u00eb&#8221;, si kapitull shpesh i paqart\u00eb dhe mjaft mistik i dor\u00ebshkrimeve t\u00eb tij &#8211; p\u00ebrgatiti S. Guraziu, 2016)<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-6990\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"932\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1.jpg 1280w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1-300x218.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1-1024x746.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1-768x559.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/shkencat_e_davincit_dhe_profecite1-150x110.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Dhjetor 2016 &#8220;&#8230;aktiviteti intelektual, manuskriptet e tij jan\u00eb d\u00ebshmi e pun\u00ebs s\u00eb makin\u00ebs m\u00eb t\u00eb fuqishme mendore q\u00eb ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar ndonj\u00ebher\u00eb truri i njeriut&#8221; (E. McCurdy) [1 &#8211; Pikat e Dyshimit ] &#8220;K\u00ebtu lind dyshimi,&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=6989\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-6989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6989"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6989\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}