{"id":7166,"date":"2021-04-01T08:44:59","date_gmt":"2021-04-01T07:44:59","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=7166"},"modified":"2024-12-05T02:24:41","modified_gmt":"2024-12-05T01:24:41","slug":"testis-unus-testis-nullus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=7166","title":{"rendered":"Testis Unus Testis Nullus&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>[ testis unus testis nullus = nj\u00eb d\u00ebshmi(tar) s&#8217;\u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi(tar) ]<\/p>\n<p><em>(sguraziu &#8211; ars poetica, mars 2021)<\/em><\/p>\n<p>&#8230;historia ka plot panjohuri t\u00eb njohura, por s&#8217;duhet harruar se ka dhe shum\u00eb panjohuri t\u00eb panjohura, ndoshta dhe m\u00eb shum\u00eb (sesa m\u00eb shum\u00eb) &#8211; historiani holandez J. Lendering (n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb &#8220;teoris\u00eb rreth studimit t\u00eb historis\u00eb&#8221;, shkruan si vijon:<\/p>\n<p>|&#8230;|<br \/>\n&#8220;<strong>Historian\u00ebt kan\u00eb shum\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me astronom\u00ebt teksa e v\u00ebshtrojn\u00eb, psh. Yllin Polar: ata s&#8217;mund ta v\u00ebzhgojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt objektin e studimit t\u00eb tyre. Astronom\u00ebt mund ta &#8220;shohin&#8221; vet\u00ebm drit\u00ebn e emetuar t\u00eb yllit kat\u00ebr shekuj m\u00eb par\u00eb. <\/strong><br \/>\n<strong>Nj\u00ebsoj dhe historian\u00ebt kan\u00eb qasje vet\u00ebm n\u00eb burime t\u00eb shkruara dhe n\u00eb mbetjet arkeologjike. V\u00ebzhgimi i fakteve historike \u00ebsht\u00eb po aq i pamundur sa v\u00ebzhgimi i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i Polarisit. Mund t\u00eb studiohen vet\u00ebm r\u00ebniet, pasojat, format derivative t\u00eb subjektit (historik). Kjo do t&#8217;thot\u00eb q\u00eb historian\u00ebt s&#8217;munden kurr\u00eb t&#8217;jen\u00eb shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, gjoja t&#8217;i kontrollojn\u00eb dhe rikontrollojn\u00eb faktet. Cezari u vra vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, nd\u00ebrsa ne n\u00eb dispozicion i kemi vet\u00ebm disa scribo-burime si prova.<\/strong>&#8221;<br \/>\n|&#8230;|<\/p>\n<p>&#8230;tutje autori argumenton se n\u00ebse historian\u00ebt i kan\u00eb disa burime (referenciale), qofshin ato dhe kontradiktore mes vete (si shembull i citon 3 burime t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb rreth &#8220;projektligjit p\u00ebr pronat e tok\u00ebs&#8221;; nga Liviusi, Plutarku, Apiani), t\u00eb pakt\u00ebn historian\u00ebt mund t\u00eb kuptojn\u00eb se tashm\u00eb ekziston nj\u00eb problem &#8211; tashm\u00eb ata s\u00ebpaku do e vrasin mendjen cili burim \u00ebsht\u00eb ai i v\u00ebrteti, apo m\u00eb af\u00ebr v\u00ebrtet\u00ebsis\u00eb?<br \/>\nSidoqoft\u00eb, n\u00ebse ta kishin vet\u00ebm 1 burim t\u00eb vet\u00ebm, at\u00ebher\u00eb ata s&#8217;munden madje as ta din\u00eb se burimi ka ndonj\u00eb &#8220;problem&#8221; (rreth pasakt\u00ebsis\u00eb). Mos vall\u00eb do t&#8217;thot\u00eb kjo se historian\u00ebt duhet ta refuzojn\u00eb gjith\u00eb informacionin q\u00eb bazohet n\u00eb 1 burim t\u00eb vet\u00ebm? Jo pra, nj\u00eb qasje e till\u00eb do t&#8217;ishte ekzagjerim po ashtu, aq larg s&#8217;duhet shkuar&#8230;<br \/>\n&#8230;s\u00eb fundi autori (dmth. duke qen\u00eb dhe ai vet\u00eb historian) e p\u00ebrfundon thuase na ishte duke e p\u00ebrshkruar vet\u00eb buz\u00ebqeshjen : )<\/p>\n<p>|&#8230;|<br \/>\n&#8220;<strong>Ky artikull p\u00ebrmbyllet pa ndonj\u00eb zgjidhje: problemi ekziston por s&#8217;ka rregulla t\u00eb lehta p\u00ebr t&#8217;u marr\u00eb me t\u00eb. E megjithat\u00eb, i k\u00ebshillojm\u00eb historian\u00ebt q\u00eb t&#8217;mos harrojn\u00eb se, anise ka panjohuri t\u00eb njohura (si psh. p\u00ebrpilimi i sakt\u00eb i i Tiberius Gracchus&#8230; i projektligjit p\u00ebr pronat e tok\u00ebs) historian\u00ebt duhet ta ken\u00eb parasysh se ka dhe shum\u00eb panjohuri t\u00eb panjohura. Ndoshta dhe m\u00eb shum\u00eb (sesa m\u00eb shum\u00eb), mir\u00ebpo ja q\u00eb s&#8217;kan\u00eb si ta din\u00eb!<\/strong>&#8221;<br \/>\n: )<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-7167\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web.jpg\" alt=\"\" width=\"1155\" height=\"1161\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web.jpg 1155w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web-298x300.jpg 298w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web-1019x1024.jpg 1019w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web-150x150.jpg 150w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web-768x772.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/testis_unus_testis_nullus_web-50x50.jpg 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 1155px) 100vw, 1155px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ testis unus testis nullus = nj\u00eb d\u00ebshmi(tar) s&#8217;\u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi(tar) ] (sguraziu &#8211; ars poetica, mars 2021) &#8230;historia ka plot panjohuri t\u00eb njohura, por s&#8217;duhet harruar se ka dhe shum\u00eb panjohuri t\u00eb panjohura, ndoshta dhe m\u00eb shum\u00eb (sesa m\u00eb shum\u00eb)&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=7166\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-7166","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7166"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7166\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}