{"id":7455,"date":"2018-04-13T12:03:23","date_gmt":"2018-04-13T11:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=7455"},"modified":"2024-05-06T17:42:28","modified_gmt":"2024-05-06T16:42:28","slug":"facebook-rasti-cambridge-analytica-dhe-kongresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=7455","title":{"rendered":"Facebook, rasti &#8220;Cambridge Analytica&#8221;, dhe Kongresi!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 13 Prill 2018 (Koment)<\/em><\/p>\n<p>Un\u00eb p\u00ebrcjell aq pak &#8220;lajme&#8221;, e shpesh dhe asfare, mir\u00ebpo p\u00ebr Fb-problematik\u00ebn kisha d\u00ebshir\u00eb. Sot ia dola, t\u00eb rrumbullak\u00ebsuara i d\u00ebgjova p\u00ebraf\u00ebrsisht gjith\u00eb gj\u00ebrat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb seances dy-ditore &#8220;Zuckerberg&#8221; para Kongresit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pas skandalit t\u00eb fundit me Cambridge Analytica, e q\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat private t\u00eb 70-80 milion\u00eb amerikan\u00ebve &#8211; imagjino, nj\u00eb shtet i madh do ishte, sa Gjermania komplet &#8211; jan\u00eb shitur dhe me to jan\u00eb influencuar zgjedhjet amerikane t\u00eb v. 2016.<br \/>\nP\u00ebr mua shfaqja e shefit t\u00eb Fb p\u00ebr t&#8217;u pergjigjur para kongresmen\u00ebve ishte lajmi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr Ameriken, p\u00ebr Evropen, ose p\u00ebr gjith\u00eb &#8220;bot\u00ebn&#8221; e Facebook.<\/p>\n<p>N\u00eb fund&#8230; sikur m\u00eb ngeli p\u00ebrshtypja q\u00eb femrat (dmth. zonjat e Kongresit) qenkan shum\u00eb m\u00eb t\u00eb brengosura lidhur me fenomenin Facebook dhe me \u00e7\u00ebshtjen e privat\u00ebsis\u00eb (sesa nj\u00eb pjes\u00eb e zot\u00ebrinj\u00ebve). Zonjat q\u00eb i shtronin pyetjet m\u00eb lan\u00eb p\u00ebrshtypjen t&#8217;jen\u00eb shum\u00eb m\u00eb serioze, pyetjet e tyre m\u00eb t\u00eb &#8220;mprehta&#8221; dhe m\u00eb konkrete (sesa t\u00eb disa burrave). Ato sikur na ishin p\u00ebrgatitur mir\u00ebfilli, duke e shoshitur mir\u00eb gjith\u00eb materien, p\u00ebr dallim nga 4-5 nga burra t\u00eb Kongresit q\u00eb e mor\u00ebn fjalen. Thuase k\u00ebta zot\u00ebrinjt\u00eb as nuk ishin t\u00eb informuar si duhet se p\u00ebr \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb fjala realisht.<\/p>\n<p>Natyrisht q\u00eb do jen\u00eb konsultuar me ekspert\u00ebt, por rrinin aq t\u00eb &#8220;ftoht\u00eb&#8221;. Thuase nj\u00eb p\u00eblhur\u00eb e holl\u00eb &#8220;indiference&#8221; u rrinte si perde para sysh. Thuase t\u00eb m\u00ebrzitur q\u00eb seancat e tilla kongresionale jan\u00eb aq t\u00eb gjata dhe monotone, thuase m\u00eb mir\u00eb do ta b\u00ebnin nj\u00eb &#8220;kok\u00ebrr gjum\u00eb&#8221; sesa t&#8217;i d\u00ebgjonin pollavrat e Mark Zuckerberg : )<br \/>\nApo, thuase nuk e kishin iden\u00eb sa serioz \u00ebsht\u00eb fakti i monopolizimit internetik. Sa serioze \u00ebsht\u00eb lejimi i nj\u00eb kompanie private me 2 miliard\u00eb p\u00ebrdorues t\u00eb &#8220;vet\u00ebrregullohet&#8221; sipas biz-qejfit t\u00eb vet; pa ligje adekuate lidhur me procedurat, pa korniza t\u00eb mir\u00ebfillta ose rregullore federale, pa konkurrenc\u00eb&#8230; hm, pothuaj e pabesueshme.<\/p>\n<p>Aty-k\u00ebtu sikur fajin ia &#8220;hidhnin&#8221; rritjes jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb Fb, kjo dhe q\u00ebndron &#8211; askush s&#8217;ka parashikuar aq shpejt\u00eb, p\u00ebr disa vite t\u00eb ritej n\u00eb 2 miliard\u00eb, as vet\u00eb shefi i Fb mbase.<br \/>\nGjithsesi, n\u00ebse dhe k\u00ebsaj radhe Amerika nuk b\u00ebn gj\u00eb p\u00ebr ta &#8220;kontrolluar me ligj&#8221; veprimtarin\u00eb e nj\u00eb mega-kompanie si Fb, pas kaq e kaq &#8220;k\u00ebrkimfaljeve&#8221; nga Zuckerberg, pas kaq e kaq &#8220;gabimeve&#8221; e l\u00ebshimeve gjat\u00eb nj\u00eb dekade&#8230; at\u00ebher\u00eb nuk mund t\u00eb fajsohet 1 kompani, sado e madhe t\u00eb jet\u00eb, as t\u00eb k\u00ebrkohet p\u00ebrgjegj\u00ebsi nga CEO i saj. Por duhet t\u00eb &#8220;fajsohet&#8221; vet\u00eb aparati politik dhe legjislatura amerikane si t\u00ebr\u00ebsi&#8230;<\/p>\n<p>M\u00eb vjen mir\u00eb q\u00eb EU-klasa politike ve\u00e7 i ka nd\u00ebrmarr\u00eb disa masa ky\u00e7 lidhur me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, lidhur me t\u00eb dh\u00ebnat private&#8230; duke i diktuar kompanis\u00eb Facebook kushte e rregulla konkrete. Sepse p\u00ebr 500 milion\u00eb banor\u00ebt e Evropes duhet t\u00eb qart\u00ebsohet cilat jan\u00eb &#8220;k\u00ebpuc\u00ebt&#8221; e Mark Zuckerberg dhe kompetencat, e cilat nuk i takojn\u00eb atij. Duhet sakt\u00ebsi. E jo t\u00eb jet\u00eb ai pronar i 500 milion\u00eb jet\u00ebve t\u00eb tyre &#8220;virtuale&#8221;, t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb doj\u00eb me privat\u00ebsin\u00eb e tyre, si t&#8217;ia ka \u00ebnda atij vet\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb erdhi mir\u00eb q\u00eb nj\u00ebri nga zot\u00ebrinjt\u00eb e Kongresit e &#8220;pranoi&#8221; haptazi se evropian\u00ebt na ishin m\u00eb largpam\u00ebs, dhe se kishin t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr masat e nd\u00ebrmarra. Konkluzionin e tij madje ai e &#8220;shtyri&#8221; ta pohonte dhe vet\u00eb shefin e Fb, Mark Zuckerberg.<br \/>\nM\u00eb vjen mir\u00eb, sepse dhe un\u00eb vet\u00eb pata komentuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem q\u00eb n\u00eb v. 2014 &#8211; &#8220;<strong>nj\u00eb &#8220;politik\u00eb&#8221; e till\u00eb e gjigant\u00ebve internetik\u00eb n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb absurd i shek. XXI. Thjesht s&#8217;e kuptoj si \u00ebsht\u00eb e mundur di\u00e7 e till\u00eb kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr &#8220;privacy&#8221; dhe t\u00eb drejtat elementare t\u00eb njeriut modern!? Nuk e kam t\u00eb qart\u00eb si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb opinioni publik n\u00eb EU dhe po ashtu n\u00eb ShBA akoma &#8220;heshtin&#8221;! Por e di q\u00eb s&#8217;duhet t\u00eb jet\u00eb ashtu, ndoshta as nuk do jet\u00eb dhe aq gjat\u00eb. E di se ndryshime rr\u00ebnj\u00ebsore duhet t\u00eb ndodhin lidhur me shum\u00e7ka sa i p\u00ebrket &#8220;People&#8217;s Info Treasury&#8221; apo Public Data Banks&#8230; t\u00eb qytetar\u00ebve<\/strong>&#8221; &#8211; pata shkruar at\u00ebher\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>M\u00eb vjen mir\u00eb q\u00eb EU tashm\u00eb ve\u00e7 i ka b\u00ebr\u00eb disa gj\u00ebra, p\u00ebr t\u00eb cilat &#8220;qahesha&#8221; para disa vitesh (n\u00eb komentin tim, t\u00eb ngjash\u00ebm si ky sot).<br \/>\nUroj q\u00eb sa m\u00eb par\u00eb dhe amerikan\u00ebt t&#8217;i rregullojn\u00eb disa \u00e7\u00ebshtje t\u00eb prapangelura. K\u00ebsaj radhe madje dhe vet\u00eb Zuckerberg, p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb k\u00ebrkonte falje i k\u00ebrkonte Kongresit dhe &#8220;rregullore&#8221;! Ua k\u00ebrkonte tro\u00e7, me fjal\u00eb konkrete. Por dhe syt\u00eb e tij sikur thoshin, zot\u00ebrinj m\u00eb &#8220;rregulloni&#8221; disi, m\u00eb ndihmoni&#8230; sepse vet\u00eb s&#8217;ia dal ndoshta, e v\u00ebshtir\u00eb t&#8217;i b\u00ebsh ball\u00eb biz-tundimit, struktura globale dhe 2 miliard\u00eb p\u00ebrdorues ashtu-k\u00ebshtu jan\u00eb tundim i madh!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, 13 Prill 2018 (Koment) Un\u00eb p\u00ebrcjell aq pak &#8220;lajme&#8221;, e shpesh dhe asfare, mir\u00ebpo p\u00ebr Fb-problematik\u00ebn kisha d\u00ebshir\u00eb. Sot ia dola, t\u00eb rrumbullak\u00ebsuara i d\u00ebgjova p\u00ebraf\u00ebrsisht gjith\u00eb gj\u00ebrat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb seances dy-ditore &#8220;Zuckerberg&#8221; para&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=7455\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-7455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7455"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7455\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}