{"id":75,"date":"2018-12-07T19:59:36","date_gmt":"2018-12-07T19:59:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=75"},"modified":"2024-08-26T09:24:01","modified_gmt":"2024-08-26T08:24:01","slug":"monark-ndjenjash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=75","title":{"rendered":"Monark Ndjenjash"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu, 2010<\/em><\/p>\n<p><em>(si nj\u00eb &#8220;monark&#8221; ndjenjash ndiq trajektoren e \u00ebndrrave)<\/em><\/p>\n<p>Metafora \u00ebsht\u00eb trop i nxeht\u00eb, me vargje s\u2019imitohet as yll as diell, anise prore i zjarrt\u00eb pretendon t\u00eb jesh, mos ik tani, fal ngroht\u00ebsi p\u00ebr brezat, fshije ekuatorin imagjinar t\u00eb zemrave, zhduke hijen rrethore pa fill as fund, si diell buz\u00ebzjarrt\u00eb, nj\u00ebr\u00ebn buz\u00eb n\u00eb Veri, tjetr\u00ebn n\u00eb Jug.<br \/>\n*<br \/>\nK\u00ebrkon koordinata tropikale, e rrotullon zemr\u00ebn si glob, v\u00ebrtitesh rreth sfer\u00ebs, por s\u2019ka ishuj \u201cparadise\u201d gjeografia e zemr\u00ebs, thjesht mbylli syt\u00eb, le t\u00eb dynden engj\u00ebj ndjenjash, nj\u00ebsoj si fluturat, mos i trazo, ndiq dhe ti \u201ctrajektoren\u201d e \u00ebndrrave.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-76 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash.jpg\" alt=\"Lepidoptera\" width=\"1200\" height=\"701\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash.jpg 1200w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash-300x175.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash-768x449.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/monark_ndjenjash-1024x598.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><br \/>\n* Lepidoptera &#8211; nj\u00eb rend i insekteve q\u00eb p\u00ebrfshin kryesisht flutura. Lepidoptera p\u00ebrb\u00ebn jo m\u00eb pak por rreth 10% t\u00eb specieve t\u00eb p\u00ebrgjithshme nd\u00ebr organizmat e gjall\u00eb! Fluturat q\u00eb nga koh\u00ebt e lashta jan\u00eb simbolika m\u00eb e &#8220;p\u00ebrkryer&#8221; poetike dhe pothuaj \u00ebsht\u00eb e paimagjinueshme t\u00eb anashkalohen nga cilido krijues. Me termat e &#8220;shkenc\u00ebs&#8221;, njihen rreth 180.000 lloje t\u00eb Lepidopteras\u00eb, nga studiusit jan\u00eb ndar\u00eb n\u00eb 126 familje dhe n\u00eb 46 mbigrupe. Cikli jet\u00ebsor i Lepidopteras\u00eb i ka kat\u00ebr faza: veza, larva (vemja), pupa (krizalida) dhe metamorfoza e plot\u00eb n\u00eb insektin e rritur. \u00cbsht\u00eb i njohur migrimi spektakolar i Lepidopteras\u00eb, dhe \u00ebsht\u00eb tipik sezonal. Migrimet m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb ato t\u00eb flutur\u00ebs &#8220;Monark&#8221;, duke u dyndur nga Meksikoja e deri n\u00eb veri t\u00eb ShBA, si dhe n\u00eb Kanadan\u00eb Jugore, nj\u00eb distanc\u00eb pothuaj e pabesueshme prej 4000-4800 kilometrash. Emri Lepidoptera, rrjedh nga fjal\u00ebt greke &#8220;lepido&#8221; p\u00ebr lesk\u00ebr ose lusp\u00eb (mikroskopike) dhe &#8220;ptera&#8221; p\u00ebr krah\u00eb. Konsiderohet nd\u00ebr grupet m\u00eb t\u00eb suksesshme t\u00eb insekteve, jan\u00eb gjetur n\u00eb t\u00eb gjitha kontinentet (me p\u00ebrjashtim t\u00eb Antarktikut). Pjesa d\u00ebrrmuese e Lepidopteras\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb regjionet tropike, por nj\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri e konsiderueshme ekziston n\u00eb t\u00eb gjitha kontinentet. [ P\u00ebrgatiti S. Guraziu, 2010 ]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu, 2010 (si nj\u00eb &#8220;monark&#8221; ndjenjash ndiq trajektoren e \u00ebndrrave) Metafora \u00ebsht\u00eb trop i nxeht\u00eb, me vargje s\u2019imitohet as yll as diell, anise prore i zjarrt\u00eb pretendon t\u00eb jesh, mos ik tani, fal ngroht\u00ebsi p\u00ebr brezat, fshije ekuatorin imagjinar&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=75\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-75","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poezi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}