{"id":8081,"date":"2021-07-09T10:14:41","date_gmt":"2021-07-09T09:14:41","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=8081"},"modified":"2024-04-09T08:41:21","modified_gmt":"2024-04-09T07:41:21","slug":"linda-pastan-besimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=8081","title":{"rendered":"Linda Pastan &#8211; Besimi"},"content":{"rendered":"<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-8082\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi-300x272.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi-300x272.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi-1024x928.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi-768x696.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/linda_pastan-besimi.jpg 1389w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>BESIMI<br \/>\nLinda Pastan [ 1932, ShBA ]<\/p>\n<p><em>(dedikuar Iras\u00eb)<\/em><\/p>\n<p>Me vul\u00ebn e shkenc\u00ebs<br \/>\nstampuar n\u00eb ballin tuaj,<br \/>\nsi dikur Mir\u00ebmbajtja e Sht\u00ebpis\u00eb,<br \/>\nVul\u00eb Miratimi,<br \/>\nbesoj \u00e7far\u00eb m\u00eb flisni<br \/>\np\u00ebr qelizat dhe molekulat,<br \/>\nedhepse s&#8217;i shoh dot.<\/p>\n<p>Dhe megjith\u00ebse gjuha juaj<br \/>\nplot me shifra e simbole<br \/>\nq\u00eb s&#8217;do t&#8217;i kuptoj kurr\u00eb;<br \/>\nmegjith\u00ebse kravata juaj e \u00e7rregullt<br \/>\ndhe flok\u00ebt t\u00eb shprishur,<br \/>\nprap\u00eb ju besoj \u00e7far\u00eb thoni<br \/>\np\u00ebr madh\u00ebsin\u00eb e universit,<br \/>\ni cili ose zgjerohet ose tkurret,<br \/>\nkam harruar tashm\u00eb cila ishte.<\/p>\n<p>Pra n\u00ebse nes\u00ebr thoni<br \/>\nse keni b\u00ebr\u00eb nj\u00eb keqllogaritje t\u00eb vog\u00ebl,<br \/>\nse v\u00ebrtet Zoti ishte q\u00eb e krijoi bot\u00ebn<br \/>\nn\u00eb 6 dit\u00eb t\u00eb shkurtra, dhe n\u00eb t\u00eb 7-\u00ebn pushoi,<br \/>\nse ishte Eva ajo q\u00eb gjith\u00eb<br \/>\nk\u00ebto telashe na i &#8220;shkaktoi&#8221;<br \/>\nun\u00eb prap\u00eb do t&#8217;ju besoja,<br \/>\nashtu si\u00e7 e kam b\u00ebr\u00eb gjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; &#8211; &#8211;<br \/>\n<span style=\"color: #999999;\">\u00a9 L. Pastan \u2013 Burimi: Poetry (Dhjetor 2002), via Poetry Foundation, ShBA<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #999999;\">\u00a9 p\u00ebr p\u00ebrkthimin S. Guraziu \u2013 Ars Poetica, 2021<\/span><\/p>\n<p>***<br \/>\n[ <strong>omni-shkenca dhe deluzioni &#8211; magjepsja nga \u00ebndrra e gjith\u00ebdij\u00ebs<\/strong> ]<br \/>\n(<em>sguraziu &#8211; ap, korrik 2021 &#8211; koment<\/em>)<\/p>\n<p>&#8230;duke lexuar poezin\u00eb e Linda Pastan, shp\u00ebrndar nga Poetry Foundation si &#8220;Poem of the Day&#8221; (Poezi e Dit\u00ebs), thjesht\u00ebsia e poetikes pastaniane dhe ironia m\u00eb vinte pothuaj si surpriz\u00eb e koin\u00e7idenc\u00ebs, di\u00e7 si nj\u00eb &#8220;deja vu&#8221; e vog\u00ebl, e beft\u00eb &#8211; nj\u00eb jav\u00eb apo disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb autori John Horgan (Stevens Institute of Technology) n\u00eb nj\u00eb artikull publikuar n\u00eb &#8220;Scientific American&#8221;, 25 Qershor 2021, me titull &#8220;Science Should Not Try to Absorb Religion and Other Ways of Knowing&#8221; (Shkenca s&#8217;do duhej ta p\u00ebrthith Religjionin dhe format tjera t\u00eb Dijes), fliste rreth tem\u00ebs se m\u00ebnyrat tona t\u00eb ndryshme p\u00ebr ta par\u00eb, kuptuar e definuar realitetin s&#8217;do nj\u00ebsohen kurr\u00eb, dhe s&#8217;duhet t\u00eb nj\u00ebsohen, n\u00eb nj\u00eb bot\u00ebkuptim t\u00eb vet\u00ebm monolitik&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;autori Horgan \u00ebsht\u00eb i mir\u00ebnjohur sa u p\u00ebrket shkrimeve rreth k\u00ebsaj teme, n\u00eb &#8220;Sci. American&#8221; jan\u00eb publikuar dhe mjaft shkrime t\u00eb tjera nga ai, si psh. &#8220;Muzgu i Kryeprift\u00ebrve t\u00eb Shkenc\u00ebs&#8221;, &#8220;Pluralizmi: P\u00ebrtej Nj\u00eb t\u00eb V\u00ebrtete t\u00eb Vetme&#8221;, &#8220;Pse s&#8217;do t&#8217;ket\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb Ajnshtajn tjet\u00ebr&#8221;, &#8220;Problemet e trup-mendjes: Shkenca, Subjektiviteti dhe Kush jemi Realisht&#8221;, &#8220;Deluzioni i Omni-njohurive Shkencore&#8221;, &#8220;Fundi i Shkenc\u00ebs&#8221; etj.<\/p>\n<p>&#8230;psh. n\u00eb artikullin &#8220;Deluzioni i Omni-njohurive Shkencore&#8221;, sipas Horgan fizikan\u00ebt nuk ishin t\u00eb vetmit shkenc\u00ebtar\u00eb q\u00eb ishin dhe ende jan\u00eb t\u00eb &#8220;magjepsur nga \u00ebndrra e gjith\u00ebdij\u00ebs&#8221; &#8211; pretendimi se shkenca mund t\u00eb &#8216;kuptoj\u00eb dhe sqaroj\u00eb&#8217; gjith\u00e7ka duket gjithnj\u00eb e m\u00eb i flashk\u00ebt &#8211; thot\u00eb ai, nj\u00eb besim i till\u00eb ishte aq i fuqish\u00ebm n\u00eb vitet &#8217;80 t\u00eb shek. t\u00eb kaluar, shkenc\u00ebtar\u00ebt proklamonin se po e zgjidhnin enigm\u00ebn e ekzistenc\u00ebs, s\u00ebshpejti do t&#8217;shpjegonin pse universi yn\u00eb ekziston dhe pse e ka form\u00ebn q\u00eb e ka, sikur dhe pse ne ekzistojm\u00eb, e po ashtu dhe pse jemi pik\u00ebrisht k\u00ebta q\u00eb jemi &#8211; &#8220;vizionin e njohuris\u00eb totale&#8221; Horgan e konsideron si nj\u00eb mashtrim qesharak, si nj\u00eb fantazi patologjike q\u00eb s&#8217;duhej dhe s&#8217;duhet marr\u00eb kurr\u00eb seriozisht, edhepse shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer e p\u00ebrhapnin k\u00ebt\u00eb besim, psh. n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim Stephen Hawking ishte m\u00eb ndikimtari, n\u00eb librin e vet &#8220;Histori e Shkurt\u00ebr e Koh\u00ebs&#8221; Hawking hamend\u00ebsonte q\u00eb fizikan\u00ebt s\u00ebshpejti do ta gjejn\u00eb nj\u00eb &#8220;teori p\u00ebrfundimtare&#8221;, nj\u00eb &#8220;teori t\u00eb p\u00ebrgjithshme&#8221;, e cila do t&#8217;shpjegonte si u krijua kozmosi yn\u00eb, Hawking k\u00ebt\u00eb arritje e krahasonte me njohjen e &#8220;mendjes s\u00eb Zotit&#8221;, kjo deklarat\u00eb aq e &#8216;guximshme&#8217;, sipas Horgan ishte ironike, Hawking, nj\u00eb ateist, donte q\u00eb shkenca t\u00eb eleminonte nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb krijues hyjnor &#8211; shkruan Horgan&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;rishtas, n\u00eb artikullin m\u00eb t\u00eb ri (me titullin q\u00eb e p\u00ebrmend\u00ebm n\u00eb hyrje) Horgan ia rikujton lexuesit se si gazetari Charles Seife e &#8220;rikujtonte&#8221; faktin q\u00eb Hawking dhe fizikan\u00eb t\u00eb tjer\u00eb na pat\u00ebn bindur se gjoja ishin n\u00eb prag t\u00eb nj\u00eb &#8220;teorie t\u00eb gjith\u00e7kaje&#8221;, teori q\u00eb do ta zgjidhte enigm\u00ebn e ekzistenc\u00ebs, omni-teori q\u00eb do t&#8217;zbulonte pse n\u00eb universin ton\u00eb ka &#8220;di\u00e7&#8230; m\u00eb par\u00eb sesa hi\u00e7&#8221;, dhe pse kjo di\u00e7 \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, autori Horgan e rrah dhe \u00e7\u00ebshtjen e pretendimit ambicioz se shkenca do t&#8217;i p\u00ebrthith m\u00ebnyrat e tjera t\u00eb bot\u00ebkuptimit, duke i p\u00ebrfshir\u00eb artet, shkencat humane dhe religjionin, sipas tij m\u00ebnyrat jasht\u00eb-shkencore t\u00eb njohurive nuk do t&#8217;zhduken domosdoshm\u00ebrisht, por ato do t&#8217;zhvillohen n\u00eb p\u00ebrputhje me shkenc\u00ebn, n\u00eb akord me burimin ton\u00eb suprem t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, Horgan e cek\u00eb se mbrojt\u00ebsi m\u00eb elokuent i k\u00ebsaj p\u00ebrspektive tani p\u00ebr tani \u00ebsht\u00eb biologu Edward Wilson&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;artikullin e vet Horgan e mbyll si vijon: &#8220;Omni-njohuria Shkencore duket gjithnj\u00eb e m\u00eb pak e mundshme, dhe njer\u00ebzit jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb shum\u00ebllojsh\u00ebm, jan\u00eb kreativ\u00eb dhe n\u00eb kund\u00ebrshti me qasjen p\u00ebr nj\u00eb bot\u00ebkuptim t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb gjith\u00e7kaje. Frym\u00ebzuar nga misticizmi dhe artet, ashtu si dhe nga shkenca, ne do t&#8217;vazhdojm\u00eb t\u00eb grindemi se kush jemi (si qenie njer\u00ebzore), nj\u00ebkoh\u00ebsisht duke m\u00ebtuar ta rizbulojm\u00eb p\u00ebrher\u00eb veten. A \u00ebsht\u00eb konsolidimi (pajtimi akademik) ide e keqe, cila qasje do ishte m\u00eb e mira p\u00ebr ne? Aq larg s&#8217;do shkoja me spekulimet. Mir\u00ebpo ashtu si dhe utopia, nj\u00eb tjet\u00ebr n\u00ebnprodukt i etjes son\u00eb p\u00ebr p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb, p\u00ebr konsolidimin, p\u00ebr &#8216;\u00ebndrren e njohuris\u00eb totale&#8217;, mund t&#8217;sh\u00ebrbej\u00eb si nxitje e dobishme e imagjinat\u00ebs, p\u00ebr aq koh\u00eb sa e shohim at\u00eb si nj\u00eb ideal t\u00eb paarritsh\u00ebm. Le t&#8217;shpresojm\u00eb q\u00eb kurr\u00eb s&#8217;do pandehim se e kemi arritur at\u00eb&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>[ <a href=\"https:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/science-should-not-try-to-absorb-religion-and-other-ways-of-knowing\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/science-should-not-try-to-absorb-religion-and-other-ways-of-knowing\/<\/a> ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BESIMI Linda Pastan [ 1932, ShBA ] (dedikuar Iras\u00eb) Me vul\u00ebn e shkenc\u00ebs stampuar n\u00eb ballin tuaj, si dikur Mir\u00ebmbajtja e Sht\u00ebpis\u00eb, Vul\u00eb Miratimi, besoj \u00e7far\u00eb m\u00eb flisni p\u00ebr qelizat dhe molekulat, edhepse s&#8217;i shoh dot. Dhe megjith\u00ebse gjuha juaj&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=8081\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-8081","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-perkthime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8081\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}