{"id":811,"date":"2019-09-23T19:37:09","date_gmt":"2019-09-23T19:37:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=811"},"modified":"2026-04-09T02:09:26","modified_gmt":"2026-04-09T01:09:26","slug":"telegrafi-bregdetar-i-batavise-holandes-v-1799","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=811","title":{"rendered":"Telegrafi bregdetar i Batavis\u00eb (Holand\u00ebs), v. 1799"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2018 (Koment)<\/em><\/p>\n<p>Kur anglez\u00ebt ia paskan m\u00ebsyer bregdetit holandez n\u00eb vitin 1799, fal\u00eb k\u00ebtyre shtyllave telegrafike, koha e zbarkimit t\u00eb tyre paska qen\u00eb e njohur sakt\u00eb n\u00eb Hag\u00eb.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-812 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs.jpg\" alt=\"\" width=\"1436\" height=\"1110\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs.jpg 1436w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs-300x232.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs-768x594.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Telegrafi-bregdetar-i-Batavis\u00eb-Holand\u00ebs-1024x792.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1436px) 100vw, 1436px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nuk paskam ditur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, tek sot i m\u00ebsova detajet&#8230; derisa po shihja nd\u00ebr materialet e vjetra t\u00eb Rijksmuseum, Amsterdam (- Bataafse kusttelegraaf, Ca. 1799-1800).<br \/>\nN\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnimin e nj\u00eb lufte me Anglin\u00eb, sinjalet e flamurit (ose m\u00ebnyra e vjet\u00ebr e sinjalizimit) at\u00ebbot\u00eb qenkan z\u00ebvend\u00ebsuar me sinjale nga shtylla telegrafike montuar p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit. Mbase telegrafi bregdetar paska mund\u00ebsuar d\u00ebrgimin e mesazheve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb efektive. Dmth. kjo teknologji komunikuese qenka zhvilluar p\u00ebr p\u00ebrcjelljen e mesazheve m\u00eb t\u00eb shpejta, m\u00eb komplekse ose dhe m\u00eb t\u00eb avancuara. Qenkan p\u00ebrdorur llamba e fener\u00eb p\u00ebr t&#8217;i &#8220;sinjalizuar&#8221; kodet fikse (t\u00eb paradefinuara) n\u00eb nj\u00eb distanc\u00eb prej rreth 8 kilometrash, sinjale q\u00eb do t&#8217;i kapte telegrafi i atjesh\u00ebm i radh\u00ebs, dhe i cili do t&#8217;i p\u00ebrcillte tutje.<\/p>\n<p>Paska patur madje dhe nj\u00eb k\u00ebng\u00eb popullore p\u00ebr &#8220;telegrafin bregdetar&#8221; (volkslied).<\/p>\n<p>Mua teksti ma ngjalli buz\u00ebqeshjen, n\u00ebse s&#8217;gabohem k\u00ebnga e vjet\u00ebr holandeze n\u00eb hyrje flet p\u00ebr &#8220;francezin e koh\u00ebve t\u00eb turbullta&#8221; (dmth. nuk mund t&#8217;i besohet francezit, \u00e7far\u00eb s&#8217;kujtohet ai p\u00ebr keq (me fjal\u00eb t\u00eb tjera, ujdisur tani nga un\u00eb &#8211; pasi duke e njohur historin\u00eb e &#8220;dhimbjes&#8221;, jo me t\u00eb gjitha veg\u00ebzat e detajet&#8230; por ashtu n\u00eb vija t\u00eb trasha), as vet\u00eb djalli s&#8217;e ka iden\u00eb ku mund t&#8217;i shkoj\u00eb mendja francezit : )<\/p>\n<p>(batav\u00ebt jan\u00eb holandez\u00ebt e vjet\u00ebr, p.sh. kryeqyteti i Indonezis\u00eb Jakarta, quhej Batavia p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 300 vjet, sa Indonezia ishte koloni e Holand\u00ebs &#8211; emri vjen nga &#8220;batavi&#8221;, fis germanik, paraardh\u00ebsit e popullit holandez)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, M 2018 (Koment) Kur anglez\u00ebt ia paskan m\u00ebsyer bregdetit holandez n\u00eb vitin 1799, fal\u00eb k\u00ebtyre shtyllave telegrafike, koha e zbarkimit t\u00eb tyre paska qen\u00eb e njohur sakt\u00eb n\u00eb Hag\u00eb. Nuk paskam ditur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, tek&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=811\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-811","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-multimedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=811"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}