{"id":8491,"date":"2024-02-01T01:00:21","date_gmt":"2024-02-01T00:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=8491"},"modified":"2024-04-08T21:15:29","modified_gmt":"2024-04-08T20:15:29","slug":"e-e-cummings-vetmia-dhe-misteri-i-qetesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=8491","title":{"rendered":"E E Cummings &#8211; &#8220;Vetmia&#8221;, dhe &#8220;Misteri i Qet\u00ebsis\u00eb&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>[ <em>sguraziu &#8211; ars poetica, shtator 21<\/em> ]<\/p>\n<p>E. E. Cummings &#8211; &#8220;<strong>Vetmia<\/strong>&#8221; (Loneliness) &#8211; Poezi Vizuale<br \/>\n&#8230;sipas Cummings, nj\u00eb gjeth i vetmuar thjesht bie, &#8220;k\u00ebputet&#8221; dhe ia m\u00ebsyen tok\u00ebs, zor ta p\u00ebrballoj\u00eb &#8216;gravitetin&#8217; e vetmis\u00eb\u2026 gjoja duke mos u m\u00ebrzitur asfare : )<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-8492 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"897\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1-300x192.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1-1024x656.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_vetmia_visual_poetry1-768x492.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>***<br \/>\nE. E. Cummings &#8211; &#8220;<strong>Misteri i Qet\u00ebsis\u00eb<\/strong>&#8221; (Mystery of Stillness) &#8211; Poezi Vizuale<br \/>\n(asgj\u00eb s&#8217;mund ta tejkaloj\u00eb misterin e qet\u00ebsis\u00eb &#8211; nothing can surpass the mystery of stillness)<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-8493 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2.jpg\" alt=\"\" width=\"1400\" height=\"897\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2.jpg 1400w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2-300x192.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2-1024x656.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ee_cummings_misteri_visual_poetry2-768x492.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1400px) 100vw, 1400px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>(s. guraziu &#8211; ars poetica, j 24 &#8211; koment)<\/em><br \/>\n&#8230;<strong>asgj\u00eb s&#8217;mund ta tejkaloj\u00eb misterin e qet\u00ebsis\u00eb<\/strong> &#8211; kuptohet, jo patjet\u00ebr Cummings fjal\u00ebn duhej ta kishte rreth &#8220;qet\u00ebsis\u00eb fizike&#8221; (mbase m\u00eb par\u00eb p\u00ebr at\u00eb &#8220;shpirt\u00ebrore&#8221;, poetike, metafizike), gjithsesi sipas Cummings, asgj\u00eb s&#8217;mund ta tejkaloj\u00eb misterin e qet\u00ebsis\u00eb, me fjal\u00eb paksa m\u00eb ndryshe s&#8217;ka asgj\u00eb m\u00eb t\u00eb mistershme se qet\u00ebsia, e po ashtu ndoshta asgj\u00eb m\u00eb intriguese se qet\u00ebsia, di\u00e7 ngjash\u00ebm psh. si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe qet\u00ebsia absolute kozmike (e hap\u00ebsir\u00ebs, e universit)&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;mega-eventet e fotosfer\u00ebs dhe t\u00eb kronosfer\u00ebs diellore (si vese yjore), &#8220;muzikat&#8221; e tmerrshme pas shp\u00ebrthimeve plazmatike a la krono-solaris&#8230; p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb nuk i d\u00ebgjojm\u00eb, andaj as q\u00eb duhet p\u00ebrmendur, un\u00eb i p\u00ebrmenda thjesht si &#8220;respekt&#8221; ndaj qet\u00ebsis\u00eb absolute kozmike, si respekt ndaj k\u00ebtij &#8220;filtri&#8221; kozmik, sepse p\u00ebrndryshe s&#8217;do ishte e mundur as jeta k\u00ebtu n\u00eb tok\u00eb, zhurma e paimagjinueshme e eventeve diellore do i kishte \u00e7mendur dhe dinosaur\u00ebt dikur, para sa e sa miliona viteve, pa le neve, gjallesave kaq t\u00eb ndieshme t\u00eb s\u00eb sotmes &#8211; pra me kaq do e l\u00ebm\u00eb, e p\u00ebrmend\u00ebm &#8220;filtrin sonik&#8221; si respekt, mjafton respekti yn\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;mir\u00ebpo qet\u00ebsia kozmike e ka dhe an\u00ebn tjet\u00ebr, bie fjala atje lart rreth e rrotull ISS (stacionit kozmik nd\u00ebrkomb\u00ebtar) njeriu natyrsh\u00ebm s&#8217;d\u00ebgjon gj\u00eb, pa ndihm\u00ebn teknologjike do ta kishte shurdh\u00ebsin\u00eb absolute, s&#8217;do kishte si merret vesh, as me Tok\u00ebn posht\u00eb, por dhe p\u00ebr komunikimin atje lart do ishte mjaft problematike, an\u00ebtar\u00ebt e ekuipazhit mes vete mbase do duhej t\u00eb komunikonin me gjuh\u00ebn e shenjave, me gjuh\u00ebt &#8220;ndihm\u00ebse&#8221;, ku ta dim\u00eb tani&#8230; me gishtat, me luhatje koke, me morze-sinjalet, me leximin e buz\u00ebve, me tabelat, me shenjat e shkruara, me figurinat &#8220;hieroglifike&#8221; t\u00eb Facebook etj (e pata me gjith\u00eb mend, emotikonet moderne jan\u00eb hieroglife serioze, figurinat e Fb jan\u00eb mjaft t\u00eb avancuara, s&#8217;keni pse buz\u00ebqeshni : )<\/p>\n<p>&#8230;sepse hap\u00ebsira vakumore nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm boshe, dhe si\u00e7 dihet jasht\u00ebzakonisht &#8220;armiq\u00ebsore&#8221; ndaj jet\u00ebs si akull\u00ebsi e zbraz\u00ebt, s&#8217;ka as oksigjen as frym\u00eb p\u00ebr frymor\u00ebt (p\u00ebr njeriun &#8211; meq\u00eb eventualisht ndonj\u00eb organiz\u00ebm anaerobik alienik dhe do mundej pa oksigjen, pasi ec e dije&#8230; do insistonin &#8220;idet\u00eb e fanta-shencave, idet\u00eb sci-fi&#8221;, nj\u00ebsoj si\u00e7 mikrobet anaerobe t\u00eb thell\u00ebsive oqeanike, dmth. mikrobet munden dhe pa oksigjen, mund t&#8217;ket\u00eb dhe alien\u00eb q\u00eb s&#8217;u duhet oksigjeni, s&#8217;e kemi iden\u00eb \u00e7&#8217;lloj formash &#8220;jet\u00ebsore&#8221; mund t&#8217;ket\u00eb shpikur universi), pra p\u00ebrve\u00e7 akullsis\u00eb hap\u00ebsira \u00ebsht\u00eb e pllakosur dhe nga qet\u00ebsia absolute, totalisht e &#8220;shurdh\u00ebt, e heshtur&#8221;, meq\u00eb p\u00ebrhapja e val\u00ebve sonike n\u00eb vakum nuk &#8220;konvertohet&#8221; n\u00eb z\u00ebra, n\u00eb tinguj, n\u00eb asgj\u00eb t\u00eb &#8220;ting\u00ebllueshme&#8221; sepse pik\u00ebs\u00ebpari s&#8217;ka as p\u00ebrhapje&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, pa atomet dhe pa molekulat p\u00ebr t&#8217;i bartur val\u00ebt zanore (sonike) thjesht &#8220;z\u00ebri&#8221; nuk ekziston, as z\u00ebri as jehu (kjo dhe logjike pakashum\u00eb, pa z\u00eb s&#8217;ka si t&#8217;ket\u00eb as jehon\u00eb), shkencat tok\u00ebsore &#8220;thon\u00eb&#8221; se tingulli udh\u00ebton p\u00ebrmes dridhjeve t\u00eb atomeve, p\u00ebrmes vibracioneve molekulare n\u00eb nj\u00eb mjedis ku atomet dhe molekulat jan\u00eb prezente, psh. si\u00e7 jan\u00eb ajri yn\u00eb, uji, dhe meq\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb &#8220;s&#8217;ka aj\u00ebr&#8221; kjo do t&#8217;thot\u00eb s&#8217;ka asgj\u00eb, asnj\u00eb mjet, asnj\u00eb &#8220;kov\u00eb sonare&#8221;, asnj\u00eb karroc\u00eb apollonike p\u00ebr ta bartur z\u00ebrin, k\u00ebshtu q\u00eb &#8220;nuk l\u00ebviz, nuk udh\u00ebton&#8221; fare, i gjith\u00eb ai kozmos si zezon\u00eb e paskajshme&#8230; thjesht i pllakosur nga qet\u00ebsia e akullsis\u00eb, si dhe e kund\u00ebrta (n\u00ebse eventualisht t&#8217;na duhej poetikisht) nga &#8220;akullsia e qet\u00ebsis\u00eb&#8221; &#8211; Cummings s&#8217;e ka p\u00ebrmendur, por ja e p\u00ebrmenda un\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb mistershmes s\u00eb jotejkalueshme, padyshim qet\u00ebsia mund ta ket\u00eb dhe &#8220;akullsin\u00eb&#8221; : )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ sguraziu &#8211; ars poetica, shtator 21 ] E. E. Cummings &#8211; &#8220;Vetmia&#8221; (Loneliness) &#8211; Poezi Vizuale &#8230;sipas Cummings, nj\u00eb gjeth i vetmuar thjesht bie, &#8220;k\u00ebputet&#8221; dhe ia m\u00ebsyen tok\u00ebs, zor ta p\u00ebrballoj\u00eb &#8216;gravitetin&#8217; e vetmis\u00eb\u2026 gjoja duke mos u&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=8491\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-8491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-perkthime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8491\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}