{"id":856,"date":"2019-09-23T21:32:22","date_gmt":"2019-09-23T21:32:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.letrat.eu\/?p=856"},"modified":"2024-08-28T18:53:24","modified_gmt":"2024-08-28T17:53:24","slug":"trini-hyjnorja-mitologjike-perendeshat-e-fatit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=856","title":{"rendered":"Trini-Hyjnorja Mitologjike &#8211; Per\u00ebndeshat e Fatit"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, P 2018<\/em><\/p>\n<p>Per\u00ebndeshat q\u00eb kujdeseshin p\u00ebr fijet metaforike t\u00eb Jet\u00ebs s\u00eb \u00e7do individi (q\u00eb nga thirravaji i par\u00eb i lindjes, e deri n\u00eb vdekje) ishin Atropa, Lakezia dhe Kloto.<br \/>\nKjo dmth. sipas mitologjis\u00eb greke, dhe quheshin Tri Per\u00ebndeshat e Fatit Jet\u00ebsor (t\u00eb njohura si Moirada). Ato ishin vajzat e Niksit (Nat\u00ebs) dhe t\u00eb Erebusit (Err\u00ebsir\u00ebs).<\/p>\n<p>Mitologjia vet\u00eb fillin e vet e tjerr nga &#8220;sht\u00ebllunga&#8221; e Kaosit, ose nga asgj\u00ebja, ose nga hi\u00e7i, shkurt nga hi\u00e7asgj\u00ebja (hm, pothuaj nj\u00ebsoj si &#8220;Big Bang Teoria&#8221; moderne : ) Pra mitologjia fillin e vet e tfillon kur nis e na flet p\u00ebr Nism\u00ebn, p\u00ebr hyjnit\u00eb zanafillore (ose par\u00ebsore, primare). Peri i jet\u00ebs mitologjike tirret p\u00ebr per\u00ebndit\u00eb dhe per\u00ebndeshat e para (t\u00eb lindura nga Kaosi). Askush nga kronist\u00ebt grek\u00eb t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb nuk e ka p\u00ebrmendur&#8230; por e qart\u00eb q\u00eb Kaosi duhet t\u00eb ket\u00eb lindur p\u00ebrpara hi\u00e7asgj\u00ebs\u00eb, nga hi\u00e7asgj\u00ebja.<\/p>\n<p>Po ashtu, duke qen\u00eb Ai(Ajo) vet\u00eb zanafilla hyjnore, Kaosit s&#8217;do i kishte aspak hije t&#8217;na ishte nj\u00eb alopeko-androgjenik (nga nj\u00ebra an\u00eb kryezot i kozmosit, e nga tjetra nj\u00eb androgjen qeros i vetmuar&#8230; pa asnj\u00eb qime, qoft\u00eb burrash a grash, meq\u00eb duhej t&#8217;i kishte t\u00eb dyja. Jo pra, ai duhet t&#8217;ket\u00eb qen\u00eb nj\u00eb leshatuk i madh, nj\u00eb Kaos totalisht kaotik i mbytur n\u00eb lesh, thjesht sepse pa lesh s&#8217;ke si i tjerr penjt\u00eb e Jet\u00ebs, as t\u00eb nipave-st\u00ebrmbesave hyjnore, dhe as t\u00eb njer\u00ebzimit : )<\/p>\n<p>Sipas Hesiodit, &#8220;kryezanafillori&#8221; i par\u00eb ishte pra vet\u00eb Kaosi. Kuptohet q\u00eb androgjenikja hyjnore mund ta mbars vetveten me vetmin\u00eb absolute dhe&#8230; pas tij vijn\u00eb &#8220;zanafillor\u00ebt&#8221; tjer\u00eb varg e varg, si psh. Gaja, Tartarusi, Erosi, Erebusi dhe Niksi. K\u00ebta tutje s&#8217;kishin nevoj\u00eb t\u00eb ishin androgjen\u00ebr as vetmitar\u00eb. Sepse na \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb nga p\u00ebrqafimet e zanafillor\u00ebve Gaja (N\u00ebn\u00ebs Tok\u00eb) dhe Uranit (Babi-Qiellit) pat\u00ebn ardhur n\u00eb jet\u00eb hyjnor\u00ebt pasardh\u00ebs, t\u00eb njohur si Titan\u00ebt.<\/p>\n<p>Zeusat, Hadesat e t\u00eb ngjash\u00ebm jan\u00eb dmth. gjenerata e m\u00ebpastajme e hyjnor\u00ebve sadopak m\u00eb t\u00eb civilizuar, m\u00eb t\u00eb rruar, m\u00eb t\u00eb &#8220;rregulluar&#8221;, rrethuar me rregull.<br \/>\nP\u00ebr Olimpian\u00ebt hyjnor pra ishte m\u00eb e leht\u00eb. Mir\u00ebpo s&#8217;mund t\u00eb mohohet q\u00eb gjyshi i tyre Kaosi pati hequr shum\u00eb i ngrati&#8230; ose tekefundit duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb tmerr\u00ebsisht i m\u00ebrzitur, s&#8217;mund t\u00eb vdiste, pavdek\u00ebsia ia pamund\u00ebsonte, dhe k\u00ebshtu i pllakosur nga m\u00ebrzia totale kozmike sikur shpirti e mendja i tretej nga vetmia e p\u00ebrjetshme.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb i duhet nj\u00eb para-hyjnori pavdeksia, n\u00eb t\u00eb tilla kushte &#8220;genezis&#8221;? P\u00ebrve\u00e7 sa p\u00ebr t&#8217;u \u00e7mendur! Ja pse dhe qe \u00e7mendur ai, thjesht iu qen\u00eb avulluar t\u00eb gjitha kokrrat n\u00eb eter, ngeli amshuesh\u00ebm kaotik sa dhe vet\u00eb \u00e7menduria kozmike : )<\/p>\n<p>***<br \/>\nGjithsesi, pothuaj n\u00eb t\u00eb gjitha mitologjit\u00eb e bot\u00ebs, Tri Per\u00ebndeshat e Fatit (sundimtaret e s\u00eb Shkuares, t\u00eb s\u00eb Tashmes dhe t\u00eb s\u00eb Ardhmes) simbolizonin Trinitetin Hyjnor &#8211; Virgj\u00ebresh\u00ebn, N\u00ebn\u00ebn dhe Plaken (Krijimi-Lindja, Ruajtja-Jeta, Shkat\u00ebrrimi-Vdekja). Treshja m\u00eb e shquar ishte trini-hyjnorja nga mitologjia greke, Klotoja ishte Tjerr\u00ebse, Lakezia ishte Mat\u00ebse dhe Atropa i jepte fund gjith\u00e7kaje, ishte Prer\u00ebse e fijeve t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Ndoshta t\u00eb gjitha trini-hyjnit\u00eb e tilla mitologjike ishin aspekte t\u00eb Trini-Af\u00ebrdit\u00ebs pararend\u00ebse (thuhet se emri i saj ishte Moera, dhe aq e vjet\u00ebr sa ia kalonte dhe vet\u00eb Koh\u00ebs, ishte m\u00eb e vjet\u00ebr se Koha). Triniteti i Af\u00ebrdit\u00ebs arkaike njihet dhe si &#8220;Tri Horat&#8221;, apo si nimfat qiellore Eunomia (Rregulli), Dikeja (Paqja) dhe Eirena (Drejt\u00ebsia).<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse kishte dhe trinitete tjera mitologjike, si psh. Tri t\u00eb Bukurat (Hirushet), Horat, Gorgonat etj. K\u00ebto t\u00eb fundit n\u00eb fillim nuk ishin tri, sipas Homerit ishte nj\u00eb, q\u00eb nga ai e deri n\u00eb koh\u00ebn e Hesiodit (e q\u00eb \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta koh\u00eb n\u00eb fakt, s&#8217;dihet sakt\u00eb asgj\u00eb, madje s&#8217;dihet as n\u00ebse Homeri ishte real, por merret se Hesiodi dhe Homeri i takonin t\u00eb &#8220;nj\u00ebjt\u00ebs&#8221; koh\u00eb) njihej vet\u00ebm nj\u00eb gorgon\u00eb-p\u00ebrbind\u00ebsh, Homeri thoshte nj\u00eb por Hesiodi pati &#8220;insistuar&#8221; se duhet t&#8217;jen\u00eb tri gorgona, sipas tij ishin Stenoja (e Fuqishmja), Euriala (Largk\u00ebrcyesja, ose Super-K\u00ebrcimtarja) dhe e llahtarshmja Meduza (Mbret\u00ebresha). Nd\u00ebr trini-hyjnit\u00eb tjera mitologjike psh. ishin Zorajat e sllav\u00ebve, Treshja-Gjinevra ose Trio-Brizhitat, ose Brixhidat britanike etj.<\/p>\n<p>N\u00eb piktur\u00ebn e Louis Scherf shihet Atropa ulur majtas (m\u00eb e vjetra nga t\u00eb trija per\u00ebndeshat e pavdekshme, mplakja dhe rrudhosja e saj \u00ebsht\u00eb thjesht di\u00e7 simbolike : ) n\u00eb dor\u00ebn e djatht\u00eb i mban nj\u00eb pal\u00eb g\u00ebrsh\u00ebr\u00eb me t\u00eb cilat ajo e pren\u00eb fillin e Jet\u00ebs njer\u00ebzore. Lakezia duket n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb, ka mbushur prehrin plot lule dhe merret me matjen e fillit t\u00eb Jet\u00ebs, nd\u00ebrsa bukuroshja Kloto gjysm\u00eb nudo, me gjokset n\u00eb fush\u00eb, si p\u00ebrfaq\u00ebsim i freskis\u00eb, i bukuris\u00eb rinore e madje dhe i virgj\u00ebris\u00eb, merret me tjerrjen e fillit t\u00eb Jet\u00ebs.<br \/>\nE nj\u00ebjta mund t&#8217;thuhet dhe p\u00ebr piktur\u00ebn e Bernardo Strozzi, ndon\u00ebse p\u00ebr hir t\u00eb nj\u00eb kokrre dallim&#8230; ky sikur ka &#8220;devijuar&#8221; pak\u00ebz nga v\u00ebrtet\u00ebsia mitologjike, duke i paraqitur per\u00ebndeshat fare xhufurrake : )<\/p>\n<p>Pikturat:<br \/>\n&#8211; Louis Scherf (1870-1955) &#8211; Tri Per\u00ebndeshat e Fatit, rr. 1908 (bazuar n\u00eb piktur\u00ebn nga F. P. Thumann, 1834-1908)<br \/>\n&#8211; Bernardo Strozzi (1581-1644) &#8211; Tri Per\u00ebndeshat e Fatit, rr. 1664<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-857 size-full\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit.jpg\" alt=\"\" width=\"1707\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit.jpg 1707w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit-300x190.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit-768x486.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Trini-Hyjnorja-Mitologjike-Per\u00ebndeshat-e-Fatit-1024x648.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1707px) 100vw, 1707px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, P 2018 Per\u00ebndeshat q\u00eb kujdeseshin p\u00ebr fijet metaforike t\u00eb Jet\u00ebs s\u00eb \u00e7do individi (q\u00eb nga thirravaji i par\u00eb i lindjes, e deri n\u00eb vdekje) ishin Atropa, Lakezia dhe Kloto. Kjo dmth. sipas mitologjis\u00eb greke, dhe&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=856\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,10],"tags":[],"class_list":["post-856","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-classic","category-komente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/856\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}