{"id":9653,"date":"2019-01-13T11:42:32","date_gmt":"2019-01-13T10:42:32","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=9653"},"modified":"2024-08-27T06:31:50","modified_gmt":"2024-08-27T05:31:50","slug":"laureola-e-nderit-poeta-laureatus-poeti-i-atdheut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=9653","title":{"rendered":"Laureola e Nderit &#8211; &#8220;Poeta Laureatus&#8221; &#8211; Poeti i Atdheut!"},"content":{"rendered":"<p><em>(sg &#8211; ap, j 2019)<\/em><\/p>\n<p>&#8220;Poet Laureat&#8221; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet i cili nderohet zyrtarisht nga nj\u00eb qeveri (ose nga nj\u00eb institucion akordues i shtetit), dhe nga i cili poet zakonisht pritet t\u00eb shkruaj\u00eb poezi p\u00ebr ngjarje dhe raste t\u00eb ve\u00e7anta lidhur me atdheun e vet. Nj\u00eb form\u00eb identike sa i p\u00ebrket funksionit &#8220;Poeta Laureatus&#8221; e kan\u00eb Britania e Madhe, ShBA, Holanda e mjaft shtete t\u00eb tjera.<br \/>\nSidoqoft\u00eb, me sa di un\u00eb Shqip\u00ebria n\u00eb historin\u00eb e vet s&#8217;ka zgjedhur ndonj\u00ebher\u00eb &#8220;Poet Laureat&#8221;, as Poet t\u00eb Atdheut &#8211; mbase tani do ishte koha ideale, p\u00ebr gjith\u00e7ka ekziston &#8220;hera e par\u00eb&#8221;. Dhe meq\u00eb di\u00e7 e till\u00eb nuk iu ndahet politikan\u00ebve, ateher\u00eb ja rasti q\u00eb t&#8217;ia fillojn\u00eb mbar\u00eb, bie fjala t&#8217;m\u00eb zgjedhin mua t\u00eb parin&#8230; why not, propozim m\u00eb origjinal se ky zor se mund t\u00eb gjejn\u00eb : )<\/p>\n<p>Termi &#8220;laureat&#8221; n\u00eb koh\u00ebt tona pakashum\u00eb n\u00ebnkupton dhe nj\u00eb lloj prestigji akademik, ose tekefundit n\u00ebnkupton njohjen p\u00ebr p\u00ebrpar\u00ebsin\u00eb apo arritjen superiore akademike, shkencore, intelektuale, humaniste etj. (psh nobelist\u00ebt dhe i quajm\u00eb &#8220;Laureat i Nobelit&#8221;).<\/p>\n<p>N\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb me deg\u00ebza dafinash (laurus nobilis) thurej nj\u00eb kuror\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn kuror\u00ebzoheshin-nderoheshin poet\u00ebt dhe heronjt\u00eb. Ky zakon qe ber\u00eb tradit\u00eb, bazuar n\u00eb mitin e lasht\u00eb t\u00eb Dafin\u00ebs dhe Apollonit.<br \/>\nSa p\u00ebr romak\u00ebt. psh. laureola i pati takuar Horacit. Pas epok\u00ebs klasike n\u00eb Itali q\u00eb n\u00eb vitet 1315-50 u kuror\u00ebzuan &#8220;laureat\u00eb&#8221;, rishtas n\u00ebse s&#8217;gabohem, F. Petrarka ishte nj\u00ebri nga ata q\u00eb do ta nderonte VETEN me aureol\u00ebn e nderit (pirolla i qoft\u00eb, psh. un\u00eb s&#8217;do mundesha : )<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn anglishtfol\u00ebse titulli njihet si &#8220;Poet Laureate&#8221;, n\u00eb ShBA psh. ky nderim ekziston q\u00eb nga v. 1937, nj\u00eb &#8220;poet laureate&#8221; \u00ebsht\u00eb Poet konsulltues p\u00ebr Poezin\u00eb pran\u00eb Libraris\u00eb s\u00eb Kongresit. N\u00eb Britanin\u00eb e Madhe &#8220;lauretizmi&#8221; mori statusin zyrtar mbret\u00ebror q\u00eb n\u00eb v. 1668, mir\u00ebpo Ben Johnson pati qen\u00eb si &#8220;poet laureat&#8221; q\u00eb n\u00eb v. 1616.<br \/>\nGjithsesi n\u00eb Holand\u00eb quhet &#8220;Dichter des Vaderlands&#8221; (Poet i Atdheut), dhe ky funksion ekziston q\u00eb nga v. 2000. N\u00eb Holand\u00eb tani &#8220;laureati&#8221; zgjedhet \u00e7do 2 vite, p\u00ebr v. 2017-2019 ky nder i madh i takon poetes Ester Naomi Perquin.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-9654\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web.jpg\" alt=\"\" width=\"1580\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web.jpg 1580w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web-300x205.jpg 300w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web-1024x700.jpg 1024w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web-768x525.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/laureola_e_nderit_web-1536x1050.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1580px) 100vw, 1580px\" \/><\/a><\/p>\n<p>(ngjitur:)<br \/>\n1 &#8211; Sandro Botticelli (~1445-1510) &#8211; Dante Alighieri (1265-1321), Portret n\u00eb profil, 1495<br \/>\n2 &#8211; Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) &#8211; Apolloni dhe Dafina, 1622-25<br \/>\n(frym\u00ebzuar nga rr\u00ebfimet ose nga miti ovidian n\u00eb &#8220;Metamorfozat&#8221;, t\u00eb nj\u00ebjtin mit Ovidi e pati &#8220;m\u00ebsuar&#8221; nga para-rr\u00ebfenjat greke &#8211; miti na thot\u00eb se Dafina m\u00eb par\u00eb donte t&#8217;mos &#8220;ekzistonte&#8221; sesa t\u00eb b\u00ebhej e Apollonit, ky qe dashuruar marr\u00ebzisht dhe e ndiqte gjithandej&#8230; askund s&#8217;e linte rehat, k\u00ebshtu q\u00eb te ngrates i qe plot\u00ebsuar d\u00ebshira&#8230; qe &#8220;drur\u00ebzuar&#8221; si dafin\u00eb, n\u00eb skulptur\u00ebn e Berninit shihen gishtat e saj t\u00eb &#8220;dafinizuar&#8221; tashm\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(sg &#8211; ap, j 2019) &#8220;Poet Laureat&#8221; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet i cili nderohet zyrtarisht nga nj\u00eb qeveri (ose nga nj\u00eb institucion akordues i shtetit), dhe nga i cili poet zakonisht pritet t\u00eb shkruaj\u00eb poezi p\u00ebr ngjarje dhe raste t\u00eb ve\u00e7anta&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=9653\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-9653","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-shenime-shkurt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9653"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9653\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}