{"id":9979,"date":"2022-01-27T19:46:19","date_gmt":"2022-01-27T18:46:19","guid":{"rendered":"https:\/\/letrat.eu\/?p=9979"},"modified":"2024-04-09T08:15:35","modified_gmt":"2024-04-09T07:15:35","slug":"spiunet-e-romes-romake-vs-atyre-te-tiranes-diktatoriale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/letrat.eu\/?p=9979","title":{"rendered":"Spiun\u00ebt e Rom\u00ebs (romake) vs. atyre t\u00eb Tiran\u00ebs (diktatoriale)!"},"content":{"rendered":"<p><em>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Sht. 2016 (&#8230;<strong>siduket mbamendja jon\u00eb fillimisht u jep &#8220;prioritet&#8221; gj\u00ebrave t\u00eb k\u00ebqija, pastaj t\u00eb mirave<\/strong> : )<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb mbamendjen personale, nga e gjith\u00eb materia e gj\u00ebrave t\u00eb historis\u00eb (dmth. ashtu si &#8220;big data&#8221;, p\u00ebrthithur gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs), n\u00ebse ve\u00e7ohen ato lidhur me sistemin politik t\u00eb periudh\u00ebs komuniste, dhe tutje ve\u00e7an\u00ebrisht ato lidhur me tiranin\u00eb e diktatur\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb tmerrshme (t\u00eb cilat n\u00eb &#8220;sip\u00ebrfaqe&#8221; do dilnin t\u00eb parat) padyshim jan\u00eb: &#8220;spiunll\u00ebku&#8221;, &#8220;t\u00ebhuaj\u00ebsimi&#8221;, &#8220;torturat psiko-fizike&#8221;, &#8220;burgosjet&#8221;, &#8220;internimet&#8221;, &#8220;likuidimet&#8221;\u2026 e edhe ndonj\u00eb di\u00e7 tjet\u00ebr e ngjashme.<\/p>\n<p>Pra siduket mbamendja jon\u00eb fillimisht u jep &#8220;prioritet&#8221; gj\u00ebrave t\u00eb k\u00ebqija, pastaj t\u00eb mirave. Ato t\u00eb k\u00ebqijat thua se vulosen me vulash t\u00eb kuqe, a dyllosen\u2026 p\u00ebr t&#8217;mos u shlyer aq leht\u00eb. Ose tekefundit kjo vlen n\u00eb rastin tim; \u00e7do gj\u00eb t\u00eb historis\u00eb shqiptare n\u00eb kok\u00eb \u00ebsht\u00eb futur si &#8220;lexim i materialeve t\u00eb ndryshme&#8221;, nuk \u00ebsht\u00eb se i kam p\u00ebrjetuar vet\u00eb tmerret e as k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e asaj periudhe \u2013 pasi, af\u00ebrmendsh, ndokush dhe do jet\u00eb k\u00ebnaqur, s&#8217;kan\u00eb vuajtur t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Derisa po shfletoja nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb &#8220;<strong>Hermeneus<\/strong>&#8220;* (rev. holandeze p\u00ebr kultur\u00ebn antike), num\u00ebr i vitit 1932, hasa n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb dikujt me inicialet D. C. H., me titullin &#8220;<em>Politieke lokvogels<\/em>&#8220;, rreth gjysm\u00eb faqe, autori shkruante si vijon:<\/p>\n<p>\u201c\u2026aty ku mbret\u00ebron tirania, sunduesit, duke supozuar gjendjen e t\u00eb pak\u00ebnaqurve me rendin ekzistues t\u00eb gj\u00ebrave, pun\u00ebsojn\u00eb persona t\u00eb cil\u00ebt &#8220;afrohen&#8221; me qytetar\u00ebt e dyshimt\u00eb apo me t\u00eb huajt p\u00ebr t&#8217;i bler\u00eb ndjenjat e tyre me an\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs ose dhe t\u00eb veprave, k\u00ebshtu q\u00eb policia pastaj lejohet p\u00ebr t&#8217;vepruar ose p\u00ebr t\u00eb intervenuar brutalisht. K\u00ebso &#8220;agjent\u00eb provokator\u00eb&#8221; (ndonj\u00eb em\u00ebrtim adekuat n\u00eb holandisht nuk di) gjendeshin dhe n\u00eb Rom\u00eb.<\/p>\n<p>Epictetus paralajm\u00ebron se duhet patur kujdes si komunikojm\u00eb, me sekretet e me ndjenjat tona. Njeriu i beson dikujt i cili fillon me p\u00ebrgojimet, dhe mendon se nj\u00eb person i till\u00eb nuk do t&#8217;i spiunoj\u00eb fjal\u00ebt tona, pasi ai vet\u00eb ka filluar i pari\u2026<br \/>\nGabim! Sepse, vazhdon tutje Epictetus (Dissert. IV, 13, 5): &#8220;N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb n\u00eb Rom\u00eb kapeshin goj\u00ebk\u00ebqinjt\u00eb nga ushtar\u00ebt; nj\u00eb dikush (ushtar) me rroba civile rrinte ulur pran\u00eb teje, dhe fillonte t\u00eb flas\u00eb keq p\u00ebr perandorin, dhe ai, n\u00eb qoft\u00eb se ti kishe &#8220;g\u00eblltitur&#8221; besueshm\u00ebrin\u00eb a besimin tek ai, p\u00ebr faktin se ai pati filluar t\u00eb tallet vet\u00eb, kjo do t&#8217;thot\u00eb se tani dhe ti mendoje t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn (me p\u00ebrgojimet e tij): rezultati, do arrestoheshe akoma pa e kuptuar si e pse. Ushtar\u00ebt q\u00eb pun\u00ebsoheshin p\u00ebr nj\u00eb &#8220;shoq\u00ebrim&#8221; t\u00eb till\u00eb me qytetar\u00ebt, mund t&#8217;ken\u00eb qen\u00eb vet\u00ebm fund\u00ebrrinash t\u00eb paguara, mercenar\u00eb nga aliazhi m\u00eb i ul\u00ebt\u2026&#8221;<\/p>\n<p>\u2026dhe pra gj\u00ebja e par\u00eb q\u00eb m\u00eb shkoi mendja kur lexova k\u00ebt\u00eb, qen\u00eb &#8220;spiun\u00ebt e panum\u00ebrt t\u00eb partis\u00eb&#8221;, anise n\u00eb fakt, rasti i spiunll\u00ebkut shqiptar n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs kishte marr\u00eb permasa shqet\u00ebsuese e forma nga m\u00eb t\u00eb ligat, pothuaj qe shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb &#8220;fenomen kolektiv&#8221; t\u00eb dhimbsh\u00ebm sa i p\u00ebrket ult\u00ebsis\u00eb dhe degjenerimit t\u00eb karakterit njer\u00ebzor \u2013 vrrag\u00ebt e k\u00ebsaj katrahure psikologjike mund t\u00eb hetohen dhe sot e k\u00ebsaj dite n\u00eb &#8220;mentalitetin&#8221; shqiptar, dmth. edhe pse kan\u00eb kaluar pothuaj 3-4 dekada tashm\u00eb\u2026<\/p>\n<p><em>(sqarim shtes\u00eb)<\/em><br \/>\n* <strong>Hermeneus<\/strong> \u2013 revist\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn antike, e themeluar n\u00eb vitin 1928 ishte dhe ende \u00ebsht\u00eb revista m\u00eb prestigjioze holandeze p\u00ebr shkencat dhe ekspertizat lidhur me antikitetin. Revista Hermeneus del pes\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, p\u00ebr audienc\u00ebn e vet sjell fakte shkencore, analiza dhe v\u00ebshtrime ekspert\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb gjitha aspektet e qytet\u00ebrimit klasik, q\u00eb nga Zeusi e deri tek Akili, nga Homeri e deri tek Agustini, nga Sokrati e tek Plotini, nga Perikliu e tek Konstandini, nga g\u00ebrmimet arkeologjike n\u00eb terren e deri tek trezor\u00ebt e muzeumeve, por diskutohen dhe temat e tilla psh. si ishte jeta e qytetar\u00ebve t\u00eb zakonsh\u00ebm grek\u00eb e romak\u00eb, si kan\u00eb jetuar e punuar ata dikur. Hermeneus merret gjithashtu me temat e arkitektur\u00ebs antike, pastaj t\u00eb ekonomis\u00eb, biologjis\u00eb, mjek\u00ebsis\u00eb etj.<\/p>\n<p><a  href=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11.jpg\" data-rel=\"lightbox-gallery-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-9980 zoooom\" src=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"1326\" srcset=\"https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11.jpg 1216w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11-204x300.jpg 204w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11-695x1024.jpg 695w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11-768x1132.jpg 768w, https:\/\/letrat.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/hermeneus_j31_no10-11-1042x1536.jpg 1042w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. Guraziu &#8211; Ars Poetica, Sht. 2016 (&#8230;siduket mbamendja jon\u00eb fillimisht u jep &#8220;prioritet&#8221; gj\u00ebrave t\u00eb k\u00ebqija, pastaj t\u00eb mirave : ) N\u00eb mbamendjen personale, nga e gjith\u00eb materia e gj\u00ebrave t\u00eb historis\u00eb (dmth. ashtu si &#8220;big data&#8221;, p\u00ebrthithur gjat\u00eb&hellip; <a href=\"https:\/\/letrat.eu\/?p=9979\" class=\"more-link\">Lexo <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,2],"tags":[],"class_list":["post-9979","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-komente","category-perkthime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9979\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/letrat.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}