(fakte zbavitëse rreth manushaqeve – artikull nga ‘agroweb’, 2025 – teksti qenka i vjetër 1 vit por meqë “lulja e preferuar e Perandorit Bonaparte, zgjedhur ose preferuar nga ai vetë, dhe siç dihet po ashtu vetë qe shpallur perandor, atëherë 1 vit s’është asgjë : )
***
Manushaqet janë lulet që lulëzojnë në muajin shkurt. Ato simbolizojnë besnikërinë dhe janë dhurata e përsosur për të lindurit e këtij muaji. Megjithatë, këto lule janë shumë më tepër sesa thjesht lule aromatike – thoshte teksti i ‘agroweb’.
Ka qindra lloje të ndryshme – Ekzistojnë rreth 400-500 lloje manushaqesh, të cilat gjenden në dhjetëra vende në mbarë botën. Lloji më i zakonshëm është Manushaqja Blu ose Viola sororia dhe njihen për aromën e tyre unike.
Manushaqet janë kultivuar gjersisht në Greqinë e lashtë – Ato janë kultivuar dhe përdorur me shekuj që në Greqinë e Lashtë në 500 pes, nëse jo edhe më herët. Grekët e përdornin lulen në verërat, ushqimet dhe ilaçet e tyre dhe në fakt e donin aq shumë sa manushaqja u bë simboli i Athinës.
Shumica e manushaqeve përshtaten me mjedisin ku mbillen – Edhe pse shumica e manushaqeve preferojnë zona me hije, të freskëta dhe me tokë të lagësht, ato janë të afta për t’u përshtatur me shumicën kushteve e mjedisore ku mbillen. Kjo për shkak se lulet rriten në klima dhe habitate të ndryshme në mbarë botën, duke përfshirë pyjet, shkretëtirat dhe kënetat. Përjashtim bëjnë vetëm manushaqet afrikane, të cilat preferojnë mjedise të ngrohta dhe të lagështa.
Simbol i shtetit Illinois – Në vitin 1907, nxënësit e shkollave të Illinoisit votuan dhe zgjodhën manushaqen dhe lisin vendas si simbole të shtetit të tyre. Ekzistojnë tetë lloje të ndryshme manushqesh në Illinois, ku më e zakonshmja është Viola sororia.
Lulja e preferuar e Napoleon Bonaparte– Ushtaraku famëkeq francez dhe perandori Napoleon Bonaparte ishte i mahnitur nga këto lule. Ai i përdori ato për të mbuluar varrin e gruas së tij Josephine kur ajo vdiq në 1814. Mbështetësit e Bonapartit madje përdorën manushaqen për të përcaktuar nëse dikush ishte besnik ndaj tij, duke i pyetur nëse u pëlqenin lulet dhe vetëm një përgjigje pozivite, konsiderohej shenjë besnikërie.
Manushaqet kanë disa vlera ushqyese – Ajo që shumë njerëz nuk dinë për lulet e ngrënshme është se ato janë në të vërtetë mjaft ushqyese. Petalet dhe kërcejt e manushaqes përmbajnë sasi të larta të vitaminës C, një antioksidant që mund të përmirësojë sistemin imunitar dhe shëndetin e përgjithshëm. Në fakt, lulja ka më shumë vitaminë C se shumica e perimeve të tjera.
